Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 07/02/2026
Με σημαντικές παρεμβάσεις από εκπροσώπους της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης και της επιστημονικής κοινότητας, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 27 Ιανουαρίου η ημερίδα του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ), με τίτλο «Υμηττός: Νέες ακραίες συνθήκες – νέες ανάγκες πρόληψης και καταστολής», σε κεντρικό ξενοδοχείο των Αθηνών.
Σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Αττική δοκιμάζεται έντονα από ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, καταστροφές υποδομών και απώλεια ανθρώπινης ζωής σε Δήμους που βρίσκονται στις παρυφές του Υμηττού, η ημερίδα ανέδειξε ότι ο Υμηττός, ως το σημαντικότερο περιαστικό δασικό οικοσύστημα της Αττικής, «βρίσκεται σε σημείο καμπής».
Στο πλαίσιο της ημερίδας, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη διαχείριση των ακραίων καιρικών φαινομένων, στον περιορισμό των πλημμυρικών κινδύνων, στην πρόληψη και καταστολή των πυρκαγιών, καθώς και στις συνολικές επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης τόσο στο ορεινό οικοσύστημα του Υμηττού όσο και στον αστικό ιστό των όμορων Δήμων.
Μεταξύ των κύριων συμπερασμάτων που αναδείχθηκαν είναι ότι:
- Για την προσέγγιση στην «ανθεκτικότητα» απαιτείται συνεκτικός και πολυετής σχεδιασμός χωρίς αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων
- Οι φωτιές και οι πλημμύρες αποτελούν δύο όψεις του ίδιου προβλήματος
- Απαιτείται αλλαγή κουλτούρας
- Είναι απαραίτητη η ενεργός και διαρκής συμμετοχή της επιστήμης
- Χωρίς πρόληψη, καμία καταστολή δεν αρκεί.
Ισίδωρος Μάδης: «Να το θωρακίσουμε περισσότερο»
Ο πρόεδρος του ΣΠΑΥ και δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης υπογράμμισε ότι «η κλιματική κρίση έχει μεταβάλει δραστικά τα δεδομένα, δημιουργώντας πιο συχνά και εντονότερα ακραία φαινόμενα, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη πρόσθετων και στοχευμένων μέτρων πρόληψης», προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Η επιστημονική κοινότητα, η Αυτοδιοίκηση και η Πολιτεία οφείλουμε να θωρακίσουμε περαιτέρω το βουνό και να προστατεύσουμε το 1,5 εκατομμύριο πολίτες που ζουν στις παρυφές του Υμηττού. Αν δεν προστατεύσουμε το περιβάλλον, θα τα βρούμε όλα μπροστά μας».
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου, «η ημερίδα ανέδειξε δίχως περιστροφές και αγκυλώσεις τα σημαντικά για την Πολιτική Προστασία και την ασφάλεια στις πόλεις μας ζητήματα, ενώ ανταλλάχθηκαν απόψεις και προτεραιοποιήθηκαν τα σημαντικά θέματα που θα μας επιτρέψουν να εξελιχθούμε ταχύτατα».
Όπως ανέφερε ο Ι. Μάδης «η μεγάλη συμμετοχή από εκπροσώπους της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Πυροσβεστικής αλλά και φορέων σε συνδυασμό με τον διάλογο που αναπτύχθηκε και από τον οποίο προέκυψαν χρήσιμα συμπεράσματα, έδειξαν αφενός ότι ο ΣΠΑΥ ηγείται της προσπάθειας για μια αποτελεσματική Πολιτική Προστασία και αφετέρου άπαντες είναι έτοιμοι για ουσιαστική συνεργασία».
Οι ομιλητές
Στον θεσμικό διάλογο που άνοιξε ο ΣΠΑΥ κεντρικοί ομιλητές ήταν οι:
- Ισίδωρος Μάδης, πρόεδρος του ΣΠΑΥ και Δήμαρχος Παιανίας,
- Γιάννης Κεφαλογιάννης, υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας,
- Στάθης Σταθόπουλος, γενικός γραμματέας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας,
- Θεόδωρος Βάγιας, αντιστράτηγος – αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος,
- Κώστας Καρτάλης, καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος – ΕΚΠΑ, μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή και
- Θοδωρής Γιάνναρος, κύριος ερευνητής στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών – πυρομετεωρολόγος,
Οι εισηγητές επιβεβαίωσαν την ανάγκη συντονισμένων, μακροπρόθεσμων και επιστημονικά τεκμηριωμένων πολιτικών ανθεκτικότητας των συναρμόδιων Υπουργείων, της Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, της επιστημονικής κοινότητας, των επιχειρησιακών φορέων και των εθελοντικών ομάδων.
Σημείο καινοτομίας της ημερίδας ήταν η διαλογική συζήτηση που ακολούθησε μεταξύ των 6 κεντρικών ομιλητών και του εξειδικευμένου κοινού από την Αυτοδιοίκηση, φορείς, περιβαλλοντικές οργανώσεις και εθελοντικές ομάδες.
