Η αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει κατά τους τελευταίους μήνες στον Σύλλογο Αθμονέων, με την έντονη κριτική που ασκεί σημαντική μερίδα μελών του στο διοικητικό συμβούλιο, έχει φέρει στην επικαιρότητα τα προβλήματα και τα αδιέξοδα αυτού του ιστορικού σωματείου του Αμαρουσίου. Η διάσταση των απόψεων για τη δραστηριότητά του έχει μάλιστα δημοσιοποιηθεί με σειρά επιστολών και έχει ξεπεράσει ακόμα και τα όρια της ευπρέπειας, στην περίπτωση της πρόσκλησης-φάρσας που έλαβε πριν από λίγους μήνες η κ. Μαρούλα Χατζηδημητράκη –πράξη ανώνυμη, που δεν φαίνεται να είναι όμως άσχετη από την εξελισσόμενη διένεξη.
Του Γιώργου Πάλλη, Αρχαιολόγος
Ο Σύλλογος των Αθμονέων ιδρύθηκε το 1986 ως μία αντίδραση του τοπικού στοιχείου στην ολοένα αυξανόμενη –και αναπόφευκτη– αλλοίωση της ταυτότητας του τόπου, που από προάστιο με ιδιαίτερο χαρακτήρα μετατρεπόταν σε συνοικία της Αθήνας. Το ξεκίνημα υπήρξε δημιουργικό και ελπιδοφόρο: υπό τον πρώτο πρόεδρό του Αντώνη Διάμεση, ο οποίος διέκρινε ενστικτωδώς το ζητούμενο της παρουσίας ενός τέτοιου σωματείου και εργάστηκε εντατικά γι’ αυτό, ο Σύλλογος απέκτησε μια αξιοζήλευτη στέγη (στο πατρικό του σπίτι), συγκέντρωσε λαογραφικό υλικό, ανέπτυξε κοινωνική και περιβαλλοντική δράση, έκανε δημόσιες παρεμβάσεις στα εκάστοτε προβλήματα της πόλης και συσπείρωσε με τρόπο ουσιαστικό τους γηγενείς Μαρουσιώτες.
Η σημερινή εικόνα είναι αρκετά διαφορετική. Ο Σύλλογος Αθμονέων έχει καταστεί ένα κοινό σωματείο του Αμαρουσίου, με δραστηριότητες που υστερούν αρκετών άλλων και επαναλαμβάνονται στερεότυπα κάθε χρόνο: την κοπή της βασιλόπιτας, το μνημόσυνο των πεσόντων, μερικές εκδρομές και μερικές συνεστιάσεις που ακολουθούνται από δελτία τύπου με λίστες των «επισήμων» που παρέστησαν, ενώ πότε-πότε διανέμονται σωρηδόν τιμητικές πλακέτες, με την έννοια της διάκρισης να έχει χάσει το νόημά της. Το κοινό των μελών και των φίλων έχει περιοριστεί, αριθμητικά και ηλικιακά. Οι νέοι, είτε δεν ενδιαφέρονται, είτε δεν έχουν χρόνο για τέτοιες παλαιού τύπου συλλογικότητες –και οι Αθμονείς δεν προσφέρουν τίποτε το ελκυστικό προς αυτούς. Τέλος, το κυριότερο, ο Σύλλογος Αθμονέων δεν έχει λόγο, δεν διατυπώνει γνώμη –όπως είναι ο φυσικός του προορισμός– για τα προβλήματα του Αμαρουσίου. Πρόκειται πλέον για ένα σωματείο κοινωνικών συναναστροφών. Σημειώνεται πάντως ότι αυτό το μοντέλο δράσης, το οποίο καλοπροαίρετα εφαρμόζει το σημερινό διοικητικό συμβούλιο, ικανοποιεί μια σημαντική μερίδα των μελών του.
