Πάσχα έρχεται και όπως κάθε Μεγάλη Εβδομάδα έτσι και φέτος προβλέπεται μαζί με τη νηστεία των πιστών να νηστέψουν και τα τηλεοπτικά κανάλια από άποψη προγράμματος. Αυτό σημαίνει ότι λόγω των ημερών οι ταινίες περιπέτειας, δράσης, βίας, τρόμου, σεξ κλπ. θα λιγοστέψουν στις ώρες της υψηλής τηλεθέασης και στη θέση τους θα εμφανισθούν -όπως κάθε χρόνο- ταινίες αμιγώς θρησκευτικού, ή ιστορικού και έμμεσα θρησκευτικού περιεχομένου.
Το αφιέρωμα αφορά σε εκείνες τις κινηματογραφικές παραγωγές που έχουν, σαν θέμα κάτι από τη ζωή του Χριστού, ή είναι ιστορικού περιεχομένου και εξελίσσονται κατά την περίοδο που έζησε ο Θεάνθρωπος και δεν έχουν περιληφθεί καθόλου οι ισπανικές και μεξικάνικες παραγωγές «Ο Υιός του Ανθρώπου», «Τα Πάθη του Χριστού», «Ιησούς ο Ναζωραίος», «Μαρία Μαγδαληνή και ο Θεάνθρωπος» και άλλες πολλές, που κατέκλυζαν τα σινεμά (κυρίως τα συνοικιακά) τις δεκαετίες του ’50 και του ’60
Θεωρείται απίθανο κάποιος να μην έχει δει ποτέ ταινία από αυτές του αφιερώματος, διότι η τηλεόραση τα τελευταία χρόνια έχει προβάλλει, κατ’ επανάληψη, τουλάχιστον τις κλασικές από αυτές. Αυτό που είναι βέβαιο ότι δεν γνωρίζουν, τουλάχιστον οι νεώτεροι, είναι ότι στην ιστορία του κινηματογράφου υπάρχουν και βωβές ταινίες επί του θέματος (ποιο κανάλι, όμως, θα ασχοληθεί τώρα με βωβές και ασπρόμαυρες ταινίες), ενώ η πρώτη που καταπιάστηκε με το θέμα ήταν η «Μισαλλοδοξία» του Ντέιβιντ Γουόρκ Γκρίφιθ, της οποίας το δεύτερο μέρος ήταν εμπνευσμένο από τη Σταύρωση του Κυρίου και αυτή γυρίστηκε το 1916.
Υπήρξαν βέβαια και άλλες ταινίες με το ίδιο θέμα, αλλά ήταν μικρού μήκους (όπως «Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ» του Σίντνεϊ Όλκοτ γυρισμένη το 1912 κ.ά.) και το παρόν αφιέρωμα θα ασχοληθεί μόνον με τις μεγάλου μήκους και αυτές που αναφέρονται άμεσα ή έμμεσα στη ζωή και το δράμα του Θεανθρώπου.
Η ταινία του Γκρίφιθ υπήρξε κολοσσιαία και στάθηκε η αφορμή για τις μεγάλες εταιρίες του Χόλιγουντ, που αναπτύσσονταν τότε, να αρχίσουν τα γυρίσματα ταινιών ιστορικών και πολυδάπανων σε μια προσπάθεια να κερδίσουν το κοινό. Η ιστορία μπορεί να δεινοπάθησε στα χέρια των σεναριογράφων της εποχής (όχι μόνο η αρχαία ρωμαϊκή αλλά και η αρχαία ελληνική, συριακή, βαβυλωνιακή και πάει λέγοντας), δεν δεινοπάθησαν καθόλου όμως τα ταμεία των εταιριών.
