Μόνο από τους βουλευτές της ΝΔ υπερψηφίστηκε από τη Βουλή την Τετάρτη 2 Ιουνίου το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών «Εκλογή Δημοτικών και Περιφερειαρχών Αρχών». Τα υπόλοιπα κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, ΚΚΕ, ΜΕΡΑ25, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ) ψήφισαν ΟΧΙ επί της αρχής και κατά περίπτωση για τα άρθρα και τις πέντε τροπολογίες. Έτσι, από τον Οκτώβριο του 2023, θα αναδείξουν διοικήσεις οι παρατάξεις που θα λάβουν ποσοστό 43% + 1 ψήφο από τον πρώτο γύρο, με την δημαρχιακή θητεία να επανέρχεται στα 5 χρόνια.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, οι βασικές αλλαγές που προωθούνται, συνοψίζονται στα εξής:
-Επαναφορά της 5ετούς θητείας. Οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες που θα αναδειχθούν από τις εκλογές της 8ης Οκτωβρίου 2023, θα έχουν πλήρη πενταετή θητεία, η οποία θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου
-Το όριο εκλογής από τον πρώτο γύρο τίθεται σε ποσοστό 43% συν μία ψήφο.
-Τίθεται όριο 3% για το δικαίωμα εκλογής δημοτικού ή περιφερειακού συμβούλου, το οποίο είναι ανεξάρτητο από τον αριθμό των μελών του οικείου συμβουλίου και ευθυγραμμισμένο με το ισχύον όριο στις εθνικές εκλογές.
-Εξασφαλίζεται η εκλογή των 3/5 των μελών του συμβουλίου στον νικητή των εκλογών.
-Προβλέπεται η εκλογή συμβουλίων ή προέδρων δημοτικών κοινοτήτων σε όλη την επικράτεια, χωρίς εξαίρεση, μία ρύθμιση που ανταποκρίνεται σε σχετικά αιτήματα των τοπικών κοινωνιών. Ειδικότερα για τις κοινότητες με πληθυσμό μέχρι και 300 κατοίκους, κάθε συνδυασμός μπορεί να έχει πάνω από έναν (1) υποψήφιο πρόεδρο. Πρόεδρος εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς, ανεξαρτήτως συνδυασμού, από τον πρώτο γύρο.
-Η υποβολή των υποψηφιοτήτων γίνεται μόνο μέσω συνδυασμών και με δήλωση που υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πύλη gov.gr, κατ’ επιλογή του υποψηφίου με το πατρώνυμο ή το μητρώνυμό του.
-Τίθεται καταληκτική ημερομηνία η 31η Αυγούστου του έτους των εκλογών, για την κατάρτιση και δήλωση των συνδυασμών και η 10η Σεπτεμβρίου για την ανακήρυξη αυτών από το αρμόδιο δικαστήριο, ώστε να υπάρχει πλήρης έλεγχος των εκλογικών δαπανών και οι υποψήφιοι να είναι εγκαίρως γνωστοί στο εκλογικό σώμα.
-Ο αριθμός των μελών των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, καθώς και των συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων καθορίζεται με βάση συγκεκριμένες πληθυσμιακές κλίμακες. Προβλέπεται λελογισμένη μείωση του αριθμού των μελών τους. Σημειώνεται, δε, ότι μετά τη δημόσια διαβούλευση, επήλθαν στοχευμένες παρεμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, δήμος που αποτελείται από περισσότερες από έξι (6) δημοτικές ενότητες και έχει πληθυσμό από 10.001 έως 50.000 κατοίκους, δικαιούται αυξημένου αριθμού μελών δημοτικού συμβουλίου.
-Εξορθολογίζεται και συστηματικοποιείται το πλαίσιο κωλυμάτων εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων, λαμβανομένων υπόψιν και παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.
Επαναδιατυπώνονται με σαφήνεια και πληρότητα δικονομικές διατάξεις που αφορούν στην εκδίκαση διαφορών που σχετίζονται με τις εκλογές ΟΤΑ.
-Για τη διεξαγωγή των εκλογών δημοτικών και περιφερειακών αρχών λαμβάνεται υπόψιν ο μόνιμος πληθυσμός, όπως αποτυπώνεται στα αποτελέσματα της τελευταίας απογραφής.
-Τέλος και σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα ισχύοντα, ο εκλεγμένος περιφερειάρχης, κατά τη διάρκεια της θητείας του, τελεί σε αναστολή της επαγγελματικής του δραστηριότητας.
