Την εθνική κυριαρχία των κρατών-μελών της ΕΕ και την αρμοδιότητά τους στα ζητήματα της φορολογίας θυμήθηκε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν ρωτήθηκε για τη φοροαποφυγή εκατομμυρίων της καναδικής εταιρείας, Eldorado Gold, που δραστηριοποιείται στα μεταλλεία χρυσού στη Χαλκιδική, μέσω της αξιοποίησης του φορολογικού καθεστώτος της Ολλανδίας. Αυτό προκύπτει από απάντηση του Συμβουλίου της ΕΕ, σε σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρη Παπαδημούλη.
Πιο συγκεκριμένα, ο Δημήτρης Παπαδημούλης στην ερώτησή του έθετε το θέμα της φοροδιαφυγής 1.7 εκατ ευρώ από την καναδική εταιρεία Eldorado Gold, μέσω της αξιοποίησης του ευνοϊκού φορολογικού συστήματος της Ολλανδίας, όπως αποκάλυψε με έρευνά τού το Κέντρο Ερευνών για τις Πολυεθνικές (Centre Research on Multinational Corporations) και ρωτούσε το Συμβούλιο εάν «θεωρεί ότι προάγονται η καλόπιστη συνεργασία, η αλληλεγγύη και ο αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, όταν θεσπίζονται φορολογικά συστήματα που επιτρέπουν τη μεταφορά κερδών πολυεθνικών εταιρειών και τη νομιμοφανή φοροαποφυγή», καθώς επίσης εάν «σκοπεύει το Συμβούλιο να ζητήσει από συγκεκριμένα κράτη μέλη την αναθεώρηση των φορολογικών καθεστώτων, που ευθύνονται, μεταξύ άλλων, και για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες και ανισότητες εντός της Ένωσης».
Το Συμβούλιο στην απάντησή του, προσπαθεί να αποφύγει να σχολιάσει τις καταγγελίες για φοροδιαφυγή της εταιρείας Eldorado Gold, μέσω του ευνοϊκού φορολογικού συστήματος της Ολλανδίας, δηλώνοντας ότι «…δεν είναι αρμόδιο να σχολιάσει εκθέσεις ιδιωτικών οργανισμών ή δράσεις ανειλημμένες από κράτη μέλη σύμφωνα με τις εθνικές αρμοδιότητές τους».
Στη συνέχεια της απάντησής του το Συμβούλιο της ΕΕ, αφού τονίζει ότι «μολονότι η άμεση φορολογία παραμένει κυρίως αρμοδιότητα των κρατών μελών, το Συμβούλιο ασχολήθηκε εντατικότατα, πρόσφατα, εντός του πεδίου αρμοδιότητάς του, με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού», ενημερώνει τον Έλληνα ευρωβουλευτή σχετικά με τα στάδια υλοποίησης διάφορων πρωτοβουλιών των κρατών-μελών σχετικά με την καταπολέμηση της φοροαποφυγής από πολυεθνικές, όπως οι εργασίες του Συμβουλίου για τη «διάβρωση της βάσης και τη μετατόπιση των κερδών (BEPS), που απορρέουν από τις δυνατότητες τις οποίες προσφέρουν οι αποκλίνοντες εθνικοί φορολογικοί κανόνες για τεχνητό διαχωρισμό της κατανομής των κερδών από τις χώρες στις οποίες προέκυψαν, προκειμένου να μετατοπισθούν προς δικαιοδοσίες χαμηλής φορολόγησης», την «κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών, την οδηγία για τους τόκους και τα δικαιώματα, και στο επίπεδο της Ομάδας Κώδικας δεοντολογίας».
Ακολουθεί η πλήρης ερώτηση και απάντηση:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-005752/2015 προς το Συμβούλιο
Άρθρο 130 του Κανονισμού
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL)
Θέμα: Φοροδιαφυγή πολυεθνικών μέσω φορολογικών συστημάτων.