❍ ❍ ❍
Έτσι φτάσαμε στο 1935 οπότε γυρίζεται η γαλλική ταινία «Ίδε ο άνθρωπος» με σκηνοθέτη τον Ζιλιέν Ντιβιβιέ. Σ’ αυτή ο Γάλλος σκηνοθέτης ακολουθεί τα βήματα του Χριστού με κάποια αποστασιοποίηση, με την απόσταση αυτού που αντικρίζει με δέος όσα συμβαίνουν και καταγράφει τις αντιδράσεις όλων, εκτός από αυτές του Χριστού ο οποίος εμφανίζεται για πολύ λίγο κατά τη διάρκεια της ταινίας. Ο φακός του Ντιβιβιέ καταγράφει κινήσεις σωμάτων, βλέμματα και συναισθήματα δίνοντας μεγαλύτερη δραματική ένταση από όσες ταινίες γυρίστηκαν ακόμα και μεταγενέστερα με το ίδιο θέμα. Η παρουσία του Χριστού, όταν εμφανίζεται -για πολύ λίγο- στην ταινία γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε ποτέ ο θεατής δεν τον βλέπει κατά πρόσωπο, αλλά από πίσω και συνήθως από χαμηλότερη γωνία γι να τονίζεται το μεγαλείο Του, ενώ στις σκηνές του πλήθους, όταν ο Χριστός βαδίζει προς το Γολγοθά, ο θεατής βλέπει τα πλήθη όπως θα τα έβλεπε εκείνος.
❍ ❍ ❍
Το 1953 η Fox εγκαινιάζει το σύστημα προβολής Σινεμασκόπ (μπροστά στην απειλή της έγχρωμης τηλεόρασης) με τη ταινία «Ο Χιτών» του Χένρι Κόστερ με τον Βίκτορ Ματσιούρ, τον Ρίτσαρντ Μπάρτον και την Τζιν Σίμονς, όπου η ιστορία ενός σκλάβου, του Δημήτριου (Ματσιούρ) διαδραματίζεται την περίοδο της Σταύρωσης του Κυρίου και ο Μπάρτον ως Εκατόνταρχος του ρωμαϊκού στρατού, παίζει στα ζάρια τον χιτώνα του Ιησού και στη συνέχεια μετανιώνει και γίνεται χριστιανός.
❍ ❍ ❍
Στη συνέχεια, το 1959, ο Γουίλιαμ Γουάιλερ γυρίζει το «Μπεν Χουρ», με πρωταγωνιστές τον Τσάρλτον Ίστον, τον Στίβεν Μπόιντ, την Μάρθα Σκοτ και άλλους. Αξέχαστη και μεγαλειώδης, αυτή η ταινία είναι γυρισμένη εξ ολοκλήρου στα στούντιο της Τσινετσιτά στην Ιταλία, δικαιολογεί απόλυτα το ρεκόρ των 11 Όσκαρ που είχε κερδίσει.
Το 1961 ο Νίκολας Ρέι σκηνοθετεί άλλη μία μεγαλειώδη ταινία με τίτλο «Βασιλεύς των Βασιλέων», η οποία καλύπτει ολόκληρη τη ζωή του Ιησού από την ημέρα της Γέννησης μέχρι και την Ανάστασή Του, στην οποία ο γοητευτικός Τζέφρεϊ Χάντερ υποδύεται τον Ιησού. Επική ταινία, στην οποία αφηγητής είναι ο Όρσον Γουέλες πάνω σε σενάριο που έχει γράψει ο συγγραφέας ιστοριών επιστημονικής φαντασίας Ρέι Μπράντμπερι.
Μεγαλειώδης επίσης, ήταν και η ταινία «Βαραββάς» (1962), μια ιταλική παραγωγή σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Φλάισερ, με γνωστούς ηθοποιούς όπως οι Άντονι Κουίν, Σιλβάνα Μαγκάνο, Βιτόριο Γκάσμαν, Τζακ Πάλανς και άλλοι. Η ταινία ξεκινά με τη Σταύρωση, που είναι πολύ υποβλητική. Σ’ αυτό συμβάλλουν αφ’ ενός η πραγματική ολική έκλειψη του ηλίου, που γίνεται κατά τη Σταύρωση του Χριστού (και για την οποία ο σκηνοθέτης Φλάισερ έδωσε μεγάλη έκταση στη διαφήμιση της ταινίας) και αφ’ ετέρου στη μουσική που συνοδεύει τη σκηνή και η οποία βασίζεται σε φωνές χορωδίας. Ο σκηνοθέτης περίμενε πολύ καιρό για να συνδυάσει τα γυρίσματα με την ολική έκλειψη του ηλίου της 15ης Φεβρουαρίου 1961.
❍ ❍ ❍
