Το Cine- Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου στις 20.15 στην αίθουσα του πρώην ΤΥΠΕΤ (Υμηττού και Πλαταιών) με την ταινία «Τα μαθήματα της Μπλάγκα». Ξεκινώντας ως ένα μελαγχολικό σχόλιο για τη μοναξιά και την ευαλωτότητα που βιώνουν οι ηλικιωμένοι, η ταινία εξελίσσεται σε ένα συναρπαστικό ψυχολογικό δράμα με μαύρο χιούμορ και στοιχεία θρίλερ. Ακολουθώντας την διαδρομή μιας 70χρονης γυναίκας που πέφτει θύμα απάτης και χάνει τις οικονομίες μιας ζωής, το «Urotsite na Blaga» υιοθετεί μια αντισυμβατική προσέγγιση της παρακμής του βουλγαρικού πολιτικοκοινωνικού συστήματος, των κινήτρων κάθε παραβατικής ή εγκληματικής δράσης και πολλών οικουμενικών θεμάτων. Στην εξέλιξη της αποδίδει με ζωντάνια τους μηχανισμούς της κοινωνικής αναλγησίας και της ηθικής αποστασιοποίησης, ενώ γίνεται όλο και πιο συγκλονιστική καθώς οδεύει προς το ανησυχητικό της φινάλε.
Μετά το τέλος της προβολής θα ακολουθήσει συζήτηση με την Φωτεινή Νταρακλίτσα, διευθύντρια του 3ου Δημοτικού Σχολείου Βριλησσίων.
H υπόθεση
Έχετε δεχτεί ποτέ ανώνυμο τηλεφώνημα με το οποίο ένας δήθεν αστυνομικός σας ενημερώνει ότι το παιδί σας προκάλεσε ατύχημα, κινδυνεύει να φυλακιστεί, αλλά εκείνος θα το σώσει αν είστε διατεθειμένοι να πληρώσετε ένα αξιοσέβαστο ποσό; Ή εκείνα τα άλλα που υπάλληλοι της ΔΕΗ σας ζητούν να πετάξετε όλα τα πολύτιμα αντικείμενα, χρήματα και κοσμήματα από το παράθυρο ώστε ή να εμποδίσετε επερχόμενη ληστεία, ή να ακυρώσετε διαρροή ρεύματος:
Συμβαίνουν καθημερινά σε πολλούς από εμάς, συνέβησαν και στην Μπλάγκα (Eli Skorcheva), καθηγήτρια βουλγαρικής γλώσσας. Τώρα πια συνταξιούχος, συμπληρώνει τη χαμηλή της σύνταξη παραδίδοντας ιδιαίτερα μαθήματα. Από το υστέρημα της έχει συγκεντρώσει ένα σεβαστό ποσό με το οποίο σκοπεύει να αγοράσει έναν τάφο για τον πρόσφατα εκλιπόντα σύζυγό της. Αν και ο ενήλικος γιος της, ο οποίος ζει σε άλλη πόλη, προσπαθεί να τη μεταπείσει ώστε να μην ξοδέψει τα χρήματα για αυτό το λόγο, καθώς ο πατέρας του έχει αποτεφρωθεί, εκείνη αρνείται να ενστερνιστεί τις συμβουλές του. Άλλωστε έχει ήδη επιλέξει τον χώρο για την δική της και του συζύγου της τελευταία κατοικία. Μια μέρα η Μπλάγκα από άνδρες που παριστάνουν τους αστυνομικούς και με αυταρχικό ύφος προσπαθούν να την πείσουν να «συνεργαστεί με τον νόμο», ισχυριζόμενοι ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αστυνομική επιχείρηση στη γειτονιά της για τη σύλληψη μιας σπείρας απατεώνων. Επικοινωνούν μαζί της αρχικά στο σταθερό και στη συνέχεια στο κινητό της τηλέφωνο, δίνοντας μια σειρά οδηγιών σε ολοένα και πιο έντονο, αγωνιώδη ρυθμό. Ζαλισμένη και αποπροσανατολισμένη, η γυναίκα χάνει την ικανότητα ορθής κρίσης. Υποκύπτοντας στον φόβο, παραδίδει όλα της τα τιμαλφή σε ένα άγνωστο χέρι που περιμένει να τα παραλάβει, αφού πρώτα πετάει τα μετρητά από το παράθυρο. Αργότερα, μετά από επικοινωνία με την αστυνομία, αντιλαμβάνεται ότι εξαπατήθηκε. Στη συνέχεια η ιστορία της βγαίνει στα κανάλια, γίνεται πρωτοσέλιδο στον τύπο και εκείνη, μια έξυπνη, καλλιεργημένη γυναίκα, παρουσιάζεται στο κοινό σαν ανόητη γριούλα που έχει χάσει τα λογικά της. Καθώς όλο και περισσότερο γίνεται αντικείμενο χλευασμού από τις εφημερίδες, τα κανάλια και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η κάποτε ακλόνητη πίστη της στους θεσμούς και η ηθική της ακεραιότητα αρχίζουν να κλονίζονται. Έχοντας υποστεί βάναυση προσβολή νοιώθει ότι έχασε τα πάντα, εκτός από τη θέλησή της να αντεπιτεθεί. Καταφεύγει σε ακραία μέτρα για να εξασφαλίσει την επιβίωσή της και να πάρει το αίμα της πίσω από μια κοινωνία που την εγκατέλειψε και μια χώρα όπου η καθημερινότητα αποτελεί διαρκή αγώνα. Η ανάγκη της να εκδικηθεί ένα αμελές, αδιάφορο σύστημα που αποτυγχάνει να προστατεύσει τους ευάλωτους πολίτες του, κυριαρχεί και υποσκελίζει την επιδίωξη της να ανακτήσει τα χρήματα που έχασε από την απάτη. Έτσι από γυναίκα που υπήρξε πάντα ακέραιη και ειλικρινής, μετατρέπεται σε άτομο αμείλικτο και αδιάφορο.
