Γράφει ο Δρ Αλέξιος Παναγόπουλος
Ακαδημαϊκός και καθηγητής
alexios.panagopoulos@gmail.com
Η πρόσφατη δήλωση του αρχηγού του στρατού της Ουγκάντα, στρατηγού Μουχούζι Καϊνερουγκάµπα, ότι ύστερα από γενετική εξέταση διαπίστωσε πως είναι «14% Έλληνας» και µάλιστα «συγγενής του Μεγάλου Αλεξάνδρου», προκάλεσε το διεθνές ενδιαφέρον, αλλά και τα εύλογα διπλωµατικά ερωτήµατα σχετικά µε τα όρια µεταξύ ιστορικής πραγµατικότητας, γενετικής επιστήµης και προσωπικού συµβολισµού.
Η αναφορά στον µαθητή του φιλοσόφου Αριστοτέλη, τον Μέγα Αλέξανδρο, δεν αποτελεί τυχαία επιλογή. Εδώ και περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια, το όνοµα του Έλληνα Μακεδόνα στρατηλάτη παραµένει παγκόσµιο σύµβολο γεωστρατιωτικής ιδιοφυΐας, γεωπολιτισµικής εξάπλωσης και διαπολιτισµικής διπλωµατικής σύνθεσης. Η προσωπικότητά του εξακολουθεί να εµπνέει λαούς, ηγέτες και κοινωνίες σε όλα τα µήκη και τα πλάτη της γης.
Από επιστηµονικής και βιοηθικής πλευράς, η γενετική καταγωγή και η ιστορική συγγένεια συναποτελούν δύο διαφορετικές δικαιϊκές έννοιες. Η ύπαρξη κάποιων γενετικών δεικτών που ενδέχεται να παραπέµπουν σε πληθυσµούς της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης δεν αρκεί επιστηµονικά για να τεκµηριώσει την άµεση καταγωγή από τo συγκεκριµένο ιστορικό πρόσωπο.
H γενεαλογική σύνδεση µε προσωπικότητες που έζησαν πριν από εικοσιτρείς αιώνες είναι δύσκολο να αποδειχθεί µε τα σηµερινά επιστηµονικά µέσα. Μάλιστα σε βιβλίο που ετοιµάζω για τη ∆αλµατία όπου ο Ελληνισµός εµφανίζεται από τον 7ο αιώνα π.Χ., κι εδώ έχουµε έντονη συνείδηση για την ελληνική καταγωγή.
Ωστόσο, το ενδιαφέρον βρίσκεται στο διακρατικό γεγονός ότι ένας κορυφαίος αξιωµατούχος αφρικανικού κράτους επιλέγει να συνδέσει δηµόσια την ταυτότητά του µε την ελληνική ιστορική κληρονοµιά. Η Ελλάδα, εξακολουθεί να λειτουργεί ως παγκόσµιο σηµείο αναφοράς στον χώρο του πολιτισµού, της φιλοσοφίας, της πολιτικής και διπλωµατικής θεωρίας και της πολιτειακής ιστορικής µνήµης.
Ο Ελληνισµός δεν αποτελεί µόνο µια εθνική, κρατική ή γεωγραφική έννοια. Αποτελεί πρωτίστως πολιτισµικό και διακρατικό µέγεθος µε παγκόσµια εµβέλεια. Από την Αφρική έως την Ασία και από την Ευρώπη έως την Αµερική, η ελληνική κλασική παράδοση εξακολουθεί να αναγνωρίζεται ως το θεµέλιο του σύγχρονου πολιτισµού.
Αξιοσηµείωτο τυγχάνει ότι ακόµη και σήµερα προσωπικότητες εκτός του ελληνικού χώρου αναζητούν συµβολικούς δεσµούς µε την αρχαία Ελλάδα. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει τη διαχρονικότητα του ελληνικού πολιτισµού και την παγκόσµια ακτινοβολία των γενναίων ιστορικών µορφών όπως ο Μέγας Αλέξανδρος.
Ανεξαρτήτως της επιστηµονικής και βιοηθικής βασιµότητας των ισχυρισµών του στρατηγού της Ουγκάντας, το περιστατικό αναδεικνύει µια ευρύτερη αλήθεια: η ελληνική πολιτιστική κληρονοµιά όσο και να πολεµείται, όσο και να θέλουν να την µειώνουν οι σκοτεινές ελίτ, θα εξακολουθεί να αποτελεί σηµείο αναφοράς για εκατοµµύρια ανθρώπους παγκοσµίως. Κι αυτό, ίσως, είναι το σηµαντικότερο διεθνές µήνυµα που αναδύεται από τη συγκεκριµένη είδηση.
