Το βιβλίο αυτό έχει γίνει best seller. Μεταφράστηκε σε 15 γλώσσες.
Πώς φτάσαμε να χρωστούν όλοι σε όλους και κανείς να μην μπορεί να πληρώσει; Τι έφταιξε; Πώς οδηγηθήκαμε σε αυτή την οικονομική Άγρια Δύση;
Είναι απίθανο να μας σώσει ο τρόπος σκέψης, που μας οδήγησε σε αυτό το χάλι.
Αν ο πόλεμος είναι ένας τρόπος να διδάξει ο Θεός τους Αμερικανούς γεωγραφία, η ύφεση είναι ο τρόπος του να διδάξει σε όλους μας λίγα οικονομικά.
Στις μέρες μας, οι άνθρωποι ξέρουν την τιμή των πάντων , αλλά αγνοούν την αξία τους.
Η τιμή ενός πράγματος δεν αποτυπώνει διόλου την αξία του.
Πώς μας επηρεάζει ο πολιτισμός της ελεύθερης αγοράς, πώς γίναμε οικονομικοί άνθρωποι, πώς τα πράγματα μετατρέπονται σε εμπορεύματα που αγοράζονται και πωλούνται και πώς γίναμε όλοι τυφλοί προφήτες της σύγχρονης κοινωνίας της ελεύθερης αγοράς-καταναλωτές;
Πώς θα αφαιρέσουμε το ζοφερό βάρος του καταναλωτισμού από το πολιτικό μας φαντασιακό; Πώς δημιουργείται η αξία; Πώς η αξία συνδέεται με ανεξίτηλες ανισότητες δύναμης και εξουσίας; Μήπως ο καπιταλισμός προσδιορίζει τους όρους της αξίας; Τι συμβαίνει όταν δεν υπάρχει το καρτελάκι της τιμής, διότι η τιμή είναι μηδενική; Η γη, η μουσική, η εργασία, η φροντίδα, οι άνθρωποι και η τροφή, όλα αυτά έγιναν εμπορεύματα μέσα από πολύπλοκες και πολυεπίπεδες διαδικασίες προκειμένου να ανταλλάσσονται στις αγορές με πολύ συγκεκριμένες ιδιότητες;
Γιατί οι άνθρωποι θέλουν αυτό που θέλουν; Γιατί οι εταιρείες παρουσιάζουν πολλά από τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν τους ψυχοπαθείς; Γιατί τα συμφέροντα των πλουσίων έχουν επικρατήσει στις πολιτικές ανά τον κόσμο κυβερνήσεων; Γιατί τα διαμάντια είναι τόσο ακριβά και συνάμα τόσο περιττά, όταν κάτι τόσο ζωτικής σημασίας όσο το νερό είναι πολύ φτηνό;
Γιατί οι καταστροφικές συνέπειες της περίφραξης των κοινών γαιών είναι όχι μόνο οι ουλές, που αυτή άφησε στο φυσικό περιβάλλον, αλλά και στις πιο μύχιες πτυχές των σχέσεων των δύο φύλων; Μήπως το μεγάλο κυνήγι μαγισσών αποτελεί ένδειξη βαθύτερων πολιτικών διεργασιών και αντιπαραθέσεων;
Είναι τυχαίο ότι η βία εναντίον των γυναικών, που εκφράζεται μέσω καταγγελιών για μαγεία, υπήρξε ιδιαίτερα έντονη σε περιοχές όπου οι πλουτοπαραγωγικοί πόροι απαλλοτριώνονται χάριν της τουριστικής ανάπτυξης;
Μήπως κάποιες γυναίκες πέθαναν υπερασπιζόμενες το δικαίωμά τους να ελέγξουν τους φυσικούς πόρους με τρόπους εχθρικούς προς την αγορά; Μήπως οι γυναίκες έχουν περισσότερους λόγους να θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο, όχι μόνο για τον εαυτό τους, αλλά για όλους τους ανθρώπους;
Μήπως η επανάσταση ήταν και θα είναι γένους θηλυκού; Μήπως για να γίνουμε ευτυχισμένοι, πρέπει να μην προσπαθούμε να γίνουμε ευτυχισμένοι; Πώς το σύνδρομο Anton μας βοηθά να αντιληφθούμε γιατί είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε τη σύγχρονη οικονομία; Η ιδέα να βάζουμε τιμή στα πάντα μπορεί να μας οδηγήσει σε συλλογική τραγωδία; Στην περίπτωση των προοδευτικών αντεπαναστάσεων, μήπως οι πρωτοπόροι είναι οι φτωχοί, οι απόκληροι, οι περιθωριοποιημένοι, οι λιγότερο ελεύθεροι άνθρωποι του πλανήτη μας, οι οποίοι ανακαλύπτουν ότι είναι αυτοί οι ίδιοι Η Αλλαγή Που Περίμεναν;
