Γράφει ο
Σάββας Ιακωβίδης
Xωρίς αβαρίες, µίζες, λαµογιές, επιζήµιες αντιπαραθέσεις, το έργο είναι πολλαπλώς εθνικά αναγκαίο και χρήσιµο. Οι Έλληνες της Κύπρου κουράστηκαν και αγανακτούν να πληρώνουν τον πιο ακριβό ηλεκτρισµό εξαιτίας ανεπαρκών, σπιθαµιαίων και ιδιοτελών πολιτικών. Απαιτούν σοβαρότητα, επιτέλους, ειλικρινή συντονισµό Αθήνας-Λευκωσίας, λιγότερα λόγια και µόνο πράξεις επωφελείς για την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η νέα, αχρείαστη και ζηµιογόνα, εν πολλοίς, αντιπαράθεση Αθήνας και Λευκωσίας για το καλώδιο ηλεκτρικής σύνδεσης της Κύπρου µε την Κρήτη δοκιµάζει όχι µόνο τις ελληνικές-κυπριακές σχέσεις αλλά και τις αντιστάσεις Ελλάδας-Κύπρου στους τουρκικούς εκβιασµούς. Τις τελευταίες ηµέρες σηµειώθηκε καταιγισµός δηλώσεων και εξελίξεων.
Η αρχή έγινε κυρίως από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για πιθανά ποινικά αδικήµατα στην κατακύρωση του διαγωνισµού για το καλώδιο. Ήδη διερευνώνται πιθανές ποινικές ευθύνες πολιτικά εκτεθειµένων προσώπων στην Κύπρο. Από την άλλη, δηλώσεις του Υπουργού Οικονοµικών της Κύπρου, Μάκη Κεραυνού, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και επικρίσεις εκ µέρους της Αθήνας.
Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, Μητσοτάκης, στην καθιερωµένη συνέντευξή του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (7/9/2025), δήλωσε πως για να ολοκληρωθεί το έργο πρέπει πρώτα η Κυπριακή ∆ηµοκρατία να αποδείξει «έµπρακτα» ότι το θέλει. Και ότι «πράγµατι η Κύπρος εννοεί αυτό το οποίο λέει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δηµοκρατίας, ότι το έργο αυτό είναι εθνικά επωφελές για την Κύπρο και κατά συνέπειαν θα πρέπει να ολοκληρωθεί». Η µετακύλιση της ευθύνης στην Κύπρο είναι και απαράδεκτη και ζηµιογόνα. Ο Κύπριος Πρόεδρος, Ν. Χριστοδουλίδης, σήκωσε ευθύς το γάντι και σε δηλώσεις του (8/9/2025):
Πρώτον, επιβεβαίωσε τη δέσµευση της Κύπρου µε τις διεθνείς πρωτοβουλίες που αναλαµβάνει. Δεύτερον, Κύπρος και Ελλάδα έχουν αναλάβει συγκεκριµένες δεσµεύσεις και η Κύπρος θα τις τηρήσει, µε την προσδοκία ότι και οι άλλοι θα πράξουν το ίδιο. Τρίτον, αναφέρθηκε στη διάσταση της εθνικής κυριαρχίας που συναρτάται προς το έργο.
Την ίδια µέρα, ο Υπουργός Οικονοµικών της Κύπρου, σε δηλώσεις του στο ΡΙΚ, επισήµανε ότι τον απασχολούν δύο µεγάλης σηµασίας θέµατα: Πρώτον, κανένας δεν γνωρίζει πόσα ακριβώς θα στοιχίσει το έργο στους καταναλωτές ρεύµατος και, δεύτερον, πότε αυτό το έργο θα λειτουργήσει προς όφελος των καταναλωτών. Είπε πως υπάρχουν µόνο εκτιµήσεις για το τελικό κόστος, κάποιες από τις οποίες µιλούν για 2 δισ. ευρώ, κάποιες για 3 δισ. ευρώ και κάποιες για δυόµισι.
Ο Μάκης Κεραυνός είπε ακόµα ότι δεν υπάρχει ξεκάθαρο, δεσµευτικό χρονοδιάγραµµα για την ολοκλήρωση και λειτουργία του έργου, παραπέµποντας και σε γεωπολιτικά προβλήµατα, που προκαλούν καθυστερήσεις στις θαλάσσιες έρευνες και στην πόντιση του καλωδίου. Αυτά τα «γεωπολιτικά προβλήµατα, τα προκαλεί η Τουρκία. Γιατί;
∆ιότι απέναντί της έχει µια τουρκοφοβική Αθήνα, που επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο και ότι το έργο συγχρηµατοδοτείται από την ΕΕ, αλλά: «Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου θα συνεχιστεί στον κατάλληλο χρόνο που θα επιλεγεί και µε βάση τον προγραµµατισµό της αναδόχου εταιρείας». Ποιος είναι ο «κατάλληλος χρόνος»; Ποιος θα τον καθορίσει; Η εταιρεία; Η Ελλάδα και η Κύπρος; Μήπως πάλι η Τουρκία;
Πριν από έναν ακριβώς χρόνο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, η εδώ Αµερικανίδα πρέσβης, ο Κυβ. Εκπρόσωπος και ο Έλληνας ΥπΕξ, Γεραπετρίτης, µε δηλώσεις τους διαβεβαίωναν ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα γίνει, όµως ο Κύπριος Πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος (2/9/2024):
«Η απόφαση για να προχωρήσουµε µε την ηλεκτρική διασύνδεση ήταν για να µειωθεί η τιµή του ηλεκτρικού ρεύµατος. Αν οι επενδυτές δεν δώσουν ικανοποιητικές διευκρινίσεις στο κράτος, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα επιβαρυνθούν επιπρόσθετα οι καταναλωτές, η κυπριακή πλευρά δεν θα είναι θετική ως προς τα όσα ζητά η πλευρά του φορέα υλοποίησης».
