Γράφει η Αδαμαντία Τριάρχη – Μακρυγιάννη
Φιλόλογος
Μετά την απώλεια εξαιρετικού συμπολίτη μας
Στα ερωτήματα, που έθεσε ως τίτλο του βιβλίου του, ο διακεκριμένος ψυχίατρος Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμος το 2024, είχε απαντήσει με τον τρόπο της επιστημονικής και κοινωνικής ζωής του. Δυστυχώς, η ανελέητη αρρώστια στέρησε από τον ίδιο τη ζωή και από εμάς μια φωτεινή μορφή, 25 Ιουλίου 2026.
Γεννημένος στην Αθήνα το 1942, με καταγωγή από τα Κύθηρα, σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και νέος ψυχίατρος, εντάχτηκε στο Κίνημα Εναλλακτικής Ψυχιατρικής, που είχε ξεκινήσει από την Ιταλία. Το 1990 άρχισε η υπηρεσία του στη Λέρο, όπου το Κρατικό Θεραπευτήριο, στην πραγματικότητα ήταν ένα κολαστήριο, ένα σκάνδαλο ιδρυματικής εγκατάλειψης.
Ο Θ. Μεγαλοοικονόμος, πρωτοστάτησε στη μετατροπή του θεραπευτηρίου σε νοσηλευτική μονάδα ψυχασθενών, με ανθρώπινο πρόσωπο. Εργάστηκε, «γκρεμίζοντας τον ένα τοίχο μετά τον άλλο» όπως είχε γράψει, προσπαθώντας ο σεβασμός της προσωπικότητας και η αξιοπρέπεια των ψυχικά ασθενών να είναι απαραίτητοι όροι της παροχής υπηρεσιών υγείας. Ήταν αντίθετος προς κάθε τακτική άχρηστων περιορισμών στην ψυχιατρική, υποστηρικτής της αποϊδρυματοποίησης και γενικώς οι συνεχόμενες προσπάθειές του υπέρ της ανθρώπινης διαβίωσης των Ψυχικά ασθενών, ανέδειξαν το όνομά του ταυτισμένο με την κατά το δυνατόν, Μεταρρύθμιση της Ψυχιατρικής στη χώρα μας.
Σεμνός και αθόρυβος, δεν επιδίωκε τη δημοσιότητα, τον γνωρίζαμε όμως από τις δημόσιες παρεμβάσεις του, όταν απασχολούσε την κοινωνική γνώμη ένα θέμα της ειδικότητάς του. Μάθαμε ωστόσο, την καταπληκτική προσφορά του από τον ημερήσιο Τύπο, όταν «έφυγε» από κοντά μας…
Βρισκόταν και στην πρωτοπορία κοινωνικών κινημάτων, που αφορούσαν τα ψυχικά τραύματα των προσφυγόπουλων, τα ατομικά δικαιώματα των προσφύγων και μεταναστών και τα προβλήματα των αστέγων. Μετά τη συνταξιοδότησή του, προσέφερε εθελοντικές υπηρεσίες στα Κοινωνικά Ιατρεία Αλληλεγγύης, σε καθημερινή βάση επικοινωνούσε με τη Δομή Υγείας των Κατειλημμένων Προσφυγικών και συμμετείχε σε επιτροπές στήριξης κακοποιημένων συνανθρώπων μας.
«Οι εκδόσεις των Συναδέλφων» έχουν εκδώσει τρία βιβλία του και, εξαιρετικά δημιουργικός, συνεργαζόταν με τον ημερήσιο Τύπο, καταθέτοντας άρθρα με ιατρικά και κοινωνικά θέματα, πάντοτε μαχητικός και με το βλέμμα στους αδύναμους συμπολίτες μας. Ήταν κοινωνικός αγωνιστής και ασφαλώς πίστευε, ότι ο πολιτισμός μιας Πολιτείας κρίνεται από τον τρόπο, που αντιμετωπίζει τους αδύναμους πολίτες της. Εξάλλου, πάντοτε μεταρρυθμιστής ο ψυχίατρος, συμμετείχε στις προσπάθειες για ένα πολύμορφο κίνημα στην Ψυχιατρική.
Να μην ξεχαστεί ο ανθρωπιστής γιατρός
Πραγματικά, μένομε κατάπληκτοι από την ευρύτατη ανθρωπιστική δράση του γιατρού Μεγαλοοικονόμου. Δυστυχώς, σε μεγάλη έκταση, Τύπος και τηλεοπτικοί σταθμοί είναι απασχολημένοι με εγκλήματα και λοιπά άχρηστα και επικίνδυνα θέματα, έχοντας ως αποτέλεσμα να μη διαθέτουν χώρο και χρόνο για έναν ήρωα της καθημερινής ζωής! Και του αξίζει ο χαρακτηρισμός…
Αυτό όμως, το υπόδειγμα γιατρού και πολίτη, που ενσάρκωνε ο Άνθρωπος που χάσαμε, πρέπει να εμπνέει, ιδιαίτερα τους νέους και τις νέες μας. Αισθάνομαι την ανάγκη να προτείνω σε εύπορους συμπολίτες μας, να θεσπίσουν κάποιες υποτροφίες για φοιτητές της Ιατρικής, επ’ ονόματι του Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου. Με την ελπίδα, νέοι άνθρωποι να συνεχίσουν τον άγιο δρόμο, που χάραξε εκείνος ο σπουδαίος άνθρωπος της Επιστήμης και της Κοινωνίας, και ποτέ να μην επιτρέψουν την επιστροφή σε οδυνηρές ιδρυματικές πρακτικές.
Οι υποτροφίες θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τον επιστήμονα, με την απέραντη αγάπη για τον Άνθρωπο! Σε χρόνια ηθικής κρίσης και απογοήτευσης.
