Γράφει η Μαρίνα Παπαχριστοδούλου
Πρόεδρος Κινηµατογραφικής Λέσχης Βριλησσίων Cine-∆ράση
Ποιος από όσους ξεκινήσαµε το εγχείρηµα να δηµιουργήσουµε µια κινηµατογραφική λέσχη, θυµάται τώρα τι ήταν εκείνο που µας συνεπήρε αρχές καλοκαιριού του 2010 όταν και βάλαµε τα πρώτα θεµέλια;
Ήταν η αγάπη για το σινεµά, ο ενθουσιασµός ότι θα µπορούµε στο εξής να κάνουµε κάτι για αυτό που οι ίδιοι αγαπούσαµε και αγαπάµε ή η ανάγκη να είµαστε µέσα στον κόσµο σε µια διαρκή συναναστροφή, επαφή και επικοινωνία, µια ανταλλαγή απόψεων, εµπειριών συναισθηµάτων που όρισε τις κινήσεις µας εκείνης της πρώτης στιγµής; Πιθανόν κανένας δεν θυµάται.
Όλοι όµως θυµόµαστε και ας µην το συνειδητοποιήσαµε, ας µην το καταγράψαµε ποτέ µε χαρτί και µε µολύβι, ότι σε όλο αυτό το διάστηµα πορευτήκαµε µε βάση µια λογική που λέει: «Μπορείς να αφήσεις ένα αποτύπωµα κουλτούρας και ανθρωπιάς στον τόπο σου; Αν ναι άσε κάτι όµορφο και φύγε, χωρίς να επιδιώκεις επιβράβευση. Ή καλύτερα άσε κάτι όµορφο και µείνε. Για να συνεχίζεις» Αυτό είναι που µετράει.
Από τότε πέρασαν 16 χρόνια. Η µικρή µας οµάδα έγινε αυτό που είναι σήµερα. Ένας δραστήριος πολιτιστικός σύλλογος, που αφήνει το δικό του σηµάδι στην πόλη, προσφέρει ευκαιρίες για απόλαυση και προβληµατισµό και απολαµβάνει ο ίδιος µε τη σειρά του αναγνώριση και καταξίωση στην συνείδηση των συµπολιτών µας, το σεβασµό και την αγάπη τους. Αυτό δείχνει η διαρκώς αυξανόµενη συµµετοχή στις δραστηριότητες µας, τα σχόλια, οι συζητήσεις.
Ήταν µια πορεία όχι εύκολη. Χρειάστηκαν εκατοντάδες προβολές ταινιών όχι εµπορικών, όχι mainstream, αλλά εκείνων που δεν συναντάς εύκολα µπροστά σου και πρέπει να ψάξεις, να τις ανακαλύψεις κρυµµένες κάτω από τόνους αποσιώπησης ακόµα και απόρριψης.
Παγκόσµιες οµορφιές κρυµµένες σε πανάθλιες ζωές, σε προσωπικότητες µικροπρεπείς ή φλογερές και ασυµβίβαστες. Άλλες χώρες, άλλες φυλές µε τις δουλειές και τις κουλτούρες τους: ο ζουρνάς, το βιολί, το σάζι, ο χαρταετός του παιδιού, το ποδήλατο στο οποίο δεν µπορούν να ανέβουν οι γυναίκες. Το σφυρί, το φυσητήρι, ο φούρνος µέσα στη γη, το µουλάρι, η τέντα, οι µοίρες, τα µάγια, τα άγρια, τα ανυπόταχτα και τα υποταγµένα. Οι πόλεµοι οι επεµβάσεις φανερές και κρυφές, τα καλάσνικοφ, οι εµφύλιες συρράξεις, οι φορτωµένες µε ανθρώπους βάρκες, ο Σουλεϊµάν και το Παρίσι του.
