Το μέλλον του Πεντελικού όρους βρέθηκε στο επίκεντρο ενός ανοιχτού διαλόγου σε μια εξαιρετικά σημαντική και ζωντανή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία την Πέμπτη 17 Ιουλίου στο ανοικτό Θέατρο Μελισσίων σε διοργάνωση της Ένωσης Γονέων του Δήμου Πεντέλης και με την υποστήριξη των Ενώσεων Γονέων Χαλανδρίου και Διονύσου.
«Η εκδήλωση, με τίτλο ‘’Re-Green Πεντέλη’’, αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα του πώς η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην προστασία και την αναβάθμιση του φυσικού μας περιβάλλοντος. Η συζήτηση, που διεξήχθη σε μια ατμόσφαιρα εποικοδομητικής αντιπαράθεσης και αναζήτησης λύσεων, ανέδειξε την πολυπλοκότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Πεντελικό, αλλά και τις ελπιδοφόρες προοπτικές για την αποκατάστασή του» αναφέρουν οι διοργανωτές σε σχετική ανακοίνωση.
«Η Πεντέλη δεν είναι απλώς μια περιοχή, αλλά το βουνό μας»
Η αντιπρόεδρος της Ένωσης Γονέων Πεντέλης, Μαρία Τουγουντζόγλου, καλωσορίζοντας τους παρευρισκομένους , υπογράμμισε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πρωτοβουλίας τονίζοντας «Στεκόμαστε σήμερα εδώ στην καρδιά της Πεντέλης, όχι για να συμμετάσχουμε απλά σε μία περιβαλλοντική εκδήλωση, αλλά για να τιμήσουμε τη γη που μας φιλοξενεί».
Η αναφορά της στον περσινό Αύγουστο και στην καταστροφική πυρκαγιά που «πλήγωσε βαθιά» όχι μόνο δέντρα και πράσινο, αλλά «άγγιξε μνήμες, σπίτια, ψυχές» και μπήκε στον αστικό ιστό, έθεσε άμεσα το πλαίσιο της συζήτησης. Όπως τόνισε εμφατικά «η φροντίδα για τη φύση δεν είναι επιλογή, αλλά ευθύνη, ιδίως για τους γονείς που μεγαλώνουν παιδιά που θα κληθούν να ζήσουν σε αυτόν τον τόπο. Η Πεντέλη δεν είναι απλώς μια περιοχή, αλλά το βουνό μας, το δάσος μας, το παιχνίδι των παιδιών μας, η μνήμη και η ελπίδα μας».
«Η Ένωση Γονέων Πεντέλης, με την υποστήριξη των Ενώσεων Γονέων Χαλανδρίου και Διονύσου, στόχευσε στην ανάδειξη της σημασίας της εθελοντικής συμμετοχής των συλλόγων και των πολιτών, σε συνεργασία με την πολιτεία, για τις αναδασώσεις και την προστασία του οικοσυστήματος. Η κεντρική αρχή που προβλήθηκε είναι ότι ‘’η φύση ξέρει καλύτερα’’ καλώντας σε δραστηριότητες χωρίς ασυνειδησία και απόρριψη της λογικής του κέρδους από το βουνό, καθώς ‘’η Πεντέλη μας χρειάζεται και εμείς της το χρωστάμε’’» επισημαίνει ως γενικά συμπεράσματα η Ένωση.
Οι ομιλητές
Στην εκδήλωση συμμετείχαν ως ομιλητές ο Στάθης Σταθόπουλος, γενικός γραμματέας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο Μιχάλης Σκαρδέλης, δασολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και η Αναστασία Νικολάου, γεωπόνος του Δήμου Χαλανδρίου και γενική γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΓΕΠ).
«Η παρουσία τους εξασφάλισε μια πολυδιάστατη προσέγγιση των θεμάτων, από την κρατική πολιτική και την επιστημονική τεκμηρίωση έως τις πρακτικές προκλήσεις και τις προτάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης και των περιβαλλοντικών οργανώσεων» εκτιμούν οι διοργανωτές.