Η ταινία διαδραματίζεται στο Σούμεν, μια πόλη της βορειοανατολικής Βουλγαρίας που φιλοξενεί ένα τεράστιο, επιβλητικό μνημείο από μπετόν -μια σύνθετη κατασκευή που συνδυάζει αρχιτεκτονικά και γλυπτικά στοιχεία- ύψους 52 μέτρων. Γνωστό ως το μνημείο των «Ιδρυτών του Βουλγαρικού Κράτους», υψώνεται στην κορυφή μιας σκάλας 1.300 βαθμίδων, όσα και τα έτη που είχαν μεσολαβήσει από την ίδρυση του κράτους μέχρι τα εγκαίνια του μνημείου, το 1981. Σε κάποιο σημείο της ταινίας, η Μπλάγκα ανεβαίνει τα σκαλιά ένα προς ένα, μέχρι την κορυφή, χωρίς να κοιτάξει ποτέ πίσω. Ακριβώς με αυτόν τον τρόπο έρχεται αντιμέτωπη με τη σημαντικότερη αλλαγή στη ζωή της. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η συμπεριφορά των ανθρώπων που κινούνται σε αυτή την πόλη, τόσο κυνική και αδιάφορη, που αγγίζει τα όρια του γκροτέσκο. Ακριβώς εδώ έγκειται η πηγή της πικρής κωμωδίας που πλάθουν ο σκηνοθέτης και ο συν-σεναριογράφος του. Υπάρχουν, όμως, ελάχιστα περιθώρια για γέλιο. Η ειρωνεία δίνει τη θέση της σε έναν ολοένα και πιο ζοφερό σαρκασμό. Διότι αυτό που αποκαλύπτεται είναι η σταδιακή απώλεια της ανθρωπιάς σε ολόκληρο το έθνος. Και παρόλο που η Βουλγαρία μπορεί να βρίσκεται στην περιφέρεια της Ευρώπης, πολλά από όσα βλέπουμε εδώ δεν είναι καθόλου ξένα προς την υπόλοιπη ήπειρο.
Η σκηνοθεσία
Όσοι είχαν την τύχη να δουν έστω και μία από τις ταινίες του Stephan Komandarev είναι ήδη εξοικειωμένοι με το κοφτερό μαύρο χιούμορ του, το οποίο συμβαδίζει με μια διεισδυτική και ανελέητη ματιά στη μετα-κομμουνιστική βουλγαρική κοινωνία. «Τα Μαθήματα της Μπλάγκα» δεν αποτελούν εξαίρεση. Είναι η έκτη μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη και ολοκληρώνει μια άτυπη τριλογία που εξερευνά την τρέχουσα κοινωνική κατάσταση της Βουλγαρίας. Τα δύο προηγούμενα μέρη της είναι το «Directions» («Posoki», 2017, το οποίο έχει προβάλλει το Cine Δράση) και το εξαιρετικό «Rounds» («V krag», 2019). Τα σενάρια και των τριών ταινιών γράφτηκαν από τον σκηνοθέτη σε συνεργασία με τον μόνιμο συνεργάτη του, Simeon Ventsislavov και εξερευνούν την απόγνωση και τις επιπτώσεις της στη σωματική και ψυχική ευεξία.
Η επιβλητική ερμηνεία της Eli Scorcheva βρίσκεται στον πυρήνα της ταινίας-και καθηλώνει τον θεατή. Η ηθοποιός αν και γνωστή στην πατρίδα της καθώς είχε κυριαρχήσει στον βουλγάρικο κινηματογράφο της δεκαετίας του 1980, είχε αποσυρθεί από την οθόνη για τριάντα χρόνια. Επανακάμπτει με αυτό το φιλμ και με τα υπέροχα, ανήσυχα μάτια της αποδίδει κάθε συναισθηματική μεταβολή και τις σταδιακές μεταμορφώσεις μιας ανεξερεύνητης ανθρώπινης διαδρομής.
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=vPwlERnzKnw
Info
Βουλγαρία, Γερμανία, Δραματική, 2023. Διάρκεια:114’Titolo originale: Urotsite na Blaga. Σκηνοθεσία: Stephan Komandarev. Σενάριο: Simeon Ventsislavov, Stephan Komandarev. Πρωταγωνιστούν: Assen Blatechki, Eli Skorcheva, Gerasim Gerasimov, Irini Zhambonas, Ivan Barnev, Ivaylo Hristov, Rozalia Abgarian, Stefan Denolyubov.
