Γράφει η Ελένη Κονιαρέλλη – Σιακή
Καθόταν σκυφτός και µυστηριώδης στο παλιό παγκάκι της έρηµης πλατείας. Οι αδύνατοι ώµοι του έγερναν µπροστά, λες και σήκωναν το βάρος του παγωµένου χειµώνα που κοντοζύγωνε· στο πρόσωπό του ταξίδευε η Πούλια, µελαγχολική και αµίλητη, σηµαδεύοντας στο πέρασµά της την αρχή του χειµώνα.
Κάθισα δίπλα του παραξενεµένη κι εκείνος άφησε µε δυσκολία να γραφτεί στα χείλη του ένα αµυδρό χαµόγελο, λες κι εκείνη µόλις την ώρα είχε σκεφτεί κάτι πιο ευχάριστο. Κοίταξε γύρω τα γυµνά δέντρα της πλατείας, το ξερό και ραγισµένο από την ξηρασία του καλοκαιριού χώµα στα παρτέρια, τα πρόχειρα κρυµµένα πουλιά όλα ντυµένα µε το φουσκωµένο φτέρωµά τους, και κοµπιάζοντας άρχισε σιγά – σιγά να µιλά:
Εγώ είµαι ο µήνας Νοέµβριος ή Νοέµβρης… Αυτό είναι το κανονικό µου όνοµα! Τώρα, όλα τα άλλα ονόµατα που µε φωνάζουν, καλά και άσχηµα, µου τα έχει βγάλει ο κόσµος, ανάλογα µε το τι θέλει από µένα. Μερικοί µε αποκαλούν χαµένο (αν είναι δυνατόν να έχω εγώ ένα τόσο άσχηµο παρατσούκλι), γιατί -λένε- εγώ έχω τις µικρότερες σε διάρκεια ηµέρες. Άλλοι µε φωνάζουν βροχάρη, γιατί έχω πολλές βροχές που συχνά είναι δυνατές, απρόβλεπτες και επικίνδυνες. Κάποιοι µε φωνάζουν ανακατεµένο, και εδώ που τα λέµε έχουν δίκιο, γιατί είµαι ένας άστατος µήνας, που κανείς δεν µπορεί να προβλέψει σωστά τι θα κάνω την επόµενη ώρα. Με λένε και σκιγιάτη και νυκτιάτη, γιατί η σκιά µου είναι βαριά και φοβιστική, και η νύχτα µου είναι µεγάλη, που µερικές φορές νοµίζουν οι άνθρωποι ότι δεν θα ξηµερώσει ποτέ. Όµως, οι «κρασοπατέρες» που στις ηµέρες µου ανοίγουν µε λαχτάρα τα καινούργια κρασιά, µε φωνάζουν µε ενθουσιασµό κρασοµήνα, ενώ εκείνοι που δοκιµάζουν τα νέα κρασιά και στο τέλος της ηµέρας παραπατούν από το µεθύσι, λένε ότι είµαι ο µαθυστής τους.
Όµως, οι άνθρωποι που µε αγαπούν και µε σέβονται, µε φωνάζουν Φιλιππιάτη, γιατί στις 14 Νοεµβρίου είναι η γιορτή του Αγίου Φιλίππου. Να ξέρετε ότι οι γιορτές που σας φέρνω εγώ είναι πολλές, και ανάµεσα σ’ αυτές δεσπόζει η µεγάλη εορτή του Χριστιανισµού που είναι τα ΕΙΣΟ∆ΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ, στις 21 Νοεµβρίου, που θεωρείται η ανάδειξη του θεϊκού γυναικείου στοιχείου στον Χριστιανισµό. Η εορτή αυτή αναφέρεται στην Είσοδο της Μαρίας (µετέπειτα Παναγίας) µαζί µε τους γονείς της στο Ναό της Ιερουσαλήµ, για να την αφιερώσουν στον θεό.