Αλγεινή εντύπωση προκάλεσε, ωστόσο, η απουσία της δημοτικής Αρχής Πεντέλης, ενώ από το Δημοτικό Συμβούλιο το «παρών» έδωσαν μόλις τρεις αιρετοί (Βλάσσης Σιώμος, Γεωργία Κουρή, Κώστας Αποστολίδης).
Ο πρόεδρος της Ένωσης Γονέων, Κωνσταντίνος Χριστόπουλος, συντόνισε τη συζήτηση, εξασφαλίζοντας ένα πλούσιο διάλογο ανάμεσα σε ομιλητές και κοινό.
Στάθης Σταθόπουλος: «Οι δέκα άξονες του σχεδίου αποκατάστασης του Πεντελικού»
Ο Στάθης Σταθόπουλος, ξεκινώντας την εισήγησή του, ευχαρίστησε τις Ενώσεις Γονέων για τη φιλοξενία και αναφέρθηκε στην πυρκαγιά του Αυγούστου του περασμένου έτους ως «ένα μεγάλο φαινόμενο φυσικής καταστροφής», που έπληξε περίπου 110.000 στρέμματα του Πεντελικού όρους. Υπογράμμισε ότι «δεν έχει μόνο αξία η καταγραφή. Σημασία περισσότερη έχει η αντιμετώπιση και η άμεση αντίδραση» και παρουσίασε τους 10 βασικούς άξονες του σχεδίου αποκατάστασης του Πεντελικού όρους, που τέθηκαν σε εφαρμογή στα τέλη Αυγούστου μετά από κυβερνητική σύσκεψη ως εξής:
- Απομάκρυνση καμένων υλικών: Πραγματοποιήθηκε άμεσα, με την πρώτη εργολαβία να έχει απομακρύνει επικίνδυνα υλικά από περίπου 350 στρέμματα μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου.
- Αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα: Ξεκίνησαν σε χρόνο ρεκόρ, με τη μελέτη να ολοκληρώνεται σε 33 ημέρες και τα έργα να αρχίζουν από την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου. Έργα όπως κορμοδέματα και κορμοφράγματα, που αφορούσαν περίπου 7.000 στρέμματα στον αστικό ιστό της Πεντέλης, είχαν ήδη ολοκληρωθεί μέχρι τον Δεκέμβριο.
- Αξιοποίηση πόρων ιδιωτικού τομέα: Ο Στ. Σταθόπουλος υπερασπίστηκε τη χρήση 10 εκατομμυρίων ευρώ από τον ιδιωτικό τομέα για τα έργα (τέσσερις ιδιώτες ανάδοχοι κάλυψαν την περιοχή από τον Βαρνάβα έως τις παρυφές της Πεντέλης), τονίζοντας ότι η εναλλακτική ήταν «να μην γινόταν τίποτα» ή «να κοπούν χρήματα από τον δημόσιο προϋπολογισμό, κάτι που θα ήταν εξίσου προβληματικό».
- Βραχείες αλλά πολύτιμες αναδασώσεις: Ολοκληρώθηκαν στα τέλη Απριλίου, πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, σε περίπου 250-270 στρέμματα, κυρίως στις περιοχές της Ιεράς Μονής Πεντέλης και έξω από το Αστεροσκοπείο.
- Πρόγραμμα «Antinero» (Προστασίας και Πρόληψης Αντιπυρικών Ζωνών): Ξεκίνησε το 2022 και αποτέλεσε καθοριστικό στόχο για την Πεντέλη. Περιλαμβάνει απομάκρυνση υπερβάλλουσας βιομάζας και επικίνδυνων υλικών. Ο γ.γ. Δασών σημείωσε ότι οι τρεις φάσεις του «Antinero» που εκτελέστηκαν στην περιοχή, σε συνδυασμό με την πρώτη αναδάτωση στα Καρακανδά, ανοίγουν το δρόμο για μια μεγάλη αναδάσωση. Αργότερα, ο Στ. Σταθόπουλος επεσήμανε ότι το ««Antinero» έχει δώσει 700 εκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του 2026 και έχει αποτρέψει πυρκαγιές στο 80% των περιοχών όπου εφαρμόστηκε.
