H οδός Πεντέλης ήταν μποτιλιαρισμένη από σχεδόν το ύψος του δημαρχείου Μελισσίων. Η βροχή έπεφτε καταρρακτωδώς και τα αυτοκίνητα, ακινητοποιημένα, έμοιαζαν κυριολεκτικώς με βάρκες σε αυτό που -σε άλλες συνθήκες- θα ήταν δρόμος. Στο ραδιόφωνο, η πρωινή εκπομπή ασχολούνταν με την εκλογή του νέου αρχιεπισκόπου, τις επικείμενες εκλογές στον ΣΥΡΙΖΑ, τα εσωκομματικά του ΠΑΣΟΚ και, βέβαια, με το κυρίαρχο θέμα των τελευταίων ημερών, την απόλυτη διαπλοκή μεταξύ πολιτικής και δημοσιογραφίας. Η παρέμβαση ενός ακροατή υπήρξε καταλυτική για τους παραγωγούς της εκπομπής: «Βρε παιδιά, αφήστε αυτούς και ασχοληθείτε με εμάς που πνιγόμαστε για να πάμε στη δουλειά μας!».
Σε μια φράση, ο εν λόγω πολίτης είχε συμπυκνώσει όσα συζητιούνται καθημερινά σε χώρους δουλειάς, καφενεία, σπίτια και όπου αλλού, χωρίς ωστόσο να απασχολούν σοβαρά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης(;). Η πλειονότητα των πολιτών μοιάζει να ζει σε διαφορετική χώρα από τους ηγέτες της σε θρησκευτικό, πολιτικό και όποιο άλλο επίπεδο. Ακούει για εξωπραγματικά ποσά που μεταφέρονται σε πλαστικές σακούλες ή πορτ-μπαγκάζ αυτοκινήτων, πληροφορείται για στενές «φιλίες» πολιτικών και δημοσιογράφων, γίνεται κοινωνός των φημολογούμενων εκβιασμών στους κόλπους της εκκλησίας και, τελικώς, ψιθυρίζει στον εαυτό της: «Ποιος από αυτούς θέλει πραγματικά να ασχοληθεί με τα δικά μου προβλήματα;».
Το φαινόμενο σαφώς και δεν συνιστά ελληνική αποκλειστικότητα. ∆υστυχώς, σε πολλές περιοχές του πλανήτη η διαφθορά, η διαπλοκή, η κατάπτωση κάθε έννοιας νομιμότητας και η παραβίαση ατομικών και μη δικαιωμάτων αποτελούν συνήθεις παρενέργειες του εθισμού που προκαλεί κάθε μορφή εξουσίας. Ωστόσο, στην Ελλάδα, αυτά τα φαινόμενα, όπως συμβαίνει και με άλλες περιπτώσεις, εκδηλώνονται σε πιο αδρές γραμμές, με πολύ μεγαλύτερη ένταση απ' ό,τι στις περισσότερες προηγμένες χώρες. Ο λόγος είναι ότι στη χώρα μας υπάρχει μία «ελαστικότητα» σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του νόμου. Έτσι, ο μεν συνταγματικός νομοθέτης μπορεί να προνόησε και επέβαλε ισότητα του νόμου για όλους τους πολίτες, ωστόσο στην πράξη αυτό έχει καταστρατηγηθεί ουκ ολίγες φορές. Με αποτέλεσμα το παλιό σύνθημα της Αριστεράς, «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», να έχει προ καιρού πλέον μεταλλαχθεί στο «νόμος είναι το δίκιο του ισχυρού και των διαπλεκόμενων μαζί του».
