Γράφει ο Δημήτρης Μασούρης: Επίτιμος σχολικός σύμβουλος φιλόλογων
Η αύξηση του πληθυσμού σε πολλά μέρη της αρχαίας Ελλάδος και η ανεπάρκεια των προϊόντων της γης για την επιβίωσή τους, οι συχνές πολιτειακές μεταβολές – αυτός ο εφιάλτης της ζωής των πολιτών, που στηρίζονταν σε πολιτικές μερίδες για τη βελτίωσή τους στη γη των προγόνων τους – τους ολέθριους αναδασμούς της καλλιεργημένης γης και ενίοτε το φιλελεύθερον εκ φύσεως επιχειρηματικό πνεύμα των Ελλήνων, ήταν από τα βασικά αίτια της ελληνικής αποικιακής εξάπλωσής τους στις ακτές της Μεσογείου, αυτής της κλειστής λίμνης της Υδρογείου. Για τους Έλληνες αποίκους η απομάκρυνση από την πατρίδα τους ήταν μια ιεροτελεστία.
Ο άποικος εθεωρείτο ιερός οικιστής σε άλλο τόπο, αφού με τον αρχηγό του μετέφερε και την ιερή φωτιά του τόπου του σε ναό που έκτιζαν· έτσι απολάμβαναν την πλήρη ανεξαρτησία από την πατρίδα τους. Η μετακίνησή τους ήταν παρορμητική και εσώτερη βουλητική.
Ελεύθεροι λοιπόν στο χώρο που είχαν επιλέξει, δρούσαν και αναπτύσσονταν ανεξάρτητοι. Και το ρεύμα αυτό του αποικισμού των Ελλήνων, γύρω στα μέσα του 6ου π.Χ. αιώνα, σταμάτησε. Και με την πάροδο του χρόνου οι άποικοι αυτοί δεν ενόχλησαν την πατρίδα τους παρά μόνο, όταν βρίσκονταν σε κίνδυνο από εξωτερικούς εχθρούς. Η ελληνική φυλή είχε εξαπλωθεί, η ελληνική γλώσσα ακουγόταν και το ελληνικό νόμισμα κυκλοφορούσε αβίαστα, αφού η ελληνική δραχμή μέχρι σήμερα ακόμη και στο ωραίο Μαρόκο κυκλοφορεί ως ντιρχάμ. Ο μεγάλος αυτός πρόλογός μου οφείλεται κατεξοχήν στην ανακοίνωση, που κυκλοφόρησε η υγειονομική υπηρεσία της Ιταλίας για την προστασία των πολιτών των μειονοτήτων της Κάτω Ιταλίας, που έφτασε μέχρι τα δικά μας σπίτια μέσω των υπολογιστών και των άλλων σύγχρονων ηλεκτρονικών μέσων.
Εντυπωσιάζει η ελληνική γλώσσα, όπως διαβάζουμε, με το θρίαμβό της. Έπειτα από τόσους αιώνες, η γλώσσα 
μας επιζεί στα μέρη εκείνα και στις υπάρχουσες ακόμη εκεί μειονότητες θριαμβεύει. Γραμμένη βέβαια με λατινικούς χαρακτήρες διατηρεί πεισματικά τις ελληνικές λέξεις. Σημειώνω μερικά δείγματα: ΤI NA KAMOME JA TO CORONOVIRUS PLINE SPITHIA TA CHERIA ME TO NERO CE TO SAPUNI O M’ ENA GEL JA TA CHERIA. MI STATHISE TOSSO KONDA STUS ADDU STA TO PLEN LIGO ENA METRO LARGA. SCEPAE (-σκεπάζω, σκέπω) TO STOMA CE TIN MITTI – MI TU DOSE TO CHERI κ.λπ., όπως βλέπετε και στην εικόνα. Προσωπικά με συγκίνησε ο τύπος (A)LARGA (=αλάργα επίρ. μακριά ιταλ. alta larga (=από μακριά στο πέλαγος).
Διερωτάσαι: Πώς διατηρήθηκε αιώνες η ελληνική γλώσσα! Συναρπάζεσαι: Καταβάλλει απεγνωσμένες προσπάθειες, για να διατηρηθεί. Αγωνίζεται σ’ ένα μάταιο αγώνα επικράτησης. Στοχάζεσαι παρόμοιες άλλες καταστάσεις. Διακρίνεις τον όμοιο αγώνα και την αγωνία της διατήρησης στη γλώσσα της Κύπρου.
