Θα ξεκινήσω τη μνήμη – παρουσίαση του Δημητρίου Σαράβα με τούτα τα λόγια: είναι σεβαστή και υπολογίσιμη η «φάρα» ΣΑΡΑΒΑΣ όχι μόνο στους Δολούς της Μάνης αλλά και στην Καλαμάτα και μακρύτερα ακόμη.
Τον κυρ-Δημητράκη τον γνώρισα στη δεκαετία του ’50, στον Μαραθώνα. Είχε φαρμακείο αλλά και το ταχυδρομείο μαζί. Ήμουν συνδρομητής στο περιοδικό «Σπίτι του Παιδιού» και με μεγάλο ενδιαφέρον πήγαινα κάθε μήνα να το πάρω.
Τώρα που είμαι σε κάποια ηλικία, διαπιστώνω την ευγένεια της ψυχής του ανθρώπου. Πήρα κάποια στοιχεία από τον Δημήτρη Ιωαν. Χαλδούπη, τα οποία παραθέτω:
❐ ❐ ❐
Ο Δημήτριος Σαράβας γεννήθηκε στους Δολούς της Μάνης το 1898 και το 1935 άνοιξε φαρμακείο στον Μαραθώνα.
Οι καιροί είναι δύσκολοι.
Στις 12 Νοεμβρίου του 1948 ο Δημήτριος Σαράβας έστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Επιτροπής Περιθάλψεως Στρατευσίμων Απόρων με την οποία γνωστοποιούσε την επιθυμία του, οι οικογένειες των απόρων στρατευθέντων να λαμβάνουν δωρεάν από το φαρμακείο του τα φαρμακοτεχνικά σκευάσματα και σε μειωμένη τιμή τους ορούς και τα εμβόλια.
Έλαβε τον κατάλογο με τα ονόματα των στρατευσίμων απόρων. Αξιοσημείωτο είναι ότι στο φαρμακείο του γίνονταν μικροεπεμβάσεις λόγω ατυχημάτων ή από έκτακτα περιστατικά, εντελώς δωρεάν.
Είναι η μαθητική χρονιά 1947-1948. Ο Μαραθώνας στερείται Γυμνασίου, παρά το σχετικό υπόμνημα που έχει δοθεί στον πρόεδρο της Κυβέρνησης.
Το 1948, με επιτροπή γονέων, ο Δημήτριος Σαράβας μεταβαίνει στο Υπουργείο Παιδείας στον Γενικό Διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης Αναστασόπουλο και άλλους παράγοντες και εκθέτει την αναγκαιότητα της ίδρυσης Γυμνασίου. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας Βουρδαμπά, τον Οκτώβριο του 1949 λειτούργησε το Γυμνάσιο. Το 1964 δωρίζει στο Γυμνάσιο του Μαραθώνα μια τράπεζα εργαστηρίου Χημείου, αξίας τότε 1.200 δρχ.
Δεν σταματά εδώ η προσφορά του. Γράφει στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ με το ψευδώνυμο «Αθηναίος». Μέσα από εκεί αγωνίζεται για την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων του Μαραθώνα (Τύμβος, Ραμνούντα, Μπρεξίζα).
Στα 25 του χρόνια τού απένειμαν Ρουμανικό Μετάλλιο Α’ Τάξεως για τη βελτίωση της υγείας της βασίλισσας της Ρουμανίας με αλοιφή που παρασκεύασε. Αυτός ήταν ο Δημήτριος Σαράβας.
❐ ❐ ❐
Δεν μένω ασυγκίνητος από αυτή τη «φάρα». Γι’ αυτό θα αναφέρω λίγα πράγματα και για τον γιατρό Βενετσιάνο Σαράβα (1906-1977).
Ο Ιωάννης Μανιατέας θα γράψει:
«Ο Βενετσιάνος Σαράβας δεν ήταν πουλί των λιμναζόντων υδάτων, αλλά αετός. Κινιόταν πάντα επάνω σε ένα άλογο. Διότι οι δρόμοι δεν το επέτρεπαν και τροχοφόρα δεν υπήρχαν. Σαν τον Άγιο Γεώργιο των ασθενούντων, ο ιατρός είχε γίνει ο φύλακας άγγελος της υγείας των κατοίκων δέκα κοινοτήτων. Έτρεχε και έμπαινε χωρίς διάκριση για τον ασθενή σε σπίτι αρχοντικό ή σε φτωχού καλύβι. Τις περισσότερες φορές άυπνος και κατάκοπος από την κούραση.
Στις 13 Αυγούστου το 1958 γλίστρησε το άλογο και έφυγε από το δρόμο προς το γκρεμό και στάθηκε σε ένα πεζούλι. Με τραύματα πήγε τέλος και διανυκτέρευσε. Βοήθησε γυναίκα επίτοκο διότι ήταν ένας γνώστης όλων των ειδικοτήτων.
Καμάρωνε την οικογένειά του την Φανή και τα παιδιά του Έμυ, Σοφία και τον Ηλία.
Σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα έχασε τον Ηλία του, τον Αύγουστο το 1968, αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού. Η πίκρα αυτή δεν έφυγε ποτέ.
Τους ασθενείς δεν τους άφησε ποτέ και σε ανάγκη χορηγούσε τα φάρμακα δωρεάν σαν μνημόσυνο του γιου του.
Το 1977 έφυγε με αυτή την πίκρα.
Κηδεύτηκε στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.
Συστήθηκε επιτροπή με σκοπό να στηθεί προτομή του Βενετσιάνου Σαράβα».
❐ ❐ ❐
Πολλά κοινά σημεία σε αυτούς τους δύο ανθρώπους που έκαναν τα πάντα για τον συνάνθρωπο. Εμείς σήμερα τιμούμε τη μνήμη τους να μείνει άσβεστη, με κάτι που να θυμίζει αυτούς και την εποχή τους.
Βαγγέλης Θεμ. Λαμπρινίδης
