Γράφει ο
Σάββας Ιακωβίδης
Διερωτάται κανείς: Ο Κύπριος Πρόεδρος µελέτησε σε βάθος όλες τις παραµέτρους και τις εντεύθεν συνέπειες πριν προσκαλέσει τον κατακτητή της Κύπρου στη Λευκωσία; Οι εταίροι µας, και ειδικά όσοι διατηρούν στενές και επωφελείς σχέσεις µε την Τουρκία, έχουν ενηµερωθεί; Ποια είναι η αντίδρασή τους; Οι ΗΠΑ, πώς αντιµετωπίζουν ένα τέτοιο πιθανό ενδεχόµενο; Ο Ν. Χριστοδουλίδης ενηµέρωσε την Αθήνα; Προδιέθεσε τις γειτονικές µας χώρες, ειδικά το Ισραήλ και την Αίγυπτο;
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δηµοκρατίας, Ν. Χριστοδουλίδης, ανακοίνωσε (30/6/2025) ότι, στο πλαίσιο της κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ, που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2026, σχεδιάζει τη σύγκληση ενός άτυπου Συµβουλίου της ΕΕ µε τη συµµετοχή και «ηγετών της περιοχής. Ρωτήθηκα και για τον κ. Erdogan. Και φυσικά είπα δεν υπάρχει θέµα από πλευράς Κυπριακής ∆ηµοκρατίας. Εµείς ως το κράτος-µέλος στην περιοχή (…) θέλουµε την Τουρκία να είναι κοντά στην ΕΕ. Εναπόκειται αποκλειστικά στην Τουρκία να προχωρήσει σ’ εκείνες τις υποχρεώσεις, κυπρογενείς και άλλες. Και σε αυτό το πλαίσιο, φυσικά, ο κ. Erdogan θα είναι ευπρόσδεκτος στο Συµβούλιο αυτό, για να συζητήσουµε τις εξελίξεις στην περιοχή».
Οι δηλώσεις Χριστοδουλίδη και η πρόσκληση προς τον Τούρκο Πρόεδρο εγείρουν διάφορα ερωτηµατικά: Γιατί ο Κύπριος Πρόεδρος προσκαλεί τον Τούρκο εισβολέα και κατακτητή της Κύπρου στη Λευκωσία; Ποιος είναι ο σκοπός αυτής της πρόσκλησης; Ο Ερντογάν θα την δεχτεί ή θα την απορρίψει; Αν ναι, ο σουλτάνος θα συζητήσει, στο πλαίσιο των «εξελίξεων στην περιοχή», και την τουρκική κατοχή της Κύπρου; Αν όχι, τι θα κερδίσει η Κυπριακή Δηµοκρατία; Απλώς εντυπώσεις ή θα ενισχυθεί η εικόνα ενός τολµητία Χριστοδουλίδη, που προκάλεσε ουσιαστικά τον Τούρκο αλλά αυτός δεν ανταποκρίθηκε;
Αν αναλύσει κάποιος την πρόσκληση Χριστοδουλίδη στον σουλτάνο, αυτή φαίνεται ή ενδέχεται να προκαλεί θετικές εντυπώσεις σε ξένους δρώντες. Πρώτα στους εταίρους µας, αρκετοί των οποίων θέλουν την Τουρκία να συµµετέχει στον επανεξοπλισµό της Ευρώπης (SAFE), εξαιτίας της συνεχιζόµενης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και της κατ’ ισχυρισµόν θέσης ότι η Μόσχα θα επιτεθεί και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Επίσης, η πρόταση Χριστοδουλίδη µάλλον θα αντιµετωπιστεί θετικά και από τους Αγγλοαµερικανούς, που θεωρούν την Τουρκία αναπόσπαστο µέρος της Δυτικής Συµµαχίας, πέρα από τα προβλήµατα που διαρκώς προκαλεί ή και την ανεξαρτητοποίηση τής εξωτερικής πολιτικής της, που εκδηλώνει περιφερειακές και παγκόσµιες φιλοδοξίες.
Η άτυπη Σύνοδος της ΕΕ, µε τη συµµετοχή και κρατών της περιοχής µας αποβλέπει, δηλώνει ο Ν. Χριστοδουλίδης, στη συζήτηση των δραµατικών γεωπολιτικών εξελίξεων στην Αν. Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Αυτές αφορούν τον τελευταίο 12ήµερο πόλεµο Ισραήλ-Ιράν, το πυρηνικό πρόγραµµα της Τεχεράνης και τις συνεχιζόµενες συγκρούσεις του Ισραήλ µε τη Χεζµπολάχ, τη Χαµάς, τους Χούθις και σιιτικές τροµοκρατικές οργανώσεις στο Λίβανο, στη Συρία και στο Ιράκ. ∆εν πρέπει ν’ αποκλείονται και πιθανές εξελίξεις µεταξύ Συρίας και Ισραήλ, αφού πληροφορίες αναφέρουν ότι διεξάγονται διαπραγµατεύσεις για ειρήνευση, ώστε και η Συρία να ενταχθεί, ενδεχοµένως, στις Συµφωνίες του Αβραάµ.