Γιάννης Κεφαλογιάννης: «Ο Υμηττός αντέχει ακόμα, αλλά δοκιμάζεται επικίνδυνα»
«Προετοιμαζόμαστε πριν πιεστούμε, συντονιζόμαστε πριν δοκιμαστούμε και συνεργαζόμαστε πριν το επιβάλλουν συνθήκες», τόνισε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στην ημερίδα του ΣΠΑΥ
O υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης ήταν ο κεντρικός ομιλητής στην ημερίδα του ΣΠΑΥ, αναπτύσσοντας τις θέσεις και τον σχεδιασμό το Υπουργείου για την καλύτερη θωράκιση του Υμηττού.
Κατά την ομιλία του, ο υπουργός τόνισε ότι «στην πολιτική προστασία ο διάλογος δεν είναι πολυτέλεια αλλά επιχειρησιακή αναγκαιότητα», καθώς όπως σημείωσε, «κανένα σύστημα δεν λειτουργεί πραγματικά αν δεν έχει πρώτα δοκιμαστεί στη σκέψη, στον συντονισμό και στη συνεργασία» και πως «καμία κρίση δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, αν οι άνθρωποι οι οποίοι καλούνται να συνεργαστούν και αποτελούν κρίκους της ενιαίας αλυσίδας, δεν έχουν συναντηθεί προηγουμένως σε συνθήκες ηρεμίας».
Αναφερόμενος εν συνεχεία στον στον Υμηττό, ο υπουργός σημείωσε ότι «πρόκειται για ένα όριο ανάμεσα στο φυσικό και στο αστικό», μεταξύ του «αντέχει ακόμα» και του «δοκιμάζεται επικίνδυνα».
«Πρόληψη, εκπαίδευση, ρόλοι, αξιολόγηση»
Ο Γ. Κεφαλογιάννης, υπογράμμισε ότι «σε απρόβλεπτες συνθήκες απαιτείται ένα σύστημα απολύτως προβλέψιμο, που θα έχει προετοιμαστεί επαρκώς εκ των προτέρων και θα επενδύει στατικά στην πρόληψη, στην εκπαίδευση και θα λειτουργεί με σαφείς ρόλους, ενιαίους κανόνες εμπλοκής και διαρκή αξιολόγηση», σημειώνοντας χαρακτηριστικά, ότι «αυτός είναι ο πυρήνας της φιλοσοφίας των θεσμικών αλλαγών του νομοσχεδίου “Ενεργή Μάχη”», καθώς όπως τόνισε «μια ενεργή μάχη δεν δίδεται μόνο τη στιγμή που θα ξεσπάσει το φαινόμενο αλλά ξεκινάει πολύ πιο πριν από αυτό, στο κομμάτι της πρόληψης».
Ιδιαίτερη έμφαση απέδωσε ο υπουργός στη συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση η οποία, όπως τόνισε, «είναι στην πρώτη μάχη της κλιματικής κρίσης και της πολιτικής προστασίας», καθώς οι Δήμοι «έχουν γνώση, εμπειρία, πρακτικές παρατηρήσεις από το πεδίο και συμβάλλουν έτσι ώστε οι θεσμικές επιλογές να είναι ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες».
«Ενεργή Μάχη» μεταρρυθμίσεων
Επανερχόμενος στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», ο Γ. Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται, μεταξύ αυτών, τα τοπικά σχέδια πρόληψης, τα επιχειρησιακά κέντρα συμβάντος, η καθιέρωση κανόνων εμπλοκής και διαχείρισης συμβάντων που, όπως επεσήμανε, «αποτελούν ένα ενιαίο σύστημα όπου ο συντονισμός, η πρόληψη, η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης δεν αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά κεφάλαια, αλλά ως αλληλένδετα στοιχεία μιας ενιαίας προσπάθειας».
Κλείνοντας, τόνισε πως το βασικό ζητούμενο στην Πολιτική Προστασία είναι «να προετοιμαζόμαστε πριν πιεστούμε, να συντονιζόμαστε πριν δοκιμαστούμε και να συνεργαζόμαστε πριν το επιβάλλουν συνθήκες».
Αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων
Μετά το πέρας της ομιλίας του και απαντώντας σε ερώτηση ως προς τον διαχωρισμό και τις αρμοδιότητες όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ο υπουργός σημείωσε ότι «μια από τις βασικές πρόνοιες του νομοσχεδίου είναι να υπάρχει αποσαφήνιση μιας σειράς αρμοδιοτήτων». Όπως τόνισε «αυτή τη στιγμή το επόμενο στάδιο, είναι να ξεκαθαριστούν οι αρμοδιότητες, και να εντάξει την επιστημονική κοινότητα επιχειρησιακά στο πεδίο της μάχης», υπενθυμίζοντας ότι μια από τις βασικές πρόνοιες του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία Unit 7 Πυρομετεωρολογίας εντός του ΕΣΚΕΔΙΚ.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε και στη δημιουργία Υποεπιτροπής Πλημμυρικού Κινδύνου, γιατί «βλέπουμε ότι υπάρχει ένα κενό συνδρομής με την επιστημονική κοινότητα», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αιχμές προς Δήμους για τους πόρους
Αναφερόμενος στο φλέγον ζήτημα των χρηματοδοτήσεων του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, ο υπουργός εμφανίστηκε δεικτικός για το επίπεδο απορροφητικότητας των προβλεπόμενων κονδυλίων από τους ΟΤΑ.
