«H Ήμερη και το εικόνισμα» στο θέατρο «Αλεξάνδρεια- Βασίλη Βλάχου»

«H Ήμερη και το εικόνισμα» βασίζεται στην ψυχολογική νουβέλα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι , γνωστή ως «Кроткая». Έχουν περάσει 150 χρόνια από την συγγραφή της , το 1876, και το ενδιαφέρον της παραμένει ζωηρό στην εποχή μας. Η Μαρία Φραγκή κάνει την δραματουργική επεξεργασία και διασκευή ενός αρχικού μονολόγου του ανώνυμου ήρωα, που ξετυλίγει ένα κουβάρι πρόσφατων και παλαιότερων αναμνήσεων, με αφορμή την αυτοχειρία της γυναίκας του. Ο ενεχυροδανειστής σύζυγος αναρωτιέται, προβληματίζεται, δικαιολογείται, ξεδιπλώνοντας μια ακραία και βασανιστική ανάκριση μπροστά στον εξομολογητή του, που μπορούμε να πούμε ότι είναι ο αναγνώστης.

Στη θεατρική εκδοχή του έργου, ο θεατής θα παρακολουθήσει την ολισθηρή διαδρομή από την λογική στο συναίσθημα, από την ομολογία στη σιωπή- όπου και όπως υπάρχουν και εκδηλώνονται- ανάμεσα σε δύο πολύ ισχυρά ‘θέλω’ που αποφασίζουν να συνδέσουν τις ζωές τους, παρά τις τεράστιες διαφορές που έχουν. Πρώτα από όλα μια μεγάλη διαφορά ηλικίας και οικονομικής κατάστασης καθιστά το εγχείρημα αυτής της συνύπαρξης καταδικασμένο στην αποτυχία.

Εκ των υστέρων, εκείνος πασχίζει να δώσει νόημα στις ενέργειες που τον οδήγησαν να παντρευτεί μια δεκαεξάχρονη ορφανή και ταλαιπωρημένη κοπέλα, με σκοπό να τη διαμορφώσει σε σύζυγο, στο πλαίσιο της κοινωνικής του αναβάθμισης. Πολύ γρήγορα το σχέδιό του καταρρέει και αποδεικνύεται ότι η σύζυγός του έχει επίσης μια ισχυρή προσωπικότητα και δικά της «θέλω» , τα οποία μέσα στον γάμο-φυλακή την οδηγούν σε αδιέξοδο και πράξεις απελπισίας. Προσπαθεί να διαφύγει από μια ζωή όλο απαγορεύσεις , υποτίμηση και στέρηση με μια εκκωφαντική σιωπή.

Δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχει στις σημειώσεις του Φ. Ντοστογιέφσκι ένας αρχικός τίτλος για το κείμενο, ο οποίος προσδιορίζει όλες τις συνθήκες ζωής της και ο οποίος ήταν: «Η εκφοβισμένη» . Με τον τελικό χαρακτηρισμό ως «Ήμερη» (Кроткая) φαίνεται όλη η ποιότητα μιας αφήγησης που αναπτύσσεται ανάμεσα στην τραγωδία, το ψυχογράφημα και την ειρωνεία. Σε αυτόν τον άξονα κινείται η παράσταση στο θέατρο «Αλεξάνδρεια», αναδεικνύοντας το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο εξελίσσεται το δράμα και επιχειρώντας μία τομή στην διαμόρφωση των συμπεριφορών, οι οποίες γίνονται τόσο ακραίες , βίαιες και οδυνηρές, ώστε στο τέλος φθάνουν να βρουν διέξοδο με την πτώση της γυναίκας στο κενό. Εκείνο, το ίδιο κενό, που βιώνει ο αποτυχημένος Πυγμαλίωνας όταν λέει δίπλα στο άψυχο σώμα της «Τι πείραζε να ζήσει όπως ήθελε; Γιατί την τυράννησα ; Γιατί ήθελα να την προσαρμόσω στους ψευτοκανόνες σας;».

Παραφράζοντας τον Ζ.Π.Σαρτρ, θα λέγαμε ότι «Η κόλαση είναι ο σιωπηλός Άλλος». Ο Ντοστογιέφσκι βλέπει τον άνθρωπο μέσα στην κοινωνία της εποχής του αλλά οι αφηγήσεις του ξεπερνάνε εκείνη την συγκεκριμένη περίοδο και φθάνουν σήμερα, στη ζωή μας , στους εφιάλτες και στις ελπίδες που ακόμα αναγνωρίζουμε.

Info

«Η Ήμερη και το εικόνισμα»

Θέατρο Αλεξάνδρεια Βασίλη Βλάχου, Σπάρτης 14, Πλ.Αμερικής

Διασκευή, Σκηνοθεσία: Μαρία Φραγκή (από την «Кроткая» του Φ.Ντοστογιέφσκι)

Σκηνικά, Κοστούμια: Σάντρα Στεφανίδου

Μουσική: Άννα Μουζάκη

Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης

Παίζουν οι ηθοποιοί

Βασίλης Βλάχος (Εκείνος -Ενεχυροδανειστής)

Έφη Κεραμίδα (Θεία)

Αιμιλιανή Σταυριανίδου (Λουκερία)

Τερέζα Καζιτόρη (Εκείνη- Ήμερη)