«Από τον μυστικό κόσμο που γνώρισα κάποτε προσπάθησα να φτιάξω ένα θέατρο για τους ευρύτερους κόσμους που κατοικούμε. Πρώτα έρχεται η φαντασία και μετά η έρευνα για την πραγματικότητα. Και ακολουθεί η επιστροφή στη φαντασία και στο γραφείο όπου κάθομαι αυτή τη στιγμή». Αυτά γράφει στην αυτοβιογραφία του με τίτλο «Η σήραγγα των περιστεριών» (εκδ. Bell) o Τζον Λε Καρρέ, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Ντέιβιντ Τζον Μουρ Κόρνουελ, που άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο στις 12 Δεκεμβρίου 2020 σε ηλικία 89 ετών.
Ο Τζον Λε Καρέ είχε γεννηθεί στις 12 Οκτωβρίου 1931 στο χωριό Πουλ, στην περιοχή του Ντόρσετ, στην Αγγλία και ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Βρετανούς μυθιστοριογράφους κατασκοπείας. Πρώην συνεργάτης των μυστικών υπηρεσιών MI-5 και MI-6 και ανακριτής των φυγάδων του ανατολικού μπλοκ την περίοδο του ψυχρού πολέμου. Έγινε παγκόσμια γνωστός από το μυθιστόρημά του, ίσως το σημαντικότερο, «Ο κατάσκοπος που ήρθε από το κρύο» (1963), του οποίου ακολούθησαν πολλά άλλα, κατασκοπευτικής φαντασίας.
Ο Ντέιβιντ Τζον Μουρ Κόρνουελ ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές στο Πέγκμπορν, στην κομητεία Μπερκσάιρ, συνέχισε στην πρότυπη σχολή Σέρμπορν, την οποία όμως εγκατέλειψε μην αντέχοντας τον αυστηρό εσωτερικό κανονισμό της.
Το 1949 σπούδασε ξένες γλώσσες στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης και τον επόμενο χρόνο εντάχθηκε στις αγγλικές στρατιωτικές μονάδες ασφαλείας και πληροφοριών που είχαν παράρτημα στην Αυστρία. Εκεί, μαθαίνοντας τη γερμανική γλώσσα, ανέλαβε τον τομέα ανακρίσεων των φυγάδων του Σιδηρού Παραπετάσματος. Μετά τις φιλότιμες υπηρεσίες του στην Αυστρία, το 1952 επέστρεψε στην Αγγλία και εισήχθη στο Κολέγιο Λίνκολν της Οξφόρδης, όπου ανέλαβε συνεργάτης της Εμ-Άι-Φάιβ (ΜΙ-5) προκειμένου να παρακολουθεί και να παρέχει πληροφορίες για αριστερές ομάδες φοιτητών, που ενδεχομένως να είχαν συναντήσεις με Ρώσους παράγοντες. Το 1956 έλαβε το πτυχίο του και άρχισε να διδάσκει γαλλικά και γερμανικά.
Παράλληλα, είχε αναδειχθεί πλέον και αξιωματούχος της ΜΙ-5, αναλαμβάνοντας αποστολές παρακολούθησης στην ενδοχώρα. Το 1960 μετατέθηκε στην πρεσβεία της Βόννης, αναλαμβάνοντας καθήκοντα Β΄ γραμματέως και στη συνέχεια στο Αμβούργο, όπου ανέλαβε Πρόξενος. Την ίδια εποχή ο Ντέιβιντ Τζον Μουρ Κόρνουελ ξεκίνησε και το συγγραφικό του έργο, με το πρώτο μυθιστόρημά του, το «Πρόσκληση για τους νεκρούς» (1961), να αποτελεί ένα μέρος της μέχρι τότε εμπειρίας του στο χώρο της κατασκοπείας, εμπλέκοντας φανταστική δράση Γερμανών πρακτόρων στην Αγγλία, όπου στο τέλος αποκαλύφθηκαν από τις Αρχές και συνελήφθησαν. Οι αποστολές όμως που είχε αναλάβει στο μεταξύ ήταν ακόμα σοβαρότερες. Το ίδιο συνέβη και στο συγγραφικό του έργο με τη συγγραφή του δεύτερου «Μια δολοφονία ποιότητας» (1962) και με το τρίτο και επιτυχέστερο «Ο κατάσκοπος που ήρθε από το κρύο» (1963), το οποίο υπόγραψε με το ψευδώνυμο Τζον Λε Καρέ λόγω της μυστικής του θέσης.