Πώς χάνεται, φίλε αναγνώστη, η εθνική ταυτότητα; Τι κάνουμε εμείς για να ενισχύσουμε την ταυτότητα ενός λαού. Έχουμε θυμηθεί τίποτε; Έχουμε συζητήσει τίποτε; Αποπροσανατολιζόμαστε εύκολα. Συνθηματολογούμε για προσωπικές ωφελιμιστικές υποθέσεις και για το μορφωτικό παράγοντα γενικού ενδιαφέροντος απεραντολογούμε χωρίς αποτέλεσμα. Βλέπουμε τα κράτη, που απεμπόλησαν την καλλιέργεια της εθνικής τους ταυτότητος. Στην Ευρώπη ένα από αυτά είναι η Ρουμανία. Στη Νότια Αμερική υφίσταται θρίαμβος απεμπόλησης εξαιτίας εκτίμησης των κατακτητών της ή επιβολής τους. Περιβαλλόμαστε από κράτη μικρότερης ιστορικής σημασίας, που επιζητούν να αγκιστρωθούν στον τόπο τους. Εμείς πρόθυμοι τους δίνουμε έδαφος και ιστορία για να έχουν υπόβαθρο. Κατακλυζόμεθα από ανεξέλεγκτες ορδές ομαδικής συγκρότησης αλληλεγγύης αλλογενών φυλών, που επιζητούν γέφυρα αναπήδησης στην Ευρώπη χωρίς προϋποθέσεις, χωρίς ύπαρξη υποδομών. Αναζητούν εργασία χωρίς να δύνανται να την εκτελούν, πάντα υποδεικνύοντάς τους.
Και οι δικοί μας άνθρωποι στενάζουν έξω από τη χώρα μας, ζητώντας βοήθεια από την πατρίδα, κατάφορτοι από τίτλους επιτυχημένων σπουδών, και εκείνη είναι απούσα ή βρίσκεται πάντα παρούσα αλλά αλλοτριωμένη από πλήθος υπεσχημένων αιτημάτων ουδέποτε μελλόντων να εκπληρωθούν. Και παρουσιάστηκε και ο ανεξέλεγκτος ιός, ο λερναίος κορονοϊός και μας διέλυσε. Και αυτή τη στιγμή ακόμη μαστιζόμαστε, ωσάν να μη το οφείλομε από το φόβο του αόρατου εχθρού. Ευτυχώς η καταπολέμησή του έτυχε σπουδαίων προστατών της ζωής μας, άξιων να νομπελοπροταθούν ή να θεωρηθούν άξιοι της πατρίδος Κινγκιννάτοι, πού ήλθαν, είδαν, ενίκησαν αξιοπρεπέστατα απελθόντες, χωρίς καμία τυμπανοκρουσία, πολιτισμένα και διακριθέντες για την απέραντη ανθρωπιά τους.
Βρισκόμαστε βλέπετε στη χοάνη ενός περάσματος υποδοχής˙ να δεχόμαστε χωρίς διάκριση όλους τους ξένους και αυτό δε μπορεί να μας παρέχει εφησυχασμό. Κάθε κραδασμός είδησης στη γενέτειρα μας οδηγεί σε υπερένταση προσοχής. Έπειτα κινούμεθα και από ανθρωπιστικά κίνητρα. Είμαστε χώρα, που γέννησε τον ανθρωπισμό και τον διακήρυξε παγκόσμια. Είμαστε γνώστες της μετανάστευσης. Αναπολούμε με στεναγμούς τα παρελθόντα και αυτά έχουν γίνει παράπονό μας. Φιλεύσπλαχνοι όντες δεν αγνοούμε τίποτε από ξενιτιά.
Και αυτός ο κραδασμός είδησης με τη γραφή, την ελληνολατινική, μας αναστατώνει. Έλληνες, λέμε και εκεί. Αν μπορούμε να βοηθήσουμε˙ ας δείξουμε την παρουσία μας. Την έχουν ανάγκη. Μια καθαρή πνευματική αποστολή -δεν θα την ονόμαζα ιεραποστολή, άλλος είναι ο σκοπός αυτής- να τους ενισχύσουμε ηθικά με ελληνική πατρίδα. Να θυμηθούν τις ρίζες τους, το ελληνικό στοιχείο. Με αποστολές θεατρικών θιάσων – με δωρεάν εισιτήριο, με παραστάσεις έργων ρεπερτορίου ελληνικής λογοτεχνίας, λαϊκής παράδοσης, όπως π.χ. τη Γκόλφω, Μαρία Πενταγιώτισσα, Αστέρω κ.ά.˙ κι ακόμη, γιατί όχι με σύγχρονο ή αρχαίο δραματολόγιο. Επίσης και με σειρά: παρουσίασης δημοτικών χορών, τοπικών ενδυμασιών˙ (στη φωτογραφία των γυναικών της Κάτω Ιταλίας βλέπουμε να υπερτερεί το γαλάζιο χρώμα φορεσιάς και στους άνδρες το κόκκινο φουλάρι) – εκθέσεων αγγειοπλαστικής, υφαντικής, ζωγραφικής κ.λπ., με συνεννοήσεις τοπικών ιταλικών παραγόντων και λαογράφων, ιστοριογράφων, κοινωνιολόγων κ.λπ., ας δώσουμε δείγματα ενδιαφέροντος, συμπάθειας, αγάπης, ζωής από την πατρίδα.