Σε πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Ερευνών για τις Πολυεθνικές (Centre Research on Multinational Corporations), αποκαλύπτεται ότι η καναδική εταιρεία Eldorado Gold, που αξιοποιεί τα μεταλλεία χρυσού στη Χαλκιδική, αποφεύγει την πληρωμή αναλογούντων φόρων στην Ελλάδα, ύψους 1,7 εκατομμυρίων ευρώ, αξιοποιώντας το φορολογικό καθεστώς της Ολλανδίας. Με δεδομένα την οικονομική θέση της Ελλάδας και τις σημαντικές ανάγκες για φορολογικά έσοδα του ελληνικού προϋπολογισμού, αλλά και τον αμοιβαίο σεβασμό και την «αρχή της καλόπιστης συνεργασίας» (άρθρο 4, ΣΕΕ) μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, ερωτάται το Συμβούλιο:
– Θεωρεί ότι προάγονται η καλόπιστη συνεργασία, η αλληλεγγύη και ο αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, όταν θεσπίζονται φορολογικά συστήματα που επιτρέπουν τη μεταφορά κερδών πολυεθνικών εταιρειών και τη νομιμοφανή φοροαποφυγή;
– Στο πλαίσιο του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών, σκοπεύει το Συμβούλιο να ζητήσει από συγκεκριμένα κράτη μέλη την αναθεώρηση των φορολογικών καθεστώτων, που ευθύνονται, μεταξύ άλλων, και για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες και ανισότητες εντός της Ένωσης;
E-005752/2015
Απάντηση – 22.6.2015
Το Συμβούλιο δεν είναι αρμόδιο να σχολιάσει εκθέσεις ιδιωτικών οργανισμών ή δράσεις ανειλημμένες από κράτη μέλη σύμφωνα με τις εθνικές αρμοδιότητές τους. Μολονότι η άμεση φορολογία παραμένει κυρίως αρμοδιότητα των κρατών μελών, το Συμβούλιο ασχολήθηκε εντατικότατα, πρόσφατα, εντός του πεδίου αρμοδιότητάς του, με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. Οι εργασίες του εστιάστηκαν ειδικότερα στη διάβρωση της βάσης και τη μετατόπιση των κερδών (BEPS) που απορρέουν από τις δυνατότητες τις οποίες προσφέρουν οι αποκλίνοντες εθνικοί φορολογικοί κανόνες για τεχνητό διαχωρισμό της κατανομής των κερδών από τις χώρες στις οποίες προέκυψαν, προκειμένου να μετατοπισθούν προς δικαιοδοσίες χαμηλής φορολόγησης. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2014 αναφέρουν ότι «πρέπει επειγόντως να δοθεί ώθηση στις προσπάθειες για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ενωσιακό επίπεδο» και καλούν το Συμβούλιο να εξετάσει με ποιο τρόπο μπορεί να σημειωθεί πρόοδος σχετικά με αυτά τα θέματα και να υποβάλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου 2015.
Σημειωτέον, ότι οι εργασίες σχετικά με την οδηγία για τις μητρικές και θυγατρικές επιχειρήσεις ολοκληρώθηκαν πρόσφατα. Αυτό θα επιτρέψει, πρώτον, την αποφυγή διπλής μη φορολόγησης εξαιτίας υβριδικών δανείων λόγω διαφορετικών φορολογικών χαρακτηρισμών και δεύτερον, την εισαγωγή κοινού ελάχιστου αντικαταχρηστικού κανόνα μεταξύ των κρατών μελών. Οι εργασίες στο πλαίσιο του Συμβουλίου συνεχίζονται όσον αφορά άλλους φακέλους σχετικούς με τις BEPS, ιδίως δε την πρόταση για κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών, την οδηγία για τους τόκους και τα δικαιώματα, και στο επίπεδο της Ομάδας «Κώδικας δεοντολογίας». Τον Φεβρουάριο του 2015, η λετονική Προεδρία εκπόνησε χάρτη πορείας για τις BEPS. Στον εν λόγω χάρτη πορείας εκτίθεται ο τρόπος με τον οποίο η λετονική Προεδρία θα διεξαγάγει εργασίες στο πλαίσιο του Συμβουλίου για σχετικούς φακέλους, προκειμένου να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά και έγκαιρα οι προκλήσεις των BEPS. Το Συμβούλιο άρχισε επίσης την εξέταση της πρότασης της Επιτροπής για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με φορολογικές αποφάσεις. Υπάρχει στενή συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και την G20 σχετικά με ζητήματα BEPS. Το Συμβούλιο έχει προβεί επανειλημμένα σε ανασκόπηση των νέων εξελίξεων όσον αφορά το σχέδιο BEPS. Οι Υπουργοί, κατά την ανεπίσημη σύνοδό τους στη Ρίγα στις 25 Απριλίου 2015, πραγματοποίησαν ανταλλαγή απόψεων σχετικά με περαιτέρω εργασίες σε επίπεδο ΕΕ σ’ αυτόν τον τομέα.