Από την πλευρά της η Αµερικανίδα πρέσβης, Τζούλι Φίσερ, υπογράµµισε (6/9/2024) ότι «η Κύπρος είναι ιδιαίτερα σηµαντική στην περιοχή της Αν. Μεσογείου και η διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας είναι κρίσιµη για την ίδια και τους πολίτες της». Ο δε Γεραπετρίτης διαβεβαίωνε ότι η πρόθεση της Ελλάδος ήταν να γίνει αυτό το έργο και ότι:
«Το όποιο γεωπολιτικό ρίσκο δεν θεωρούµε σε καµία περίπτωση ότι µπορεί να εµποδίσει τη συνέχιση του έργου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η ελληνική Πολιτεία θεωρεί ότι δεν θα υπάρχει πρόβληµα σε ό,τι αφορά αυτό που ονοµάζοµαι γεωπολιτικό ρίσκο» (9/9/2024).
Ο Έλληνας ΥπΕξ παρέβλεπε και εµφανώς υποτιµούσε το παράνοµο τουρκολιβυκό µνηµόνιο. Παρέκαµπτε επίσης την κρίση του 2020, καθώς και το επεισόδιο της Κάσου, όπου η Αθήνα υπέκυψε σε τουρκικούς εκβιασµούς, που σταµάτησαν έρευνες για την πόντιση του καλωδίου. Ιδού, όµως, που ο Έλληνας ΥπΕξ αίφνης αφυπνίσθηκε και απείλησε την Τουρκία. Σε δηλώσεις του σε ελληνικό τηλεοπτικό σταθµό (2/9/2025) είπε:
«Η έρευνα και πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου θα συνεχισθεί το επόµενο διάστηµα (…). Εάν υπάρξει διάθεση παρεµπόδισης από οποιαδήποτε τρίτη χώρα, είναι προφανές ότι θα υπάρξουν συνέπειες. Η δε Ελλάδα δεν πρόκειται να σταµατήσει να υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώµατα στο πεδίο. Έχουµε αποδείξει ότι δεν φοβόµαστε όταν πρόκειται να υποστηρίξουµε την πατρίδα στο πεδίο».
Τίθενται µερικά ερωτήµατα: Γιατί δεν υπήρξε εξ αρχής σοβαρή συνεννόηση Ελλάδας-Κύπρου-ΕΕ για το καλώδιο; Γιατί µια ιδιωτική εταιρεία, χωρίς προηγούµενη δράση στην παραγωγή ή µεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, χρηµατοδοτήθηκε µε 658 εκατ. από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά µετά κρίθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να εκτελέσει το έργο;
Γιατί η Ελλάδα στέλνει διαρκώς µηνύµατα φινλαδοποιηµένης χώρας προς την Τουρκία; Γιατί δεν οριοθέτησε έγκαιρα την ΑΟΖ της µε την Κύπρο, όπως εκλιπαρούσαν τρεις Κύπριοι Πρόεδροι; Γιατί προέβη σε εκπτώσεις στη χάραξη της ΑΟΖ της µε την Αίγυπτο;
H ηλεκτρική σύνδεση Κύπρου-Κρήτης είναι ύψιστης γεωπολιτικής, στρατηγικής, οικονοµικής, ενεργειακής και πολιτικής σηµασίας. Αίρει την αποµόνωση της νήσου και θα προσελκύσει ειδικούς στην Τεχνητή Νοηµοσύνη και στην Τεχνολογία. Πρέπει να γίνει διότι, πρώτον, στέλνει µήνυµα αποφασιστικότητας Ελλάδας-Κύπρου στην αναθεωρητική Τουρκία. Δεύτερον, εδραιώνει τις προθέσεις της Ελλάδας για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν. µίλια. Τρίτον, ακυρώνει έµπρακτα το παράνοµο τουρκολιβυκό µνηµόνιο. Τέταρτον, στέλνει µήνυµα ισχυρής αξιοπιστίας σε εταίρους, φίλους και συµµάχους (ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτο).
Η ηλεκτρική σύνδεση Κύπρου-Κρήτης εµποδίζει τη δηµιουργία από την Τουρκία νέου προηγούµενου νοτίως της Κρήτης, όπως επιχείρησε στην Κάσο, και διασφαλίζει την όδευση δικτύων στις ελληνικές θάλασσες. Επίσης επιβεβαιώνει ισχυρή εθνική στρατηγική αποτροπής έναντι της τουρκικής επιθετικότητας.
Χωρίς αβαρίες, µίζες, λαµογιές, επιζήµιες αντιπαραθέσεις, το έργο είναι πολλαπλώς εθνικά αναγκαίο και χρήσιµο. Οι Έλληνες της Κύπρου κουράστηκαν και αγανακτούν να πληρώνουν τον πιο ακριβό ηλεκτρισµό εξαιτίας ανεπαρκών, σπιθαµιαίων και ιδιοτελών πολιτικών. Απαιτούν σοβαρότητα, επιτέλους, ειλικρινή συντονισµό Αθήνας-Λευκωσίας, λιγότερα λόγια και µόνο πράξεις επωφελείς για την Ελλάδα και την Κύπρο.