- Μεγάλη αναδάσωση: Μια συμβασιοποιημένη αναδάσωση συνολικής έκτασης 18.000 στρεμμάτων, εκ των οποίων τα 6.500-7.000 στρέμματα εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Πεντέλης, θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο και θα ολοκληρωθεί πριν την αντιπυρική περίοδο του 2026, με 400.000 νέα δενδρύλλια.
- Επιστημονική καθοδήγηση: Ο γενικός γραμματέας τόνισε την ανάγκη να ακούμε τους δασολόγους και τους επιστήμονες του περιβάλλοντος, καθώς η επιλογή των ειδών προς φύτευση δεν μπορεί να είναι τυχαία. Έφερε ως παράδειγμα την αποτυχημένη αναδάσωση στη Ρόδο τη δεκαετία του ’80, όπου η βιαστική φύτευση μη κατάλληλων ειδών άφησε πάνω από 100.000 στρέμματα γυμνά για δεκαετίες.
Ο κ. Σταθόπουλος έκλεισε την εισήγησή του με ένα αισιόδοξο μήνυμα, επισημαίνοντας ότι παρά την κλιματική κρίση που φέρνει δυσάρεστα φαινόμενα με μεγαλύτερη ένταση και συχνότητα, η νέα γενιά, ειδικά άτομα κάτω των 30 ετών, αξιολογούν το περιβάλλον και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης ως το πρώτο ή δεύτερο σημαντικότερο πρόβλημα. Αυτό, όπως είπε, αποτελεί μια παρακαταθήκη για το μέλλον, καθώς «πιθανόν κάποια πράγματα που στα προηγούμενα τετράχρονα δεν έγιναν σωστά ή δεν έγιναν γρήγορα ή δεν έγιναν όσο συχνά θα πρεπε να γίνει θα είναι η πρώτη γενιά η οποία θα αντιστρέψει την εικόνα ούτως ώστε το μέλλον να είναι καλύτερο».
Μιχάλης Σκαρδέλης: «Αυτά είναι τα διαρκή προβλήματα του Πεντελικού βουνού»
Ο Μιχάλης Σκαρδέλης, ως μέλος και του Συλλόγου Προστασίας της Ρεματιάς, εξέφρασε την προσωπική του σύνδεση με την Πεντέλη, αναγνωρίζοντάς την ως έναν από τους «πνεύμονες» του λεκανοπεδίου και τόνισε ότι η προστασία και η ανάπλαση του δάσους είναι ένα «πλέγμα μέτρων, μελετών, εργασιών, έργων υποδομής», που απαιτεί επαρκές στελεχιακό δυναμικό.
Στη συνέχεια, ο επιφανής καθηγητής Δασολογίας άσκησε δριμεία κριτική στην διαχρονική δασική πολιτική τονίζοντας τα εξής:
- Έλλειψη πρόληψης: Κατήγγειλε ότι η συζήτηση για την προστασία των δασών «γίνεται και ανάβει όταν πρόκειται για φωτιές», κυρίως τους μήνες Ιούλιο-Αύγουστο, «όταν καίγεται ο τόπος και το μαχαίρι έχει μπει στο κόκκαλο». Αυτό οφείλεται στη «συστηματική υποβάθμιση της δασικής υπηρεσίας», η οποία λειτουργεί με κενά προσωπικού που ξεπερνούν το 50%.
- Παρωχημένες μελέτες: Ανέφερε ότι οι διαχειριστικές μελέτες για τα δάση είναι παρωχημένες και δεν ανανεώνονται, φέρνοντας ως παράδειγμα το φαινόμενο «Daniel» στη Θεσσαλία, όπου η απουσία δάσους στα ορεινά επέτρεψε την καταστροφή στον κάμπο.
- Χρηματοδότηση: Επικαλέστηκε την εξαιρετικά χαμηλή χρηματοδότηση του δασικού τομέα (μόλις 0,4% του κρατικού προϋπολογισμού), και την αλλαγή του προορισμού των εσόδων του πρώην Ταμείου Γεωργίας, Φιλοζωίας και Δασών, τα οποία πλέον κατευθύνονται σε άλλα έργα (λιμάνια, οδοποιία, ΑΠΕ) αντί της δασοπονίας.
