Γράφει ο Χρήστος Στρυφτός
Ιστορικός
Φέτος τον Δεκέµβρη συµπληρώνονται 200 χρόνια της ένδοξης ιστορίας επί των γεγονότων της β’ φάσης της 2ης πολιορκίας του Μεσολογγίου.
Ύστερα από 3 χρόνια δύσκολης πολιορκίας στην πόλη του Μεσολογγίου ο σουλτάνος Μαχµούτ B΄της Οθωµανικής αυτοκρατορίας αποφασίζει πλέον να επέµβει ακόµη πιο αποτελεσµατικά ώστε να τελειώνει επιτέλους µε τη συγκεκριµένη υπόθεση και διορίζει ως στρατιωτικά υπεύθυνο για την πολιορκία στο Μεσολόγγι τον υψηλόβαθµο αξιωµατούχο της Αιγύπτου Ιµπραήµ Πασά.
Ο Ιµπραήµ παίρνει αυτό το χρίσµα από τον σουλτάνο µόλις τον ∆εκέµβριο του 1825 µε σκοπό να βοηθήσει τον στρατηγό Κιουταχή και η πολιορκία στο Μεσολόγγι να γίνει ακόµη πιο σκληρή. Οι Σπετσιώτες και Υδραίοι καπεταναίοι βοηθούν µε όλες τους τις δυνάµεις ώστε ανά χρονικά διαστήµατα να σπάνε τον κλοιό της πολιορκίας και να εφοδιάζουν τους αµυνόµενους του Μεσολογγίου.
Ήδη νωρίτερα ο αρχικαπετάνιος Ανδρέας Μιαούλης µε µια σειρά επιστολών του προς το εκτελεστικό σώµα της τότε νεοσύστατης κυβερνήσεως της Επανάστασης, σπεύδει να ενηµερώσει για την τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι πολιορκηµένοι στο Μεσολόγγι. Ο Μιαούλης σε αυτές τις επιστολές του κάνει επίκληση στο συναίσθηµα ώστε να κινητοποιήσει επιπλέον τις υπόλοιπες επαναστατικές δυνάµεις και να συνδράµουν µε ανεφοδιασµό και όπλα καθώς τονίζει ότι η κατάρρευση του Μεσολογγίου θα σηµάνει µάλλον και την πτώση της µέχρι τώρα επαναστατηµένης επικράτειας.
Πράγµατι οι προφητικές ανησυχίες του Μιαούλη βγήκαν αληθινές αν δούµε τι έγινε στο κοντινό µέλλον µετά την άλωση του Μεσολογγίου, αφού δυστυχώς οι επαναστατηµένοι Έλληνες είχαν να κάνουν πια µε τον πολυµήχανο και στρατηγικά ικανότατο Ιµπραήµ Πασά ο οποίος κοντά στα Χριστούγεννα του 1825 είχε στρατοπεδεύσει µε πολλές χιλιάδες στρατιωτών του έξω από την πόλη του Μεσολογγίου.
Ο Ελβετός φιλέλληνας Ιωάννης – Ιάκωβος Μάγιερ ζούσε µαζί µε την οικογένεια του στο Μεσολόγγι και ευαισθητοποιηµένος από τα δεινά και τις κακουχίες των πολιορκούµενων αγωνιστών, κατέγραψε στο ηµερολόγιό του µε λύπη και σπαραγµό ψυχής το παράπονό και την οργή του για την γαλλική στρατιωτική δύναµη που οδήγησε τα στρατεύµατα του Ιµπραήµ να φθάσουν έξω από το Μεσολόγγι.
Η εφηµερίδα «Ελληνικά Χρονικά» που εκδίδει ο Μάγιερ στο Μεσολόγγι παρουσιάζει στα φύλλα της την κρίσιµη κατάσταση που επικρατούσε εκείνες τις ηµέρες του ∆εκεµβρίου του 1825, περιγράφοντας συγκεκριµένα µε λεπτοµέρειες τις διπλωµατικές κινήσεις της ελληνικής πλευράς µε τον τότε πρέσβη της Μ.Βρετανίας Στράτφορντ Κάνιγκ. Η εφηµερίδα στην ουσία κατακρίνει του Γάλλους για την συνεργασία τους µε τον στρατώνα του Ιµπραήµ, παρουσιάζει την Ρωσία ως απελπιστικά ουδέτερη, ενώ παράλληλα επαινεί τους Άγγλους για την πρόθυµη πολιτική και διπλωµατική στάση τους να θέλουν να βοηθήσουν τους επαναστάτες.