Είναι αναµενόµενο ότι, στο πλαίσιο αυτού του άτυπου Συµβουλίου, πρέπει να συζητηθούν και οι επιθετικές ενέργειες και αξιώσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο, το παράνοµο τουρκολιβυκό µνηµόνιο, η ενέργεια και, αυτονόητα, η συνεχιζόµενη τουρκική κατοχή της ευρωπαϊκής Κύπρου. Απορία: Γιατί ο Ερντογάν ν’ ανταποκριθεί στην πρόσκληση Χριστοδουλίδη, αφού η Τουρκία από το 1964 ΔΕΝ αναγνωρίζει την Κυπριακή Δηµοκρατία; Αν ο σουλτάνος αποδεχτεί την πρόσκληση σηµαίνει ότι αναγνωρίζει την Κυπριακή ∆ηµοκρατία και ανατρέπει όλη την τουρκική πολιτική έναντι της Κύπρου, που τεχνουργήθηκε από τη δεκαετία του ’30, κωδικοποιήθηκε από τη δεκαετία του ’50 (εκθέσεις Νιχάτ Ερίµ) και υλοποιείται µε καλπασµούς στη βάση και των θεωριών Νταβούτογλου.
Ο Νταβούτογλου, στο βιβλίο του «Στρατηγικό Βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας», υποβάλλει ξεκάθαρα όσα διαχρονικά η τουρκική εξωτερική πολιτική πρεσβεύει. Ότι, δηλαδή, µία δύναµη που επιδιώκει να διαδραµατίσει σηµαντικό ρόλο στην περιοχή, δεν δικαιούται να αγνοεί τη σηµασία της Κύπρου και τον έλεγχό της. Αυτό επιδιώκει η Τουρκία ανέκαθεν είτε διά της διζωνικής είτε µέσω δύο κρατών είτε µε συνοµοσπονδία, αλλά µε έναν αµετακίνητο στόχο: Τη διάλυση της Κυπριακής Δηµοκρατίας ως υποκείµενο του Διεθνούς ∆ικαίου. Με απλά λόγια: Ο Ερντογάν δεν πρόκειται ποτέ ν’ ανατρέψει την τουρκική πολιτική δεκαετιών, που αποβλέπει στην επανάκτηση της Κύπρου, για να… χαροποιήσει τον Ν. Χριστοδουλίδη και να τονώσει την εικόνα του ή, ενδεχοµένως, να ικανοποιήσει κάποιους εταίρους µας ότι, έστω και τώρα, ανταποκρίνεται σε κυπρογενείς και άλλες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις του.
Η Τουρκία ακολουθεί αταλάντευτα µια σταθερά επεκτατική, επιθετική πολιτική κατά της Κύπρου. Η ηγεσία της, κεµαλική ή ισλαµοφασιστική, αξιώνει να επανακτήσει και να τουρκέψει το νησί. Από τη δεκαετία του ’50, και µε αγγλική υποβολή, τέθηκε θέµα οµοσπονδίας διζωνικής µορφής. Η ελληνική πλευρά, µετά την εισβολή, βάφτισε την αδυναµία της ως «αδήριτη ανάγκη» και αποδέχτηκε επίσηµα τη διζωνική, διά του ψηφίσµατος 649, µε pen holders τους Εγγλέζους και precious asset τον Γ. Βασιλείου. Το 2020 οι Τούρκοι είπαν ξεκάθαρα ότι η διζωνική εξεµέτρησε το ζην και απαιτούν λύση δύο κρατών. Η ελληνική πλευρά, όµως, εµµένει γελοιωδώς στη διζωνική και σε επανέναρξη συνοµιλιών «από εκεί που µείναµε στο Grans Montana». Αλήθεια, πριν από 8 χρόνια, πού… µείναµε;
Προσεχώς θα συγκληθεί νέα πενταµερής, ΧΩΡΙΣ τη συµµετοχή της Κυπριακής Δηµοκρατίας! Με ποιαν ατζέντα; Με ποιους στόχους; Θα τετραγωνίσουν τον φαύλο κύκλο µεταξύ τουρκοδιζωνικής και δύο κρατών; Ουδείς γνωρίζει, πλην του Ν. Χριστοδουλίδη. ∆ιερωτάται κανείς: Ο Κύπριος Πρόεδρος µελέτησε σε βάθος όλες τις παραµέτρους και τις εντεύθεν συνέπειες πριν προσκαλέσει τον κατακτητή της Κύπρου στη Λευκωσία; Οι εταίροι µας, και ειδικά όσοι διατηρούν στενές και επωφελείς σχέσεις µε την Τουρκία, έχουν ενηµερωθεί; Ποια είναι η αντίδρασή τους; Οι ΗΠΑ, πώς αντιµετωπίζουν ένα τέτοιο πιθανό ενδεχόµενο;
Ο Ν. Χριστοδουλίδης ενηµέρωσε την Αθήνα; Προδιέθεσε τις γειτονικές µας χώρες, ειδικά το Ισραήλ και την Αίγυπτο, όπως και άλλες αραβικές χώρες που υποβλέπουν µε καχυποψία κινήσεις και δράσεις της Τουρκίας στην περιοχή; Ο «µάγος της διπλωµατίας», Κίσινγκερ, επισήµανε κάποτε πως ένας διπλωµάτης οφείλει να υπολογίζει, να συνεκτιµά και να αναλύει µε ακραία προσοχή, µελέτη και επιµέλεια όλες τις εξελίξεις, όλα τα γεγονότα, πρόσωπα, πολιτικές, πιθανές προεκτάσεις και επιπτώσεις, πριν αποφασίσει στον κατάλληλο χρόνο και µε την προσδοκία θετικού αποτελέσµατος για τη χώρα του. Ο Κύπριος Πρόεδρος εκτιµά ότι η πρόσκληση προς τον σουλτάνο θα προσκοµίσει κάτι θετικό στην Κυπριακή Δηµοκρατία ή πρόκειται για ένα ακόµα πυροτέχνηµα χάριν εντυπωσιασµού της πλέµπας και προβολής της εικόνας του; Το Κυπριακό, όµως, δεν προσφέρεται πλέον για επικοινωνιακές φωταψίες…