- Νομοθετικό πλαίσιο και ιδιοκτησία: Αναφέρθηκε στο Σύνταγμα του 1975 που όριζε ότι τα δάση «ποτέ δεν χάνουν τον δασικό χαρακτήρα», αλλά και στις διαδοχικές νομοθετικές παρεκκλίσεις (ορεινολιβαδικές εκτάσεις, οικιστικές πυκνώσεις) και τη «χαλαρή εφαρμογή των διατάξεων του δασικού κτηματολογίου». Εξέφρασε την απορία του πώς δασικές εκτάσεις, που ιστορικά ανήκαν στο δημόσιο, βρίσκονται σήμερα στην ιδιοκτησία ιδιωτών.
- Μεταφορά Δασοπυρόσβεσης: Υποστήριξε ότι η μεταφορά της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική Υπηρεσία στην Πυροσβεστική το 1998 οδήγησε σε εκθετική αύξηση της έκτασης των καμένων δασών, παρότι δεν απέδωσε αποκλειστικά την ευθύνη στην Πυροσβεστική. Τόνισε την υπερβολική εξάρτηση από την αεροπυρόσβεση, η οποία, αν και επιχειρησιακά χρήσιμη, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα συνολικά.
- Ευρωπαϊκή Πολιτική: Εξήγησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνδέει τη δασική πολιτική με τη στρατηγική της πράσινης μετάβασης και απαιτεί «παράλληλα οφέλη για τους επενδυτές». Επέκρινε την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κονδυλίων για το «Antinero» σε ιδιώτες, με αποτέλεσμα την ανάθεση έργων καθαρισμού δασών σε «μανιτάρια» εργολαβικών εταιρειών, συχνά χωρίς κριτήριο και επαρκή επίβλεψη από την υποστελεχωμένη δασική υπηρεσία.
- Καταπάτηση και Αυθαιρεσία: Σημείωσε ότι στο Πεντελικό, η έλλειψη πιστώσεων, η υποβάθμιση υποδομών, η νομιμοποίηση αυθαιρεσιών και καταπατήσεων, και ο μη συντονισμός των υπηρεσιών, αποτελούν διαρκή προβλήματα.
Ο ρόλος του ανθρώπου στο δάσος: Ο M. Σκαρδέλης αναφέρθηκε ιστορικά στην αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και δάσους στην Πεντέλη, τονίζοντας ότι «ο άνθρωπος ανέβηκε στα δάση και εκτόπισε πολλές φορές το δάσος». Υποστήριξε ότι προβλήματα όπως αυτό στο Μάτι, όπου υπήρξε πυκνή δόμηση σε πρώην αγροτικές εκτάσεις, είναι «ωρολογιακές βόμβες» και κάλεσε σε εκπαίδευση και ενημέρωση των κατοίκων που ζουν κοντά στο δάσος, ώστε να γνωρίζουν τους κινδύνους και να λαμβάνουν στοιχειώδη μέτρα πυροπροστασίας στις ιδιοκτησίες τους και απέρριψε την ιδέα των ζωνών απομάκρυνσης 200 μέτρων ως «μη λογική για το μεσογειακό δάσος».
Αναστασία Νικολάου: «Να συμπεριληφθεί το πεύκο σε δράσεις αναδάσωσης»
Η Αναστασία Νικολάου, εκπροσωπώντας την Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΓΕΠ), συνεχάρη την πρωτοβουλία των Ενώσεων Γονέων, τονίζοντας τη σημασία της ενημέρωσης του κοινού, ιδίως από ανθρώπους της επιστήμης.
Βασικές θέσεις της γεωπόνου ήταν οι ακόλουθες:
- Επιστημονική προσέγγιση: Παρουσίασε τη διαχειριστική μελέτη της Ρεματιάς Χαλανδρίου ως ένα σημαντικό «μπούσουλα» για την τοπική αυτοδιοίκηση. Τόνισε την ανάγκη για επιστημονική μελέτη και όχι βιαστικές φυτεύσεις, καθώς «το δάσος θέλει το χρόνο του και για να αναπτυχθεί αλλά οπωσδήποτε και να μελετηθεί σωστά». Κάλεσε σε πολυεπιστημονικές ομάδες (δασολόγους, περιβαλλοντολόγους, εδαφολόγους, εντομολόγους) για τη σωστή διαχείριση.