Ο δρόμος για να υποχρεώσουμε τις κυβερνήσεις να παρέχουν δικαιώματα δεν είναι αυτός της υπομονής, αλλά της διεκδίκησης; Θα εξισορροπήσουμε την κοινωνία της ελεύθερης αγοράς και θα αλλάξουμε τον τρόπο προσδιορισμού της αξίας, όχι μέσω επιστροφής στις κοινότητες, αλλά μέσω της επανεπινόησής τους; Είναι, πράγματι, ο καπιταλισμός το πιο ελεύθερο σύστημα; Μήπως οι ελευθερίες που προσφέρει η ελεύθερη αγορά είναι απατηλές;
Μήπως μια φυσική συνέπεια της ελεύθερης αγοράς στις ΗΠΑ, είναι να πεθαίνεις νέος ; Τι μας προσφέρει το χρήμα στην κοινωνία της ελεύθερης αγοράς; Μήπως οι λαοί με την εθνική επισιτιστική κυριαρχία πρέπει να ασκήσουν τα δικαιώματα αυτά σε ό,τι χρειάζεται για να επιβιώσουν: στη γη, στο νερό, στους σπόρους και στον πολιτισμό; Μήπως η φτώχια και η πείνα στον κόσμο είναι εκδήλωση μιας μακραίωνης εκμετάλλευσης και μιας διαστρέβλωσης των σχέσεων γύρω από το πώς ορίζεται η αξία; Μήπως ανήκουμε στη γη και όχι αυτή σε εμάς; Σε έναν κόσμο εννέα δισεκατομμύρια ανθρώπων το 2050, μήπως θα πρέπει να μειώσουμε την κατανάλωση κρέατος;
Μήπως είναι δικαίωμα να έχουμε δικαιώματα; Μήπως θεμελιώδης κανόνας της αληθινής δημοκρατίας είναι ότι πρέπει να μιλάμε γι’ αυτή; Μήπως μια αληθινή δημοκρατία προϋποθέτει την αλλαγή της σχέσης μας με τον κόσμο γύρω μας, αλλά και την εγκατάλειψη της ιδιοκτησίας και της επιστασίας χάριν της κοινοκτημοσύνης;
Μήπως για να ανακτήσουμε την ουσία της πολιτικής θα χρειαστούμε περισσότερο φαντασία, δημιουργικότητα και θάρρος; Μήπως πρέπει οι αγορές να έχουν κίνητρο την ανάγκη και όχι το κέρδος; Μήπως οι τιμές δεν δείχνουν αυτό που πιστεύουμε; Μήπως πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα όχι μόνο με όρους χρηματικής αξίας; Μήπως είναι φρικιαστικό να τιμολογούμε την ανθρώπινη ζωή; Μήπως αυτό που πρέπει να εκριζώσουμε από μέσα μας είναι η πεποίθηση πως οι αγορές είναι ο μόνος τρόπος να αξιολογούμε τον κόσμο;
Από πού θα έρθει η αντεπανάσταση; Ποιες είναι οι αντεπαναστάσεις του 21ου αιώνα, με τις οποίες τα παγκόσμια κοινωνικά κινήματα και οι οργανώσεις περιορίζουν τη δύναμη των αγορών και των πιο ισχυρών διαμεσολαβητών της και, πράττοντας αυτό, επαναπροσδιορίζουν τους τρόπους λειτουργίας της δημοκρατίας; Μήπως η κοινοκτημοσύνη και οι κοινότητες θα είναι ένας τρόπος διακυβέρνησης του κόσμου μας; Μήπως τελικά η αληθινή αξία ενός πράγματος δεν εξαρτάται από το αν ικανοποιεί έναν πόθο, μια επιθυμία ή μια ματαιοδοξία, αλλά από το αν απαντά στην ανάγκη μας για ευημερία; Μήπως η ευτυχία μας δεν θα είναι προϊόν μοναχικής επιδίωξης, αλλά ελεύθερης συμβίωσης και συμμετοχής στη δημοκρατική πολιτική που θα μας βοηθήσει να αξιολογήσουμε το κοινό μέλλον μας;
Όλα αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα θα απαντηθούν στο βιβλίο αυτό, από τον Ινδό επιστήμονα Ρέι Πέιτιλ.
Το καλύτερο οικονομικό βιβλίο του 2012.
Ο Ρέι Πέιτιλ σπούδασε στην Οξφόρδη, στο London School of Economics και στο Cornel University. Είναι συγγραφέας του best seller Stuffed and Starved. Είναι μέλος του Institute for Food and Development Policy στο Όκλαντ των ΗΠΑ, ερευνητής στο University of KwaZulu-Natal τη Νότια Αφρική και επισκέπτης καθηγητής στο Κέντρο Αφρικανικών Σπουδών του University of California. Εργάστηκε στην Παγκόσμια Τράπεζα, τον ΠΟΕ και τα Ηνωμένα Έθνη.
Κώστας Τραχανάς