Περί το τέλος όμως του 1963, μετά την αυτομόληση του Άγγλου πράκτορα Κιμ Φίλμπυ στη Ρωσία, όπου και απεκάλυψε τα ονόματα όλων των Άγγλων πρακτόρων, η ΜΙ-6 αποδέσμευσε τον Τζον Λε Καρέ και αυτός αποχώρησε για να ασχοληθεί πλέον απερίσπαστος στη συγγραφή μυθιστορημάτων κατασκοπείας.
Από τα χρόνια της θητείας του στις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ως τη συγγραφική του σταδιοδρομία, που τον ταξίδεψε από τη σπαρασσόμενη από τον πόλεμο Καμπότζη μέχρι τη Βηρυτό τις παραμονές της ισραηλινής εισβολής του 1982 και τη Ρωσία πριν και μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο Τζον λε Καρέ γράφει πάντα μέσα από την καρδιά της σύγχρονης επικαιρότητας.
Με το απολαυστικό του ύφος και τη διεισδυτική του ματιά, διαβάζει στα γεγονότα που παρακολουθεί από την οπτική γωνία του μάρτυρα την ίδια ηθική αμφισημία με την οποία διαποτίζει τα μυθιστορήματά του. Eίτε γράφει για έναν παπαγάλο σε κάποιο ξενοδοχείο της Βηρυτού που ήξερε να μιμείται τέλεια το κροτάλισμα των πολυβόλων, είτε επισκέπτεται τα μουσεία των άταφων νεκρών της Ρουάντα μετά τη γενοκτονία, είτε γιορτάζει την παραμονή της Πρωτοχρονιάς με τον Γιάσερ Αραφάτ είτε παίρνει συνέντευξη από μια Γερμανίδα τρομοκράτισσα στη φυλακή της στην έρημο Νέγκεβ, είτε παρατηρεί τον Άλεκ Γκίνες να ετοιμάζεται να υποδυθεί τον Τζορτζ Σμάιλι, είτε περιγράφει τη γυναίκα που τον ενέπνευσε να πλάσει την κεντρική ηρωίδα του στο έργο του Ο Επίμονος Κηπουρός, ο Λε Καρέ αφηγείται το κάθε συμβάν με ζωντάνια και χιούμορ, κάνοντάς μας άλλοτε να ξεκαρδιζόμαστε στα γέλια και άλλοτε να βλέπουμε με καινούριο μάτι γεγονότα και ανθρώπους που ως τώρα πιστεύαμε πως καταλαβαίναμε.
Πάνω απ’ όλα, όμως, ο Λε Καρέ μάς χάρισε μια γεύση από τη διαδρομή που ακολούθησε ως συγγραφέας εδώ και πάνω από 60 χρόνια, αναζητώντας αδιάκοπα εκείνη τη μοναδική σπίθα που κάνει τόσο ζωντανούς και ανθρώπινους τους ήρωες των βιβλίων του.
(Από τις εκδόσεις Bell, κυκλοφορούν στη χώρα μας τα βιβλία του «Η μικρή τυμπανίστρια», «Η κληρονομιά των κατασκόπων», «Ένας έντιμος άνθρωπος», «Μια ευαίσθητη αλήθεια» και η αυτοβιογραφία του «Η σήραγγα των περιστεριών»).