Σύµφωνα µε τον αποµνηµονευµατογράφο της Πολιορκίας τον αγωνιστή Αρτέµιο Μίχο, το στρατιωτικό δυναµικό των Οθωµανών φουντώνει αφού το τελευταίο δεκαήµερο του ∆εκεµβρίου αποκτά βαρύ πυροβολικό πολεµικό υλικό δηµιουργώντας αρκετές απώλειες για τους πολιορκηµένους. Ο επίσης αγωνιστής του Μεσολογγίου Σπυροµήλιος γράφει στα δικά του αποµνηµονεύµατα πως ο ∆εκέµβρης του 1825 ήταν ότι πιο δυσάρεστο µπορούσε να συµβεί για την τροπή που θα έπαιρναν τα πράγµατα στην Πολιορκία.
Ο Σπυροµήλιος αναφέρει πως οι πολιορκηµένοι αντικρίζοντας τον θεόρατο στρατό που είχε παρατάξει ο Ιµπραήµ αλλά και τον οθωµανικό στόλο που πλέον είχε σχεδόν καταλάβει τον Πατραϊκό κόλπο, προσπάθησαν κάπως πως να οργανώσουν την άµυνα τους µε κανονιοστάσια που κατασκεύασαν και ηθικά µπόρεσαν να ανακάµψουν από τα εµψυχωτικά κηρύγµατα του επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ και των υπολοίπων αξιωµατούχων αψηφώντας την πείνα, τις ασθένειες και τον δύσκολο χειµώνα που τους είχαν βρει.
Σε αυτό το σηµείο σηµαντικό είναι να τονιστεί πως οι πολιορκηµένοι εκτός από τους Οθωµανούς πολιορκητές, είχαν κι έναν επικύνδυνο εσωτερικό εχθρό τον λιµό!° «Πεινώµεν!» έγραψε σε επιστολή του προς τον Μαυροκορδάτο ο Μάγιερ µε ύφος δωρικό και σαφές. Ο Σπυροµήλιος θεωρεί ότι η κατάντια που είχε φθάσει το πάλαι ποτέ φρούριο του Μεσολογγίου το οποίο ονοµάζει τον ∆εκέµβρη του 1825 «εγκατελελειµµένη µάνδρα», οφείλεται στα επακόλουθα των εµφύλιων συγκρούσεων των Ελλήνων τα προηγούµενα 2 χρόνια. Αυτό το γεγονός µαρτυράται και από την επιστολογραφία της φρουράς του Μεσολογγίου προς την Προσωρινή ∆ιοίκηση της Ελλάδος, όπου στην ουσία ο µεγαλύτερος αριθµός των επιστολών παρουσιάζει τις παρακλήσεις και τα διακαή αιτήµατα των πολιορκηµένων για άµεσο ανεφοδιασµό κυρίως τροφών και οικονοµική στήριξη.
Λίγο πιο αισιόδοξος και χωρίς να έχει χάσει το ηθικό του παρουσιάζεται ο Σουλιώτης οπλαρχηγός Κίτσος Τζαβέλλας ο οποίος βρίσκεται µέσα στο Μεσολόγγι και στέλνει επιστολή στον ίδιο τον Μαυροκορδάτο αναφέροντάς τις ελλείψεις τροφών αλλά εκθέτοντας την ανησυχία του παραµονές των Χριστουγέννων για την ανυπαρξία του ελληνικού στόλου στον Πατραϊκό. Το ταµείο της επαναστατικής κυβέρνησης δεν µπορούσε να ανταπεξέλθει στις ανάγκες των πολιορκηµένων του Μεσολογγίου, ο κυβερνητικός Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος προσπαθούσε µε τη δική του πολιτική ευστροφία και διπλωµατία να εξασφαλίσει την όποια στήριξη από τους Άγγλους και ο φιλέλλην Μάγιερ µέσα από τις έντονες περιγραφές του για την τραγική κατάσταση που βίωναν οι πολιορκηµένοι από τους αλλόθρησκους εχθρούς ευαισθητοποίησε ολοένα και περισσότερο τους ευρωπαίους της χριστιανικής Ευρώπης και της φιλελεύθερης ∆ύσης.
Πηγές :
– εφηµ. «Ελληνικά Χρονικά»,
τυπ: ∆.Μεσθενεύς, Μεσολόγγι, 12/1825
– «Αλληλογραφία Φρουράς Μεσολογγίου
1825 – 1826», ΓΑΚ, Αθήνα, 1963
