Το Cine– Δράση ξεκινάει τις προβολές του για το 2026 την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ (Υμηττού και Πλαταιών) με την επίκαιρη ταινία «Αργεντινή, 1985» του Santiago Mitre.
Ένα δικαστικό δράμα εμπνευσμένο από την αληθινή ιστορία των Julio Cesar Strassera, Luis Moreno Ocampo και της νομικής τους ομάδας, σε μια μάχη Δαβίδ εναντίον Γολιάθ, οι οποίοι υπό συνεχείς απειλές, τόλμησαν να ασκήσουν δίωξη εναντίον της ηγεσίας της πιο αιματηρής στρατιωτικής δικτατορίας της Αργεντινής και μάλιστα, ενάντια σε όλες τις πιθανότητες κατάφεραν να καταλογιστούν ευθύνες στους στρατηγούς της δικτατορίας και να αποδοθεί δικαιοσύνη στα θύματα της. Το φιλμ ρίχνει φως σε αυτή τη σκοτεινή περίοδο της πρόσφατης ιστορίας της Αργεντινής και κερδίζει 49 βραβεία ανάμεσα στα οποία Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας και Καλύτερης Ιβηρο-Αμερικανικής Ταινίας στα Βραβεία Goya.
Η υπόθεση
Όπως είναι ευρύτατα γνωστό στην πολιτική σκηνή της Αργεντινής τον 20ο αιώνα υπήρξε μεγάλη αστάθεια, με πολλές στρατιωτικές κυβερνήσεις και πραξικοπήματα. Η τελευταία και σκληρότερη δικτατορία ήταν αυτή που επέβαλε ο στρατηγός Videla και διήρκησε από το 1976 μέχρι το 1983, με την εφταετία αυτή να σφραγίζεται με αμέτρητες συλλήψεις, βασανισμούς, εξαφανίσεις και δολοφονίες πολιτών. Η ταινία του Mitre ασχολείται με τη δίκη που ακολούθησε αυτή τη σκοτεινή περίοδο, εστιάζοντας στις προσπάθειες του εισαγγελέα Strassera στον οποίο μετά την επάνοδο της Δημοκρατίας και την άρνηση του Στρατοδικείου να δικάσει τους αξιωματικούς, ανατέθηκε από το Ομοσπονδιακό Εφετείο της χώρας ο ρόλος του κατηγόρου.
Εξ αιτίας της άρνησης συναδέλφων του να στηρίξουν το δύσκολο έργο της συλλογής των αποδεικτικών στοιχείων και της καταγραφής των μαρτυριών, ο κατήγορος αναγκάζεται να στηριχτεί στη βοήθεια του νεαρού Luis Moreno Ocampo. Οι δύο τους συγκέντρωσαν γύρω τους μία ομάδα νέων επιστημόνων και ερευνητών, που έπεισαν τους μάρτυρες να καταθέσουν, αγνοώντας πολιτικές πιέσεις και απειλές. Η ανάγνωση των δρώμενων που εξιστορούνται γίνεται με γνήσια ειλικρίνεια, η ροή είναι εντελώς αβίαστη, ο χρόνος κυλάει απροσδόκητα γρήγορα, ενώ το ιστορικό πλαίσιο καλύπτεται με τρόπο τέτοιο που να γίνεται κατανοητό και στον όχι και τόσο μυημένο θεατή, χωρίς όμως να γίνονται εκπτώσεις σε επίπεδο ουσίας.
Εν ολίγοις, πρόκειται για σινεμά που έχει λαϊκό πρόσημο, υψηλή καλλιτεχνική αξία και παράλληλα τολμάει να είναι βαθιά πολιτικοποιημένο, όπως επιβάλλει το θέμα του και η καθιερωμένη λατινοαμερικάνικη κινηματογραφική παράδοση. Μια ταινία απαραίτητη όπως δήλωσε ο σκηνοθέτης στο Φεστιβάλ Βενετίας για τους αναγκαίους αγώνες προστασίας της δημοκρατίας που αν και στο δικαστικό μέρος ακολουθεί καλούπια κλασικών ταινιών, ξεχωρίζει σε δύο καίρια σημεία. Πρώτον με την λιτότητα και αμεσότητα που αποτυπώνει τις δυνατές και συγκινητικές αφηγήσεις μαρτύρων για τα βασανιστήρια που έζησαν και δεύτερον με την τελική αγόρευση του εισαγγελέα. Καθώς αυτός περιγράφει ψύχραιμα αλλά και με μια υποβόσκουσα ορμή τη βαρβαρότητα που προηγήθηκε, αναδεικνύεται η ανάγκη για απόδοση δικαιοσύνης προς τα θύματα αλλά και το έθνος. Ποτέ ξανά λέει κλείνοντας με τον πιο απλό και περιεκτικό τρόπο, αναφερόμενος σε κάθε απολυταρχικό πολίτευμα που προηγήθηκε ή εμφανίστηκε μετά.
