Η Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine -Δράση συνεχίζει το αφιέρωμά της σε σπουδαίες ταινίες που γυρίστηκαν σε μικρές χώρες, προβάλλοντας την Πέμπτη 20 Οκτωβρίου στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ, τις «5 σπασμένες κάμερες».
Το φιλμ το οποίο σκηνοθέτησαν από κοινού ο Παλαιστίνιος Εμάντ Μπουρνάτ και ο Ισραηλινός Γκάι Νταβίντι κέρδισε το βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ του Σάντανς, προβλήθηκε στο τμήμα «Καταγραφή της Μνήμης» του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και ήταν η πρώτη υποψηφιότητα της Παλαιστίνης για το Όσκαρ Ξενόγλωσσου Ντοκιμαντέρ. Καταπιάνεται με ένα θέμα που όλοι το θεωρούμε οικείο αλλά το χειρίζεται από μια εντελώς διαφορετική οπτική αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά στα μάτια του θεατή στις πραγματικές του διαστάσεις και την αλήθεια που κρύβεται σε κάθε λεπτομέρεια. Και το πετυχαίνει αυτό μεταφέροντας τη διαμάχη των δύο χωρών στην αυλή ενός ανθρώπου, του Εμάντ. Τα πλάνα της κάθε μιας από τις 5 του κάμερες μαζί με τη δική του αφήγηση, απλή, προσωπική, άμεση και αβέβαιη, σαν τη ζωή του, καταγράφουν τα γεγονότα από το 2005 μέχρι σήμερα. Βαδίζοντας από το γενικό στο ειδικό, κρατώντας, μέσα στις σπασμένες του κάμερες, την απλή, στοιχειώδη αλήθεια για την αξία της ζωής, το φιλμ, αντιμετωπίζει ένα διαρκές ιστορικό πρόβλημα με την καθαρότητα ενός ανθρώπου βαθιά δεμένου με τη γη του, σπαρακτικά, αλλά όχι μελοδραματικά.
Η υπόθεση
Ο αγρότης Εμάντ Μπουρνάτ ζει στο παλαιστινιακό έδαφος στο χωριό Μπιλίν, δυτικά της Ραμάλας ακριβώς δίπλα στο όριο της Δυτικής Όχθης. Από το χωριό του περνάει το τείχος Ισραήλ-Γάζας, που διαχωρίζει τους προωθούμενους ισραηλινούς οικισμούς από τους Παλαιστίνιους. Όπως και οι πρόγονοι του, όπως όλοι οι συγχωριανοί του, το ίδιο κι αυτός ζει από την καλλιέργεια της ελιάς και η μόνη σταθερά γύρω του είναι η γη. Αυτή έρχονται να «εποικήσουν» Ισραηλινοί, χτίζοντας πολυκατοικίες ολοένα και πιο κοντά στα όρια των χωραφιών του Μπιλίν. Έχει 5 αγόρια, το καθένα από τα οποία γεννήθηκε σε μια στιγμή που αναδιαμορφώνεται, πάντα προς το χειρότερο, το παλαιστινιακό ζήτημα. Την ίδια ώρα που Ισραηλινές μπουλντόζες ξεριζώνουν τις ελιές για να χτίσουν το τείχος, το 2005, γεννιέται ο τέταρτος γιος του Εμάντ, ο Τζιμπρίλ. Για αυτό το μωρό αγοράζει την πρώτη του κάμερα. Με αυτή καταγράφει τα πάντα. Το πλάνα εναλλάσσονται ανάμεσα στο αγοράκι που μεγαλώνει, στις ειρηνικές πράξεις διαμαρτυρίας και στη σταθερή πρόοδο των έργων οικοδόμησης του τείχους. Άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο, μαζί και Ισραηλινοί, προσφέρουν τη βοήθειά τους καθώς το κύμα αντίστασης μεγαλώνει, αλλά όταν η κατάσταση εντείνεται, θα γίνουν συλλήψεις και κάποιοι χωρικοί θα σκοτωθούν.
Ο Εμάντ εξακολουθεί να καταγράφει τα γεγονότα. Παρά τις ικεσίες της γυναίκας του που φοβάται για αντίποινα, τραβά την οικογένειά του, τα κτήματά του που ολοένα υποχωρούν και περιορίζονται από νέες πολυκατοικίες εποίκων και από το τείχος, τις αντιδράσεις του χωριού που σταδιακά αποκτούν συμβολικό χαρακτήρα και αγκαλιάζονται από τη διεθνή κοινότητα και, φυσικά, τον μικρό Τζιμπρίλ που ωριμάζει πρόωρα. «Νιώθω σαν να με προστατεύει η κάμερα» λέει, «αλλά αυτό είναι μια ψευδαίσθηση». Ο Τζιμπρίλ, ήδη από τα 3 του χρόνια, συντροφεύει τον πατέρα του και τους φίλους του και καταλαβαίνει, σχεδόν ενστικτωδώς, τι σημαίνει υπεράσπιση των πιστεύω σου, αντίσταση, αυτοθυσία. Οι πρώτες του λέξεις είναι «τείχος», «σφαίρα», «στρατός». Σύμφωνα με τον Εμάντ όλοι χάνουμε την παιδικότητά μας κάποια στιγμή και, παρότι είναι μια γνωστή αλήθεια, η ένταση του να το βλέπεις να συμβαίνει στον μικρό Τζιμπρίλ είναι απρόσμενη. Η πρώτη κάμερα καταστρέφεται σε κάποια διαμαρτυρία από μια χειροβομβίδα. Ο Εμάντ θα την αντικαταστήσει, το ίδιο και τις επόμενες τέσσερις, που πέφτουν θύματα της πολιτικής αντίστασης.
Μια προσωπική αφήγηση
Η ταινία αποτελεί μια βαθιά προσωπική αφήγηση της ζωής στην Παλαιστίνη και επίσης στέλνει ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα. Μήνυμα ελπίδας, που ενισχύεται από τη συνεργασία των δύο σκηνοθετών. Αξίζει τα πολλά βραβεία της. Ο ερασιτεχνισμός των γυρισμάτων φέρει τη δική του αίσθηση επείγοντος. Οι εικόνες – ο παχύς λευκός καπνός των χειροβομβίδων αερίου που χαράσσονται στον ουρανό, οι αρχαίες ελιές που ξεριζώνονται από εκσκαφείς, οι τσιμεντόλιθοι ενός νέου ισραηλινού οικισμού στους λόφους προκαλούν αγανάκτηση. Και για το τέλος μια μικρή αλλά κρίσιμη νίκη. Το τείχος μετατοπίζεται περίπου εκατό μέτρα προς τα πίσω, αποκαθιστώντας ένα μέρος, όχι όλη τη γη των χωρικών. Νέες ελιές φυτεύονται στο ρημαγμένο έδαφος και ο Εμάντ με τους δύο μικρότερους γιους του, γλεντάνε στην παραλία, αυτή τη μικρή νίκη.
Παλαιστίνη, Ισραήλ, Γαλλία, Ντοκιμαντέρ, 2011. Διάρκεια: 90’. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Emad Burnat, Guy Davidi. Διεύθυνση φωτογραφίας: Emad Burnat. Μοντάζ: Veronique Lagoarde-Segot, Guy Davidi. Μουσική: Le Trio Joubran
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=q_93nOqwmhU