Τα φαινόμενα που περιγράφονται παραπάνω μπορεί να ακούγονται κοινότοπα, ωστόσο κρύβουν σοβαρούς κινδύνους για την κοινωνική συνοχή της χώρας, αν δεν αποτελούν «βραδυφλεγή βόμβα» στα θεμέλια ολόκληρου του έθνους. Τα όσα βιώνουμε τους τελευταίους μήνες και τα όσα έπονται -η υπόθεση της Siemens μόλις τώρα ξετυλίγεται- ξεφεύγουν από τα όρια του σκανδάλου και λαμβάνουν διαστάσεις γενικευμένης σήψης που απειλεί θεσμούς πάνω στους οποίους στηρίζεται η ίδια η εθνική υπόστασή μας. Το γεγονός ότι οι ηγεσίες βρίσκονται τόσο μακριά από τις αγωνίες, τα προβλήματα, τις αναζητήσεις του λαού δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με ελαφρότητα. Κάθε μεγάλο κοινωνικό σύνολο για να εμπνευστεί, να δράσει, να δημιουργήσει και, τελικώς, να προκόψει χρειάζεται ανάλογους οδηγούς. Ο σημερινός Έλληνας πολίτης αισθάνεται εγκαταλελειμμένος από την ηγεσία του, σε κάθε επίπεδο. Στην εξωτερική πολιτική παραπαίουμε, ως κράτος-πρόνοιας «πνέουμε τα λοίσθια», σε οικονομικό επίπεδο απλώς ανακυκλώνουμε τα χρέη μας, σε περιβαλλοντικές ευαισθησίες περιοριζόμαστε σε ό,τι μας επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση κι αυτό όχι πάντα και η «λίστα» τελειωμό δεν έχει.
Το χειρότερο απ' όλα είναι ότι, προς το παρόν, στον ορίζοντα δεν διαφαίνεται κάποια λύση, που θα μας βγάλει από το σημερινό αδιέξοδο. Αντιθέτως, ό,τι γίνεται μας βυθίζει ακόμη βαθύτερα στο τέλμα. Βέβαια, ως λαός έχουμε το ιδίωμα να αντιμετωπίζουμε τα πάντα με έναν περίεργο εφησυχασμό, στηριζόμενοι ίσως στον μύθο ότι, στο τέλος, όλο και κάτι θα συμβεί και θα την «σκαπουλάρουμε». Γι' αυτό και περιοριζόμαστε να παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα από τους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς δέκτες μας, να τα διαβάζουμε στα κάθε λογής έντυπα και, στο τέλος, να κουνάμε απλώς το κεφάλι μας και να πηγαίνουμε παραπέρα…
Για πόσο, όμως, μπορούμε να στηριζόμαστε στην καλή μας «τύχη» και στον «από μηχανής Θεό» που θα μας σώζει την τελευταία στιγμή; Μήπως τα πράγματα αλλάζουν γύρω μας με ρυθμούς ταχύτερους απ' ό,τι μπορούμε να αντιληφθούμε; Μήπως, εν τέλει, ο εχθρός δεν βρίσκεται πλέον προ των πυλών, αλλά έχει υπερκεράσει τα τείχη;
Πολύ φοβόμαστε ότι αν δεν αποκτήσουμε γρήγορα αντανακλαστικά και δεν επιδιώξουμε τον εδώ και τώρα εξοστρακισμό όλων όσοι προσπαθούν να απαξιώσουν ό,τι μας συνέχει ως κοινωνία και ως έθνος, σύντομα δεν θα υπάρχει λόγος να ανησυχούμε για το μέλλον μας… Το πιο εύκολο είναι να καταδικάσουμε συλλήβδην την πολιτική, τη δικαιοσύνη, τη δημοσιογραφία, την εκκλησία και όποια άλλη επίσημη ή ημιεπίσημη μορφή εξουσίας. Το δυσκολότερο, αλλά και αυτό που θα μας εξασφαλίσει ένα καλύτερο αύριο, είναι να πιέσουμε ώστε να τεθούν εκτός εξουσίας τα «λαμόγια» κάθε «απόχρωσης». Η παραίτηση από τον αγώνα δεν ταιριάζει σε λαούς που έρχονται από πολύ μακριά και επιθυμούν να πάνε ακόμη μακρύτερα…
Θάνος Σταθόπουλος