Και αυτοί οι κάτοικοι της Κάτω Ιταλίας είναι Έλληνες όμαιμοι, ομόγλωσσοι κ.λπ. Μας περιμένουν να ακούσουν και ένα ελληνικό ξεχασμένο «Γεια» ανάμνησης από τη γεννήτρα πατρίδα. Να χαρούν εκεί τα χωριά της Απουλίας – Καλημέρα, Γκρίκο Κούνουλα, Αγ. Πέτρος, στη Σικελία και το Γκρέτσια Σαλέντο. Μας αναζητούν. Εκεί σ’ ένα άλσος της Καλημέρας μας περιμένει και μια επιτύμβια πλάκα της Πατρόκλειας της αρχαίας Μαρουσιώτισσας – Αθμονίδας, που και παλαιότερα είχαμε γράψει για αυτήν στη φίλη «Αμαρυσία»˙ – Η νεαρή κόρη του Προκλείδη -4ος αιώνας π.Χ.-που η επιτύμβια στήλη της βρέθηκε στην πεδιάδα, που πιθανολογούνται τα κτήματα του βυζαντινού άρχοντα Λογοθέτη κοντά στον Άγιο Θωμά ήταν από το Άθμονο (αρχαίο Μαρούσι). Ο Προκλείδης ήταν απόγονος του Προκλέα και καταγόταν από το βασιλικό οίκο των Αιγειδών – Ευρυποντιδών της μεγάλης χώρας του Ευρώτα, της γενναίας Σπάρτης.
Η Αμαρουσιώτισσα κόρη ζούσε στο Άθμονο τα εφηβικά της χρόνια, όπου η βάσκανος μοίρα απέκοψε τη ζωή της. Τάφηκε στο πατρικό της κτήμα. Αυτό το λίθινο επιτύμβιο σε σχήμα τετράγωνης πλάκας καταλήγει σε ανθέμιο στον τύπο αχιβάδας. Βρίσκεται σήμερα και στολίζει τον δημόσιο κήπο της Καλημέρας. Η πόλη έχει ονομαστεί έτσι από το βασιλιά Πύρρο της Ηπείρου, που έφτασε ως εκεί, και διατηρεί μέχρι σήμερα αυτήν την ονομασία.
Η Πατρόκλεια, επιτύμβια στήλη βρέθηκε στην Καλημέρα έπειτα από ένα αίτημα των Καλημεριανών. Ζήτησαν από την Αθήνα (1957) ένα λίθο από την Ακρόπολη, για να τους θυμίζει, πως ήταν απόγονοι των Ελλήνων. Και η Αθήνα απάντησε με την αποστολή της επιτύμβιας πλάκας, που είχε στον περίβολο του αρχαιολογικού μας Μουσείου. Και στις 5 Ιουνίου 1960 η Αθήνα για να δείξει την αξία της ανιδιοτελούς αγάπης στους μακρινούς βλαστούς, που μέχρι σήμερα διατηρούν γλωσσικά (ελληνικά) ιδιώματα και συνήθειες, όπως είχε τονίσει και ο Ιταλός καθηγητής PAOLO STOMEO, τοποθέτησε με την παρουσία Ιταλών και Ελλήνων διανοούμενων και καθηγητών αρχαιολόγων, στρατιωτικών αγημάτων ελληνικών και ιταλικών, συνεργεία ραδιοφωνίας και τηλεόρασης και πλήθους κόσμου την επιτύμβια στήλη της Πατρόκλειας από το Άθμονον στο δημόσιο κήπο της Καλημέρας μέσα σε μικρό ναΐσκο με κίονες ιωνικού ρυθμού. Στο επιστύλιο κάτω από το γείσο του αετώματος έγραψαν σε ελληνική καλημεριανή διάλεκτο το επίγραμμα «Ξένη σου εν είσαι εδώ εις την Καλημέραν-».
Αυτή την Πατρόκλεια οι Καλημεριανοί την αγαπούν και τη σέβονται σαν δικό τους ζωντανό απόκτημα. Όταν γυρίζουν από τους αγρούς, όσοι πηγαίνουν ακόμη σε αυτούς, αλλά και οι άλλοι δημότες της πόλης την ώρα του δειλινού έρχονται σε αυτήν, της ανάβουν το καντήλι, αφήνουν μερικά λουλούδια, που μάζεψαν από τα δικά τους εκεί χωράφια. Της τραγουδούν τραγούδια για την πατρίδα Ελλάδα νοσταλγικά και συγκλονιστικά στην Καλημεριανή ελληνική διάλεκτο, όπως το: «Κόρη μου μη στεναχωριέσαι δεν είσαι μόνη στον τόπο τούτο…».