Η αδυναµία των µη προνοµιούχων και η υπέρµετρη ισχύς, η σκληρότητα των δυνατών πάνω στην οποία συντρίβεται τραγικά η αναζήτηση κάθε ανθρώπινης ευτυχίας. Οι άνθρωποι µε τα προτερήµατα και τα ελαττώµατα τους, τις κακίες τους και τις κακοµοιριές τους, τη βιαιότητα και την τρυφερότητα τους, τη γενναιότητα και τη δειλία τους, την αφοσίωση, την αυτοθυσία, την αλληλεγγύη τους. Ταινίες δηµιουργών που κλείνουν µέσα στις σκηνές τους τους πόθους και τα ερωτήµατα του παντοτινού ανθρώπου, τις έγνοιες και τους φανατισµούς του. ∆ηµιουργών του καιρού µας και ας µην ανήκουν στη γενιά µας. Πάντα σε ορθάνοιχτους ορίζοντες για αυτά που σε όλη τη Γη αποκαλούµε πλανεύτρα Ζωή, που τόσο παινεύουν οι ταινίες.
Πρόφαση είναι οι ταινίες για να µιλήσουµε µε τρόπο ταιριαστό µε την ψυχή µας και τις πνευµατικές µας ανησυχίες για τα προβλήµατα της ζωής, την υποταγή ή την εναντίωση µας µε πολιτικές και πρακτικές που µας συνθλίβουν. Και αν είναι αδύνατη η φωνή µας και συχνά πνίγεται κάτω από το βάρος άλλων επιλογών:
«Το θάµα υπάρχει πάντα στην ανθρώπινη ψυχή, και στην πιο ταπεινή και µε τη ζωή την πιο ήσυχη». Άλλωστε το πιο έξοχο γνώρισµα της Τέχνης είναι η αγάπη της προς το όνειρο. «Είµαστε υφασµένοι από τα ονείρατα, και τη φτωχή ζωή µας ένας ύπνος την περικυκλώνει», λέει ο Κωστής Παλαµάς.
Χρειάστηκαν επίσης εκατοντάδες εκδηλώσεις µε συµµετοχή σκηνοθετών ηθοποιών, τεχνικών, κρατικών κινηµατογράφου και άλλων σε µια προσπάθεια να συλλάβουµε το νόηµα όσων παρακολουθούµε να διαδραµατίζεται στην οθόνη την ώρα της προβολής και κατ΄ επέκταση όσων γίνονται γύρω µας και εντός µας.
Χρειάστηκαν δεκάδες παρουσιάσεις βιβλίων µε συµµετοχή συγγραφέων όχι αυτών µε ευπώλητα βιβλία, ή εκείνων που απευθύνονται σε ειδικά (λέγε µε γυναικεία) κοινά, αλλά των άλλων που πάντα µας φέρνουν σε επαφή µε κάτι καινούριο και απολαυστικό. Απαιτήθηκαν 11 χρόνια σεµιναρίων ιστορίας του κινηµατογράφου και κάποια µαθήµατα σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Χρειάστηκε να οργανώσουµε µουσικές εκδηλώσεις, εκδροµές, να παρακολουθήσουµε θεατρικές παραστάσεις, ξεναγήσεις σε µουσεία, γκαλερί και υπαίθρια αξιοθέατα.
Και όλα αυτά για να είµαστε µαζί, για να µην ιδιωτεύουµε. ∆εν κάναµε κάτι καλύτερο από άλλους. Κάνουµε όσα κάνουµε όχι για να «εκπολιτίσουµε τις µάζες», ούτε για να µεταλαµπαδεύσουµε λαµπρές ιδέες που κάποια «φωτεινά µυαλά επεξεργάστηκαν πριν από εµάς για εµάς». ∆ική µας ανάγκη καλύπταµε κυρίως. «Τον εαυτό µου έπαιρνα να τραγουδήσω» λέει πάλι ο Παλαµάς µιλώντας για το «∆ωδεκάλογο του Γύφτου». Και αυτό κάναµε.