Η σκηνοθεσία
Ο Santiago Mitre στηριγμένος στον σταθερά εξαιρετικό πρωταγωνιστή Ricardo Darin (εδώ στη δεύτερη συνεργασία τους μετά το The Summit, το 2017), αφηγείται το χρονικό της δίκης καταγράφοντας το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο στη νέα σελίδα της χώρας, αλλά και την ατομική διαδρομή του εισαγγελέα. Σε συλλογικό επίπεδο παρουσιάζει την προσπάθεια πραγματοποίησης αυτής της δίκης, σε μια χώρα όπου οι βαθιές πληγές δεκαετιών είχαν προκαλέσει διχασμό στην κοινωνία, πολιτική δυσπιστία, διάχυτο αίσθημα φόβου και έλλειψη εμπιστοσύνης. Συνετά, ψύχραιμα και με επίγνωση της εθνικής ευθύνης ο Strassera παίρνει τη θαρραλέα απόφαση υπεράσπισης των βασικών δημοκρατικών αρχών παρά τις απειλές και για τη δική του ζωή και της οικογένειάς του, με μια πρότυπη αλλά και μοναχική πορεία, αναζητώντας, συχνά μάταια, συμμάχους και βοήθεια. Με γρήγορους ρυθμούς και ρεαλιστική διαχείριση του σασπένς ο σκηνοθέτης αποφεύγει το διδακτισμό και τις υπερβολές που πάντα φαίνονται δελεαστικές στα πλαίσια ενός πολιτικού θρίλερ και στοχεύουν στον εύκολο εντυπωσιασμό. Μέσα στην προσγειωμένη σκηνοθετική γραφή του κρύβεται ένα πολύ δυνατό νόημα, απλό στη σύλληψή του, αλλά δυνατό στην ουσία του: τόσο ο ηρωικός τύπος ανθρώπου όσο και ο φαύλος, είναι αμφότεροι άνθρωποι, που οι χαρακτήρες και οι προσωπικότητες τους διαμορφώνονται μέσα σε συγκεκριμένες συνθήκες. Για αυτό ούτε το «καλό» χρειάζεται να μυθοποιείται σε βαθμό που να θεωρείται απλησίαστο για το μέσο άτομο, ούτε και το «κακό» να γιγαντώνεται στο συλλογικό ασυνείδητο. Και στις δύο εκδοχές το αποτέλεσμα είναι ίδιο και δεν είναι άλλο από τη υποστήριξη που παρέχεται σε κάθε άδικο σύστημα, απολυταρχικό και αντιδημοκρατικό από τον φόβο, την αδιαφορία και την ιδιώτευση. Αυτό το μήνυμα που τονίζεται σε σκηνές και ατάκες εδράζει στο θάρρος και το ήθος του εισαγγελέα Strassera και προέρχεται από πίστη στον ορθολογισμό και όχι από κάποια υπερφυσικά αποθέματα εσωτερικής δύναμης. Άλλωστε και ο ίδιος απεικονίζεται αρκετές φορές ευάλωτος και αβέβαιος.
Επιπλέον με μεγάλη μαεστρία ο σκηνοθέτης σκιαγραφεί την βάρβαρη προσωπικότητα του Videla με μια κωμική σχεδόν γελοιότητα, σαν ισχυρισμό ότι μια προσέγγιση που θα τον αντιμετώπιζε με τρόμο θα ήταν έμμεση νίκη όσων εκπροσώπησε το καθεστώς του. Η τελική αίσθηση του θεατή είναι αυτή ενός success story, καθώς η ποινή που επιβλήθηκε στους πρωτεργάτες του χουντικού καθεστώτος Videla και Massera ήταν ισόβια κάθειρξη. Ήταν μια υπερβολικά μεγάλη νίκη για να επισκιαστεί από κάποιες παράπλευρες απώλειες, όπως η απαλλαγή για κάποιους από τους κατηγορούμενους.
INFO
Αργεντινή, Δραματική, Ιστορική, 2022. Διάρκεια:120’. Σκηνοθεσία: Santiago Mitre. Σενάριο: Mariano Llinas, Santiago Mitre. Πρωταγωνιστούν: Ricardo Darin, Peter lanzani, Gina Mastronicola, Francisco Bertin
Εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=a4iiyPOM6rA το trailer