Αυτή η ηµέρα είναι και η τυπική γιορτή της σποράς, και για τον λόγο αυτόν µε λένε και σποριά, µιας και είµαι ο πιο κατάλληλος µήνας για να σπείρουν οι αγρότες τα σιτάρια και τα όσπρια.
Την ηµέρα αυτή οι γεωργοί δεν εργάζονται. Έχουν αργία και τρώνε ένα ειδικό φαγητό που λέγεται «πολυσπόρια», και γι’ αυτό η εορτή ονοµάζεται: Εορτή της Παναγίας της Πολυσπορίτισσας. Για να φτιάξουν οι νοικοκυρές τα «πολυσπόρια», βράζουν λίγους σπόρους από κάθε είδος από τα δηµητριακά και από τα όσπρια και προσθέτουν σταφίδες, αµύγδαλα, καρύδια και πετιµέζι. Τα «πολυσπόρια» τα ανταλλάζουν µεταξύ τους λέγοντας ευχές.
Ένα ακόµα όνοµα, πολύ σηµαντικό, που µου έχουν δώσει είναι Άι – Ταξιάρχης ή Άι- Στρατηγός και Αρχαγγελιάτης, για τη γιορτή µου των Ταξιαρχών στις 8 Νοεµβρίου. Ο λαός πιστεύει, ότι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ γράφει στο τεφτέρι του τις ψυχές που θα πάρει µέσα στο χρόνο. Γι’ αυτό λένε: «Σήµερα µην κοιτάζεις τις δουλειές. Ο Μιχαήλ Αρχάγγελος σε γράφει στο τεφτέρι του και παίρνει την ψυχή σου».
Όµως, δεν είναι µόνο τα παραπάνω ονόµατα µε τα οποία µε φωνάζει ο κόσµος. Μου έχει βγάλει και πολλά επίθετα. Λέει ότι είµαι ένας µήνας θολός και κίτρινος. Λέει ότι σχεδόν εξαφανίζω το πράσινο χρώµα από τη γη και από τα δέντρα, τα πολύχρωµα λουλούδια, και σκορπίζω παντού γήινα χρώµατα, καφέ, γκρίζο, ακόµα και το µαύρο στους γυµνούς κορµούς και στα κλαδιά των δέντρων.
Βέβαια είναι αλήθεια, ότι και η Πούλια στις ηµέρες µου µας «εγκαταλείπει» κι αυτή και την περιµένουµε να µας ξαναρθεί τον Μάιο! Λένε ακόµα, ότι σας στέλνω πολλές και ακατάστατες βροχές, ενώ σας φέρνω λίγους καρπούς. Όµως, ό,τι και να λένε, εγώ είµαι ο µήνας του κρασιού και του λιοµαζώµατος, και κυρίως είµαι ο µήνας που µε αγαπούν ιδιαίτερα οι καλλιτέχνες γιατί τους εµπνέω στις δηµιουργίες τους…
Σταµάτησε ο Νοέµβριος τον µονόλογό του για λίγα λεπτά που χρειαζόταν για να πάρει δύο – τρεις βαθιές αναπνοές, και µετά συνέχισε µε ζωηρή φωνή:
Η ονοµασία µου προέρχεται από τον λατινικό αριθµό novem, δηλαδή, ένατος. Απορείτε γιατί λέγοµαι ένατος, αφού είµαι, σήµερα στη σειρά ενδέκατος; Η εξήγηση είναι ότι στο Ρωµαϊκό Ηµερολόγιο, πρωτοχρονιά ήταν η 1η Μαρτίου. Όµως, το 153 π.Χ. η Σύγκλητος καθιέρωσε ως πρώτο µήνα τον Ιανουάριο και έτσι όλοι οι µήνες µετατοπιστήκαµε κατά δύο θέσεις µετά στη σειρά που είχαµε. Εποµένως ο Νοέµβριος έγινε ο ενδέκατος µήνας, και το 46 π.Χ. που καθιερώθηκε το Νέο Ιουλιανό Ηµερολόγιο από τον Ιούλιο Καίσαρα, διατηρήσαµε το όνοµά µας, παρά την αλλαγή της σειράς.