- Επιλογή ειδών και «φοβία για το πεύκο»: Η Αναστασία Νικολάου έθιξε το ζήτημα της δαιμονοποίησης της Χαλεπίου Πεύκης μετά την τραγωδία στο Μάτι. Υποστήριξε ότι το πεύκο έχει προσαρμοστεί άριστα στα ελληνικά δάση, προστατεύει τα εδάφη από τη διάβρωση και αντέχει στις ξηροθερμικές συνθήκες. Θεωρεί απαραίτητο να συμπεριληφθεί το πεύκο σε δράσεις αναδάσωσης, ενδεχομένως με την εισαγωγή νέων ειδών για μικτά δάση.
- Εθελοντική συμμετοχή: Αναγνώρισε την «συγκλονιστική» ανάγκη για προσφορά των πολιτών μετά από καταστροφές. Τόνισε ότι ο εθελοντισμός δεν προσφέρει μόνο «χέρια» αλλά και το αίσθημα της συμμετοχής, που οδηγεί σε καλύτερη προστασία. Ωστόσο, επισήμανε τον κίνδυνο εκμετάλλευσης του εθελοντισμού για επικοινωνιακούς λόγους, καθώς και την ανεπαρκή παρακολούθηση των δράσεων, που οδηγεί σε απώλεια του δυναμικού. Υπογράμμισε ότι οι εθελοντές πρέπει να είναι επικουρικοί και όχι να υποκαθιστούν τους επαγγελματίες στη διαχείριση των δασών και του αστικού πρασίνου.
«RE-GREEN ΠΕΝΤΕΛΗ»
Ζωηρός διάλογος και αντιπαραθέσεις
Ο διάλογος με το κοινό και τους εκπροσώπους των περιβαλλοντικών οργανώσεων κατά την διάρκειας της τρίωρης εκδήλωσης «Re-green Πεντέλη» ήταν ιδιαίτερα πλούσιος, αναδεικνύοντας τις ανησυχίες και τις διεκδικήσεις τους.
Ο Νέστωρας Ζύγρας, πρόεδρος του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Πεντέλης «Η Πεντέλη μας», εξέφρασε την ανησυχία του για την αδιαφάνεια. Ανέφερε ότι ο σύλλογός του ζήτησε αντίγραφο της μελέτης αναδάσωσης για τα 18.000 στρέμματα από το Υπουργείο, αλλά δεν το έλαβε ποτέ, χαρακτηρίζοντας την απάντηση των δημοσίων υπηρεσιών ως «συστηματική στάση να απαξιώνουν και να μην απαντούν σε τέτοιου είδους αιτήματα ενημέρωσης». Θεώρησε το πρόγραμμα αναδάσωσης ανεπαρκές για το Πεντελικό, δεδομένων των «πληγών» του από την αλόγιστη εξόρυξη μαρμάρου τον προηγούμενο αιώνα, και ζήτησε συνεργασία μεταξύ υπουργείων για συνολική αποκατάσταση του τοπίου. Επίσης, έθεσε το ερώτημα γιατί ο Δήμος Πεντέλης και όχι η Διεύθυνση Δασών Ανατολικής Αττικής χρηματοδοτεί και διαχειρίζεται τη μελέτη για το Πεντελικό, η οποία αφορά και άλλους δήμους, καθώς η υλοποίηση ανήκει στη δασική υπηρεσία. Σχολίασε τη μεταφορά της δασοπυρόσβεσης στην Πυροσβεστική το 1998, επισημαίνοντας την απεργία των πυροσβεστών τότε, και υποστήριξε ότι η λύση είναι η διαϋπηρεσιακή και ενδοϋπηρεσιακή συνεργασία, καθώς η Πυροσβεστική δεν στελεχώνεται με δασολόγους. Τέλος, εξέφρασε την ανησυχία του για δημοτική απόφαση να «ξυλώσουν όλη τη φυτική γη» σε ζώνη 200 μέτρων γύρω από οικισμούς, ζητώντας επιστημονική τεκμηρίωση.
