Πρόσφατα διάβαζα σε αθηναϊκή εφημερίδα για την «διένεξη» Ελλάδας και Τουρκίας για την πατρότητα του Καραγκιόζη. Πριν ακόμη προχωρήσω στην ανάγνωση του σχετικού άρθρου ψιλοκατάλαβα ότι το θέμα έχει κάποια «σοβαρότητα»αφού ο Καραγκιόζης και η οικογένειά του, για πολλές δεκαετίες, συνιστούσε μέσο ψυχαγωγίας αλλά και πολιτισμικής επιμόρφωσης για εμάς τους νεοέλληνες.
Γράφει ο κοινωνιολόγος – καθηγητής Αγγλικών Γιώργος Σταυράκης
Ακόμη και στις μέρες μας υπάρχουν πολλοί νοσταλγοί του καρπαζοεισπράκτορα Καραγκιόζη, ο οποίος είτε έτρωγε το ξύλο της χρονιάς του, είτε έδερνε τη γυναίκα του την Αγλαΐα, ήταν πάντα χαζοχαρούμενος. Αν η Αγλαΐα δεν ήταν πρόχειρη, τις καρπαζιές τις μάζευε ο καημένος ο Κολλητήρης. Από ότι μαθαίνω τώρα τελευταία η υπόθεση της διένεξης έγινε και ευρωπαϊκό ζήτημα για να λυθεί η φιλονικία ανάμεσα στις δύο χώρες μας. Πρόσφατα υπήρξε η παρέμβαση της UNESCO. Ενεργώντας σαν μικροβιολόγος βρήκε ότι στις φλέβες του Καραγκιόζη κυλάει τούρκικο αίμα. Αυτό το αποτέλεσμα, καθόλου ευχάριστο για μας, αφού, αποδυναμώνει τον δικό μας ισχυρισμό ότι ο Καραγκιόζης και η οικογένειά του είναι αντάν-παπαντάν καθαρόαιμοι Έλληνες.
Με ψυχραιμία και διπλωματικό τρόπο έχουμε αδιάσειστα στοιχεία να το αποδείξουμε αυτό. Ο κακομούτσουνος Καραγκιόζης, ναι μεν ότι, διέπρεψε καλλιτεχνικά στην Τουρκία, με τα χρόνια όμως μετακόμισε δυτικά προς τα εδάφη και σταδιακά εξελληνίστηκε. Τώρα μιλάει ελληνικά και απέκτησε τα προτερήματα και τα ελαττώματα της φυλής μας. Πάντα ακμαίος, ευέλικτος και πολύ πολυπράγμων, ο Καραγκιόζης με περίσσευμα θράσους εμφανίζεται πότε ως γιατρός, πότε ως μάγειρας, πότε ως βουλευτής. Για να έχει μεγαλύτερη επιτυχία στους ρόλους αλλάζει πρόσωπο και ύφος. Πότε εμφανίζεται κακομοίρης και πότε νταής. Για να γλιτώσει τις σφαλιάρες από τους ανθρώπους του παλατιού επινοεί δικαιολογίες και πιάνει την κλαψούρα. Αφού τις γλιτώσει και ξεφύγει τον κίνδυνο γυρίζει πίσω στο σινάφι, τον Μπάρμπα Γιώργο, τον Χατζηαβάτη και τη γυναίκα του την Αγλαΐα και παινεύεται για την εξυπνάδα του.
Η τεμπελιά του είναι παροιμιώδης και μεταδόθηκε στην οικογένειά του. πάντα αισιόδοξος και καταφερτζής φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν. Η αισιοδοξία στομώνει την πείνα του και πάντα κρύβει μιαν ελπίδα για καλύτερες μέρες. Μέχρι και τα τελευταία χρόνια ο μπερντές του θεάτρου σκιών σε πόλεις, χωριά, βουνά και λαγκάδια με βιρτουόζους καραγκιοζοπαίχτες ξαναζωντανεύουν τον αμίμητο Καραγκιόζη εκπέμποντας το καραγκιοζιλίκι της αισιοδοξίας σαν οξυγόνο στους απογόνους του μεγάλου ήρωα του θεάτρου σκιών.
Τώρα με τους χαλεπούς καιρούς που ξαναμπαίνει η πατρίδα μας, ο μπερντές με τον Καραγκιόζη θα λειτουργήσει και ως ψυχοφάρμακο στις πονεμένες καρδιές μας. Πόσοι άραγε από εμάς κάποιες στιγμές στην καθημερινή ζωή μας δεν υποδυόμαστε τα καμώματα του Καραγκιόζη να καλύψουμε κάποια ανάγκη. Πόσοι από εμάς δεν έχουν φίλους, ή συναδέλφους στη δουλειά, που ταυτίζουν τη συμπεριφορά τους με τα χαρακτηριστικά ενός Καραγκιόζη και πόσοι ακόμη δεν ωφελήθηκαν με νοοτροπίες του μεγάλου ήρωα των σκιών.
Σε ολόκληρη την κοινωνική διαστρωμάτωση και στις μέρες μας, θα βρούμε αρκετούς που έχουν μέσα τους καλά κρυμμένο έναν Καραγκιόζη. Αυτό θα το δούμε καλύτερα αν προσέξουμε κάποια ψυχαγωγικά προγράμματα στα κρατικά μας τηλεοπτικά κανάλια όπως για παράδειγμα την εκπομπή «Στην υγειά μας» όπου βλέπουμε μια γκάμα από σιτεμένους καλλιτέχνες που όταν φτάνουν στο τσακίρ-κέφι αφήνουν κατά μέρος το ευρωπαϊκό μας ταμπεραμέντο και πέφτουνε στα τσιφτετέλια και τα ζεϊμπέκικα. Αδιαφόρως το ποιος έχει την πατρότητα του θρυλικού Καραγκιόζη, Έλληνες ή Τούρκοι, σήμερα και στις δυο χώρες κυκλοφορούν πολλοί «Καραγκιόζηδες» άνδρες και γυναίκες με μεταξωτή γραβάτα και σινιέ ενδυμασία.