Για την εικόνα ετούτη δεν ευθύνεται τόσο η αύξηση του μέσου όρου ηλικίας των μελών, ούτε η γενική τάση της εποχής μας να εγκαταλείπονται και να ατονούν οι σύνδεσμοι αυτού του είδους. Τον Σύλλογο Αθμονέων τον δηλητηρίασε και τον δηλητηριάζει σε μεγάλο βαθμό η κομματικοποίηση. Από νωρίς ο Σύλλογος φιμώθηκε, διότι ισχυρή μερίδα μελών του εκάστοτε διοικητικού συμβουλίου θεωρούσε ότι η έκφραση γνώμης για τα πράγματα της πόλης συνιστούσε πράξη αντιπολίτευσης κατά του εκάστοτε δημάρχου, και κατ’ επέκταση, κατά του ΠΑΣΟΚ ή της Νέας Δημοκρατίας. Οι ίδιοι άνθρωποι διακήρυτταν ταυτόχρονα ότι ο Σύλλογος πρέπει να είναι ακομμάτιστος, εννοώντας όμως ότι «πρέπει να είναι με εμάς», σύμφωνα με τη «λογική» που ήθελε η τοπική κομματική δύναμη να καταγράφεται και σε αριθμό φίλα προσκείμενων ή έστω ελεγχόμενων σωματείων. Θυμάμαι, ως μέλος του συμβουλίου στα χρόνια 1998-2002, πόσο η παραμικρή πρωτοβουλία έπρεπε να περνά από αυτό το απολιθωμένο «κριτήριο» και με πόσες συζητήσεις και κόπους εγκρίθηκαν τότε κάποιες ανακοινώσεις για εντελώς ανώδυνα θέματα της τοπικής επικαιρότητας. Το γεγονός ότι δύο πρόεδροι του Συλλόγου, η κ. Μαρούλα Χατζηδημητράκη και η νυν κ. Ρούλα Μογδάνου-Καλύβα, έλαβαν μέρος στις δημοτικές εκλογές με συγκεκριμένες παρατάξεις, διατηρώντας τη θέση του προέδρου, επιβάρυνε (και επιβαρύνει) αυτή την ατμόσφαιρα, παρόλο που η πρώτη είναι πρόσωπο διακομματικής αποδοχής. Και είναι χαρακτηριστικό πώς τόσο ο πρώην, όσο και ο νυν δήμαρχος συντήρησαν τη βολική σιωπή και τις δουλικές ενίοτε κολακείες του Συλλόγου απέναντί τους, με υποσχέσεις για στέγη, ενίσχυση κ.λπ., που δεν υλοποιήθηκαν ποτέ.
Η στάση αυτή απομάκρυνε πολλούς και αξιόλογους ανθρώπους από τον Σύλλογο Αθμονέων –και τους λίγους νέους που θέλησαν να έχουν ενεργή συμμετοχή, όπως ο υπογραφόμενος. Έτσι έχουμε φτάσει στη σημερινή κατάσταση, ενός σωματείου με δραστηριότητα Λέσχης Φιλίας, με διχασμένο και συρρικνωμένο αριθμητικά και ηλικιακά δυναμικό, χωρίς λόγο για όσα συμβαίνουν στην πόλη.
Η αποτελμάτωση και ανανέωση του Συλλόγου των Αθμονέων μόνο ως απαραίτητη μπορεί να χαρακτηριστεί για το Μαρούσι. Οι άνθρωποι που έχουν τις ρίζες τους εδώ οφείλουν να παίρνουν θέση για την πορεία του τόπου τους, να εκφράζονται ανεμπόδιστα και να συμμετέχουν δημιουργικά στις όποιες εξελίξεις. Ο Σύλλογος πρέπει να είναι μια συσσωμάτωση ενεργών πολιτών, που θα δραστηριοποιείται στα ζητήματα του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της χάραξης εν γένει του μέλλοντος της πόλης. Χρειαζόμαστε στο Μαρούσι κάτι σαν τους Athenistas ή το Athensville και τις τόσες άλλες πρωτοβουλίες νέων, ενεργών ανθρώπων που έχουν πετύχει τόσα πολλά με τόσο λίγα μέσα στην Αθήνα, για παράδειγμα. Ο Σύλλογος Αθμονέων είναι αυτός που μπορεί φύσει, θέσει και κατεξοχήν να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο.