Ο Στ. Σταθόπουλος από την πλευρά του, απάντησε στις κριτικές για το «Antinero» και τις προσλήψεις. Όσον αφορά τις προσλήψεις στη Δασική Υπηρεσία, ο γενικός γραμματέας κατήγγειλε ότι η «σφοδρότερη κριτική προέρχεται από δύο πτέρυγες»: αφενός από την πτέρυγα που «ακρωτηρίασε τη δασική υπηρεσία» το 1998 αφαιρώντας το 1/3 του προσωπικού και τον εξοπλισμό της, και αφετέρου από πολιτικό κόμμα που κυβέρνησε 2015-2019 και «έκανε μηδέν προσλήψεις». Υπερασπίστηκε την παρούσα κυβέρνηση, η οποία, μετά από 22 χρόνια μηδενικών προσλήψεων, προσέλαβε 200 δασολόγους και προγραμμάτισε επιπλέον 100 για φέτος και 176 δασοπόνους, καθώς και ετήσιο προγραμματισμό προσλήψεων από το 2026-2027. Ως προς τη ζώνη των 200 μέτρων, δεν απάντησε άμεσα, αλλά υπερασπίστηκε το σύστημα 112 και την προτεραιότητα στην ανθρώπινη ζωή.
Η Ρούλα Καϊμάκη, πρώην γραμματέας του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Ρεματιάς, έθιξε το ζήτημα της αδιαφάνειας των δασικών χαρτών, σημειώνοντας ότι οι αιτήσεις για αποχαρακτηρισμό δασικών εκτάσεων δεν ήταν δημόσιες, με την δικαιολογία των προσωπικών δεδομένων, κάτι που αντιβαίνει στο ενωσιακό δίκαιο για τις περιβαλλοντικές δράσεις και τη διαβούλευση. Ρώτησε εάν το προεδρικό διάταγμα προστασίας της Πεντέλης και της Ρεματιάς είναι δεσμευτικό για τα τοπικά χωρικά σχέδια που εκπονούνται, κατηγορώντας τις δημόσιες υπηρεσίες για «δυσανεξία» στη δημόσια διαβούλευση. Αναφέρθηκε στην καθυστέρηση 5 ετών στην απόφαση του ΣτΕ για τον σταθμό μεταφόρτωσης στην Πεντέλη, καθώς και σε ακραία παραδείγματα εκμετάλλευσης, όπως η πρόταση για «λίμνη κολύμβησης» στο βουνό. Σχολίασε επίσης την ασυνεννοησία στην εφαρμογή του «Antinero» όπου συνεργεία μάζευαν πευκοβελόνες ενώ ο δασάρχης υποστήριζε ότι κρατούν την υγρασία.
Ο Στ. Σταθόπουλος, απαντώντας στα θέματα των δασικών χαρτών, αναγνώρισε τα προβλήματα, αλλά τόνισε τη μεγάλη πρόοδο: «Μέχρι το 2011 που έγινε ο πρώτος νόμος για δασικούς χάρτες, επί 185 χρόνια η χώρα δεν διέθετε δασικό χάρτη πουθενά. Σήμερα, το 90% των χαρτών έχει κυρωθεί, κάτι που δεν είχε γίνει τα προηγούμενα 190 χρόνια». Υποστήριξε ότι επιλέχθηκε ένα σύστημα με ανεξάρτητες επιτροπές για την εκδίκαση των ενστάσεων, το οποίο, αν και δεν είναι τέλειο είναι το «λιγότερο ελαττωματικό» σε σχέση με μια συγκεντρωτική διαδικασία. Για τα προεδρικά διατάγματα, δήλωσε κατηγορηματικά ότι «δεν υπάρχει καμία απολύτως περίπτωση να υπάρχει μισό βήμα πίσω από την προστασία του δάσους από το ότι προβλέπει το προεδρικό διάταγμα».