Κάτι που µας φαίνεται σπουδαίο και ευγενικό, που βοηθούσε πρώτα εµάς να απολαµβάνουµε όσα συµβαίνουν γύρω µας, να γινόµαστε σοφότεροι, δικαιότεροι, µε ανοχή στις ανθρώπινες αδυναµίες και δυσανεξία στη δύναµη των ισχυρών και των νταήδων. Και όχι για να ξεχωρίσουµε, αλλά γιατί πιστεύουµε ότι όταν κινούµαστε σε κατεύθυνση αντίθετα από αυτή του συρµού έχουµε περισσότερες πιθανότητες να αντιληφθούµε τα µηνύµατα του καιρού µας, τις καταστάσεις µέσα στις οποίες ζούµε. Αφού «ό,τι µέσα µέσα τους κρατούν, δεν µπορεί να χωριστεί από την έξω πλάση».
Έχουµε βαθιά συνείδηση της αξίας της συντροφικής ζωής, ακόµα και όταν δεν ταιριάζουµε, ακόµα και όταν δεν µπορούµε, θέλουµε να δουλεύουµε µε άλλους. Σε όλο αυτό το διάστηµα πορευτήκαµε µε ειλικρίνεια, σταθερότητα, συνέπεια και διάρκεια. ∆εν κρύψαµε αυτό που είµαστε. Όταν γύρω µας πληθαίνουν οι σύλλογοι σούπερ µάρκετ της λογικής «κάνω τα πάντα και συµφέρω» και όταν όλοι δηλώνουν ανεξάρτητοι, εµείς δεν κρύψαµε τις σχέσεις µε τη ∆ΡΑΣΗ για µια Άλλη Πόλη, την Κίνηση δηµοτών από την οποία προκύψαµε. Και αν αυτό µοιάζει δρόµος µοναχικός «κι ανίσως και στοχάζεται µοναχική, τον κόσµο κλει στο λογισµό της χίλιες οι αγάπες της. Χίλιες χρυσές λιανοκάµωτες αλυσίδες µε δένουνε µε την πραγµατικότητα».
Κάποιοι λένε ότι ζούµε σε ενδιαφέροντες καιρούς. Εµείς λέµε ότι οι καιροί µας είναι δύσκολοι και επικίνδυνοι. Μεγάλες οι αλλαγές στον κόσµο, απαράδεχτα µεγάλο τµήµα του πληθυσµού της γης ζει σε συνθήκες πολέµων ή αβάσταχτης φτώχειας, δυσθεώρητη η ανασφάλεια όλων. Οι δυνατοί παίζουν στα ζάρια τις ζωές µας και την τύχη της Ανθρωπότητας. Ένας νέος τύπος ανθρώπου, που αν και δεν γεννιέται τώρα, κυριαρχεί. Είναι ο άνθρωπος χωρίς ελπίδα, ο παραλυµένος και παράλυτος που τίποτε δε φοβάται και που του είναι όλα αδιάφορα, που βαριέται τη ζωή, που βαριέται και το θάνατο, και που δεν είναι άξιος ούτε να πεθάνει, ούτε να ζήσει.
Είναι και αυτό ένα πολύ υπολογίσιµο στοιχείο της σηµερινής κανονικότητας. Αλλά αυτό καθορίζει και το ρόλο της Τέχνης, κάθε τέχνης µαζί και του κινηµατογράφου σήµερα: Όταν τα µεγάλα ιδανικά ανθίζουν και ζούνε στο σπίτι του καθενός, η Τέχνη τους χτίζει παλάτια. Όταν τα µεγάλα ιδανικά ξεπέφτουν και ο καθένας τα διώχνει από το σπίτι του, η Τέχνη τα παίρνει στο καλύβι της και άσυλο τους δίνει.
Επικίνδυνοι και αβέβαιοι καιροί. ∆ύσκολος και ο δικός µας ρόλος Ας είναι. Εµείς θα συνεχίσουµε να υπηρετούµε το όραµα µας µε συνέπεια και αφοσίωση. Άλλος δρόµος δεν υπάρχει.