Είδαµε στην αρχή ότι στον µυστηριώδη Νοέµβριο που καθόταν στο παγκάκι της πλατείας, «ταξίδευε στα µάτια του µελαγχολική και αµίλητη η Πούλια…». Γιατί όµως ήταν τόσο µελαγχολική η Πούλια; Η Πούλια, όπως την έλεγαν οι Έλληνες, που κυριαρχεί στον ουρανό τον Νοέµβριο µήνα, είναι ο γνωστός αστερισµός της Πλειάδας, και πρόκειται για το ανοιχτό αστρικό σµήνος του αστερισµού του Ταύρου. Η ανατολή της Πούλιας γίνεται στα τέλη του Μαΐου, και η δύση της στα µέσα του Νοεµβρίου -λίγο πριν από την ανατολή του ήλιου- και σηµαδεύουν αντίστοιχα την αρχή του καλοκαιριού, και την αρχή του χειµώνα. Η δύση της Πούλιας τοποθετείται στις 14 Νοεµβρίου, ανήµερα της γιορτής του Αγίου Φιλίππου.
Ο Νοέµβριος φανερά κουρασµένος, αναδιπλώθηκε στη θέση του και αφού εξήγησε τον λόγο της µελαγχολικής Πούλιας που η δύση της στις 14 του δικού του µήνα, «φωνάζει» µε λύπη ότι έρχεται ο παγωµένος χειµώνας, συνέχισε τον δικό του µονόλογο:
Όµως, πρέπει να µιλήσω και για τη µεγάλη γιορτή των Ταξιαρχών στις 8 Νοεµβρίου που η Εκκλησία µας τιµά και γιορτάζει τη Σύναξη των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και των υπολοίπων Ασωµάτων και των Ουρανίων Αγγελικών Ταγµάτων. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, είναι ο προστάτης της Πολεµικής Αεροπορίας, και οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ, είναι οι Προστάτες Άγιοι της Μυτιλήνης, των Σερρών, του Αιτωλικού και του Κορυδαλλού Αττικής. Μάλιστα η Μυτιλήνη γιορτάζει αυτή την ηµέρα και την απελευθέρωσή της από τον κατακτητή…
Την εποµένη των Ταξιαρχών, γιορτάζει η Εκκλησία µας τον θαυµατουργό Άγιο Νεκτάριο και πλήθος κόσµου συρρέει στο νησί της Αίγινας στις 9 Νοεµβρίου για να τον προσκυνήσει!
Σηκώθηκε και µε αργά βήµατα αποµακρύνθηκε από το παγκάκι. Όµως κοντοστάθηκε και είπε δυνατά:
Ά! Μην το ξεχάσω… Εγώ ο Νοέµβριος, ξαναφέρνω το γράµµα µι – µ – στο όνοµά µου, που ο Οκτώβριος το είχε σβήσει από το δικό του όνοµα. Νοέµβριος λέγοµαι, και εσείς όλο ξεχνάτε να βάλετε το -µ-.
Εδώ είχε ολοκληρώσει τον «µονόλογό» του, και αποµακρύνθηκε µουρµουρίζοντας:
Έπρεπε να τους πω ακόµα ότι ο κόσµος µε φωνάζει και Άντρα και Αγιαντρέα, γιατί στις 30 Νοεµβρίου γιορτάζει ο Άγιος Αντρέας που είναι ο Πολιούχος Άγιος της Πάτρας. Ο λαός λέει ότι από τότε «αντριεύει» και το κρύο. Άλλωστε εγώ είµαι ο τελευταίος µήνας του φθινοπώρου. Ο χειµώνας παραµονεύει.