Η Βούλα Αρσένη-Λάμπρου, δημοτική σύμβουλος Βριλησσίων (επικεφαλής της παράταξης ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΥΘΥΝΗΣ), αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα του προγράμματος «Antinero» αναφέροντας την καταστροφή σημαντικών οικοτόπων και δασικών οικοσυστημάτων (π.χ. Δαδιά, Έβρος – 962.000 στρέμματα) κατά την εφαρμογή του. Επέκρινε ότι το εν λόγω πρόγραμμα προωθείται ως το πλέον ικανό εργαλείο, ενώ «η μεγάλη μερίδα του επιστημονικού κόσμου, περιβαλλοντικών οργανώσεων, φορέων, κινημάτων και ενεργών πολιτών εν κατακλείδι… καταλογίζουν αθρόα καταστροφή και αφανισμό των μεσών της χώρας μας». Ζήτησε αυστηρότερο περιβαλλοντικό έλεγχο και αξιολόγηση του προγράμματος.
Ο Στ Σταθόπουλος διαφώνησε με την κριτική για το «Antinero» αναφορικά με τη Δαδιά, υποστηρίζοντας ότι η καταστροφή εκεί οφείλεται στο ότι «δεν είχε γίνει ποτέ καμία διαχείριση επί 40 χρόνια» και όχι στην εφαρμογή του και επανέλαβε ότι το πρόγραμμα έχει αποτρέψει πυρκαγιές στο 80% των περιοχών όπου εφαρμόστηκε.
Η Ρεγγίνα Γαβριήλ, μέλος ΔΣ του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Ρεματιάς, αναφέρθηκε στα ιδιοκτησιακά ζητήματα, εκφράζοντας την απορία της για συμβόλαια που εγκρίνονται από υποθηκοφύλακες για ιδιοκτησίες εντός δασών και αιγιαλών, τονίζοντας ότι αυτό αποτελεί «μια λογική της δημόσιας διοίκησης να καταπατήσουμε σε όφελος συγκεκριμένων για οικονομικό όφελος». Ζήτησε μια σαφέστερη εξήγηση για το «Antinero» και τη βέλτιστη εφαρμογή του και ρώτησε για τη διαφορά στη διαχείριση της Ρεματιάς Χαλανδρίου ως δάσους ή ως περιαστικού άλσους, ιδιαίτερα με την προσθήκη κατασκευών αναψυχής, που μπορεί να οδηγήσουν σε «μεγάλη ανθρώπινη παρέμβαση» και κίνδυνο για το ευαίσθητο οικοσύστημα.
Ο Μ. Σκαρδέλης, αναφορικά με το «Antinero» εξήγησε ότι η επιτροπή Goldammer (γνωστή επιτροπή ειδικών) ανέδειξε το πρόβλημα της υπερβολικής συγκεντρωμένης βιομάζας στον υπόροφο των δασών, στην απομάκρυνση της οποίας στοχεύει το πρόγραμμα. Ωστόσο, επανέλαβε την κριτική του για την έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών, κάτι που οδήγησε σε περιπτώσεις όπου εργολαβικές εταιρείες έκαναν «σκούπα», δηλαδή αφαιρούσαν τα πάντα χωρίς οικολογική ευαισθησία.
Ο Βλάσσης Σιώμος, πρώην πρόεδρος του ΣΠΑΠ και δημοτικός σύμβουλος Πεντέλης ρώτησε τον κ. Σκαρδέλη για την επιστημονική ορθότητα της πρότασης για ζώνη πυροπροστασίας 100 μέτρων μεταξύ αστικού ιστού και δάσους, δεδομένης της μεγάλης απόστασης. Τόνισε ότι οι αναδασώσεις, ακόμα και αν δεν είναι απόλυτα επιτυχημένες δασολογικά, είναι «απολύτως επιτυχημένες» στο να ευαισθητοποιήσουν παιδιά και πολίτες.
Ο Κώστας Τσιλιφώνης, χημικός μηχανικός , παρουσίασε στοιχεία για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην περιοχή και ρώτησε τον κ. Σταθόπουλο για το ετήσιο κόστος συντήρησης των αναδασώσεων και ποιος θα το καλύψει. Ο Στ. Σταθόπουλος απάντησε ότι η συντήρηση αναλαμβάνεται από την εταιρεία που κάνει την αναδάσωση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (συνήθως 5-7 χρόνια) και τόνισε ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει απεριόριστα χρήματα και η αξιοποίηση ιδιωτικών πόρων είναι αναγκαία, καθώς διαφορετικά θα έπρεπε να κοπούν χρήματα από άλλους τομείς, κάτι που κανείς δεν θα δεχόταν.