«Κάποιοι εκ των Δήμων δεν εκμεταλλεύονται τα χρηματοδοτικά εργαλεία που δίνονται από το κράτος, όπως το Πράσινο Ταμείο», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ πρόσθεσε ότι «ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης, το 2022 ήταν 585 εκατ. και φέτος έχουμε φτάσει τα 1,4 δισ. ευρώ».
«Πληρωμή αντί άδειας για τους εθελοντές»
Παράλληλα, απαντώντας σε ερώτηση για τους εθελοντές της Πολιτικής Προστασίας, ο υπουργός επανέλαβε ότι στο σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» προβλέπεται για πρώτη φορά η οικονομική ενίσχυση όλων των οργανώσεων για την κάλυψη των παγίων εξόδων τους. Όπως σημείωσε, «πλέον, το κράτος θα καλύπτει ένα πολύ μεγάλο μέρος των παγίων εξόδων τους», ενώ σχετικά με την απασχόληση, επισήμανε ότι «για πρώτη φορά, εθελοντές Πολιτικής Προστασίας που είναι στο Δημόσιο και μέχρι πρότινος βγάζανε άδεια για να μπορούν να συμμετέχουν κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου στην κατάσβεση, αυτή τη στιγμή ερχόμαστε και λέμε ότι το κράτος αναγνωρίζει αυτή την εργασία, καθώς δεν θα είναι άδεια, αλλά θα είναι πληρωμή».
Οι παριστάμενοι
Στην ημερίδα του ΣΠΑΥ παρέστησαν: ο βουλευτής της ΝΔ Διονύσης Χατζηδάκης, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ Παύλος Χρηστίδης, οι αντιπεριφερειάρχες Πολιτικής Προστασίας Πολυχρόνης Μπαϊρακτάρης, Γιώργος Βλάχος και Μαργαρίτα Βάρσου, οι οποίοι εκπροσώπησαν τον περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά, ο Α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο αντιπρόεδρος του ΣΠΑΥ και δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιάννης Μυλωνάκης, ο δήμαρχος Κρωπίας Δημήτρης Κιούσης, ο γραμματέας του ΣΠΑΥ και αντιδήμαρχος Παπάγου – Χολαργού Βασίλης Σιαμάνης, οι αντιδήμαρχοι: Μαριάννα Γιαννάκου από τον Δήμο Παιανίας, Μαρία Αραχωβίτη από τον Δήμο Καισαριανής, Βασίλης Κρητικός από τον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης, Γιάννης Αϊδινιώτης από τον Δήμο Μαρκοπούλου – Μεσογαίας, Γεώργιος Γρίβας από τον Δήμο Ζωγράφου, Δημήτριος Χρόνης από τον Δήμο Ηλιούπολης, ο εντεταλμένος σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων Νίκος Χρυσόγελος, ο ειδικός σύμβουλος του Δήμου Δάφνης – Υμηττού Γεώργιος Κανετάκης.
Από το Πυροσβεστικό Σώμα, ο συντονιστής Αττικής, υποστράτηγος Βικέντιος Μαρινάκης, ο διοικητής Αθήνας αρχιπύραρχος Πέτρος Μπούγιας, ο διοικητής του 1ου Πυροσβεστικού Σταθμού αντιπύραρχος Θωμάς Αντωνόπουλος, ο διοικητής του 4ου Πυροσβεστικού Σταθμού αντιπύραρχος Αλέξανδρος Μεσημέρτζης, ο διοικητής του 8ου Πυροσβεστικού Σταθμού αντιπύραρχος Σωτήριος Κακλέας, οι ερευνητές από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Κώστας Λαγουβάρδος και Βασιλική Κοτρώνη, στελέχη από τη Γενική Διεύθυνση Δασών του ΥΠΕΝ, της Ανατολικής Αττικής, του Πειραιά και του Δασαρχείου Πεντέλης, από τον ΑΔΜΗΕ, από τις εθελοντικές ομάδες ΔΑΠΑΧΟ, ΣΕΠΠΒΑΤΥ, ΕΔΔ Καισαριανής, ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, ο Γεώργιος Σαλαγιάννης από την ΠΟΕΟΔΠ, ο Γεώργιος Δημόπουλος από το ΚΠΔΦΠ, καθώς και εκπρόσωποι από τη Φιλοδασική Ένωση Αθηνών, από την ΕΛΔΑΠ, τη ΔΙΠΥ Αθηνών, NOVA ICT, SATWAYS, WWF, Greenpeace, Why not, ΣΕΠΥΝΑ, ΕΕΠΦ, Μουσείο Υμηττού κ.α.