Η Μαρίνα Σμαραγδή, πρώην πρόεδρος ΔΣ του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Ρεματιάς, εξέφρασε την ανησυχία του για την κλιματική κρίση και τις επιπτώσεις της στο μικροκλίμα του Πεντελικού, σημειώνοντας χαμηλότερες θερμοκρασίες στο έδαφος των καμένων περιοχών, κάτι που τις καθιστά «εστίες νέων πυρκαγιών». Επίσης, αναφέρθηκε στην εναπόθεση μπάζων στο βουνό από έργα όπως η Αττική Οδός, που εμποδίζουν τη φυσική αναγέννηση, καθώς και στο μπάζωμα των ρεμάτων, που αυξάνει τον κίνδυνο πλημμυρών σε αστικές περιοχές.
Ο Στ. Σταθόπουλος συμφώνησε με τα δεδομένα του Εθνικού Αστεροσκοπείου για τη θερμοκρασία και την απώλεια δασικής βλάστησης, αλλά τόνισε ότι «δεν υπάρχει μαγικός τρόπος» να μειωθεί η θερμοκρασία. Αναγνώρισε την ανάγκη για αποκατάσταση της λατομικής ζημιάς και την ύπαρξη μπάζων, διαβεβαιώνοντας ότι «δρόμοι όπως της Παύλου Μελά καθαρίζονται». Τέλος, υπογράμμισε τη σημασία της συνεννόησης και της καλής πρόθεσης μεταξύ φορέων και πολιτών.
ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ
«Η αναδάσωση ως ελπίδα και η δύναμη της συνεργασίας»
Η συζήτηση «Regreen Πεντέλη» ολοκληρώθηκε με μια αναφορά στην αναδάσωση ως τον πιο θετικό τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων. Ο Μ. Σκαρδέλης υπογράμμισε ότι η αναδάσωση, για να είναι επιτυχημένη, χρειάζεται άδεια από το δασαρχείο και επιστημονική παρακολούθηση από ειδικούς. Ενώ αναγνώρισε ότι οι εθελοντικές αναδασώσεις έχουν μεγάλη αξία στην ευαισθητοποίηση, ιδιαίτερα των παιδιών, τόνισε ότι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις επιστημονικά σχεδιασμένες.
Και οι τρεις ομιλητές, παρά τις διαφορετικές τους προσεγγίσεις και τις διαφωνίες σε ορισμένα σημεία, συμφώνησαν στην τεράστια σημασία της συνεννόησης και της συνεργασίας. Ο Στάθης Σταθόπουλος κάλεσε σε «τηλεφωνική επικοινωνία για προβλήματα αντί για απειλές και δικαστήρια». Ο Μιχάλης Σκαρδέλης έκλεισε με την ελπίδα ότι η συζήτηση ανέδειξε όλα τα ζητήματα της δασικής πολιτικής στη χώρα και ότι «οφείλουμε να βρούμε τρόπους να σώσουμε όχι απλά τα σπίτια μας να σώσουμε το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας» και η Αναστασία Νικολάου επαίνεσε το «συγκινητικό ενδιαφέρον των παιδιών για το περιβάλλον, το οποίο είναι «ελπιδοφόρο» για το μέλλον».
«Η πρωτοβουλία της Ένωσης Γονέων Πεντέλης, με την υποστήριξη των όμορων Ενώσεων Γονέων στο Πεντελικό, λειτούργησε ως μια κομβική πλατφόρμα διαλόγου, φέρνοντας κοντά την πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Μέσα από τις ερωτήσεις, τις απαντήσεις και τις τοποθετήσεις, αναδείχθηκε όχι μόνο το μέγεθος της πρόκλησης για την αποκατάσταση του Πεντελικού όρους, αλλά και η κοινή βούληση να προστατευθεί αυτός ο πολύτιμος πνεύμονας της Αττικής. Η εκδήλωση αυτή αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα ότι η ενημέρωση, η συλλογική δράση και η πίεση προς την πολιτεία, με σεβασμό στην επιστήμη, είναι οι μόνοι δρόμοι για ένα καλύτερο και βιώσιμο μέλλον» καταλήγει η ανακοίνωση των διοργανωτών.