Μ. Βορίδης σε ΣΥΡΙΖΑ: «Ανατάσσουμε το κακό που κάνατε»
Ο υπουργός Εσωτερικών Μάκης Βορίδης μίλησε για ένα ενισχυμένο πλειοψηφικό σύστημα το οποίο υπηρετεί τη δημοκρατία και την εύρυθμη λειτουργία των ΟΤΑ μέσω της διασφάλισης της κυβερνησιμότητας και της επαρκούς νομιμοποίησης του νικητή, ενώ απέκρουσε τα πυρά του ΣΥΡΙΖΑ περί «αντιδημοκρατικού συστήματος».
«Αυτό που κάνουμε σήμερα είναι ότι ανατάσσουμε το κακό που κάνατε. Γιατί το 43% είναι αρκετό για να βγάζει πρωθυπουργό, αλλά όχι για να βγάζει δήμαρχο;», σημείωσε ο Μ. Βορίδης απευθυνόμενος στον ΣΥΡΙΖΑ και πρόσθεσε: «Ξεσπαθώνετε δύο μέρες και λέτε και βαριά πράγματα. Ποιο είναι αντιδημοκρατικό; Τα συστήματα τα ενισχυμένα πλειοψηφικά; Είναι συστήματα που έχουν να κάνουν με τις πολιτικές παραδόσεις και την πολιτική ιστορία και επιλέγουν να παράγουν πολιτικό αποτέλεσμα και να το σταθμίζουν. Η Γαλλία δηλαδή που έχει ενισχυμένο πλειοψηφικό δεν έχει δημοκρατία;».
Ο υπουργός απέρριψε επίσης και τις αιτιάσεις του ΣΥΡΙΖΑ ότι η ΝΔ εμπόδισε την εφαρμογή της απλής αναλογικής και συνεπώς τις διαπιστώσεις για την αποτελεσματικότητά της, επειδή μετέφερε αρμοδιότητες των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων στις επιτροπές (Οικονομική και Ποιότητας Ζωής) των ΟΤΑ, υποστηρίζοντας ότι η αναμονή καλλιέργειας της λεγόμενης κουλτούρας συνεργασιών οδήγησε σε παράλυση.
«Έχετε ακούσει για Δήμους που παραλύουν γιατί δεν μπορούν να εγκρίνουν προϋπολογισμούς και δαπάνες, επειδή δεν στέργουν τα Δημοτικά Συμβούλια; Και δίνουμε παρατάσεις. Θα περιμένουμε να καταστραφούν οι Δήμοι και να βαλτώσουν τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης ή να μαραζώνουν οι Περιφέρειες όσο κοιτάμε αν χτίζονται οι κουλτούρες συνεργασιών; Αυτό καθιστά αναγκαίο το νομοσχέδιο», επισήμανε ο κ. Βορίδης.
Π. Σκουρλέτης: «Εκτρωματικό νομοσχέδιο»
Ο βουλευτής Επικρατείας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Πάνος Σκουρλέτης, στην ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του σχεδίου νόμου «Εκλογή Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών», επισήμανε, μεταξύ άλλων: «Κυρίες και κύριοι της κυβέρνησης, σας αναγνωρίζω μία συνέπεια, με βάση το περιεχόμενο του νόμου. Είναι η συνέπεια της αντίληψης, που χαρακτηρίζει τον ίδιο και την παράταξή σας, για τη δημοκρατία. Μια δημοκρατία κουτσουρεμένη, ακρωτηριασμένη. Μια δημοκρατία, η οποία δεν αναγνωρίζει την ανάγκη αποτύπωσης των πραγματικών λαϊκών τοπικών συσχετισμών. Μια δημοκρατία η οποία παραβιάζει τη συνταγματική επιταγή για την ισοτιμία της ψήφου. Αυτό, στην ουσία, εισηγείστε με τον πιο εκτρωματικό τρόπο: καταργώντας την απλή αναλογική», ανέφερε.
Και ο Π. Σκουρλέτης πρόσθεσε: «Κυβερνησιμότητα δεν είναι να υποκαταστήσουμε τα Δημοτικά Συμβούλια, που έχουν με βάση το Σύνταγμα τον αποφασιστικό χαρακτήρα και να δώσουμε τις αρμοδιότητές τους στο δήμαρχο. Δεν είναι κυβερνησιμότητα η ενός ανδρός αρχή. Ο δήμαρχος είναι εκτελεστικό όργανο των αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου. Τα περί κυβερνησιμότητας, λοιπόν, μπορεί να είναι εικασίες, διότι δεν αφήσατε να εφαρμοστεί ο συγκεκριμένος νόμος, με τις αλλαγές που κάνατε τον Αύγουστο. Και όχι μόνο κάνατε αλλαγές, αλλά προσπαθήσατε με κάθε τρόπο να υπονομεύσετε τον πυρήνα της λογικής της απλής αναλογικής, δηλαδή τη δυνατότητα των ευρύτερων δυνατών συγκλίσεων στη βάση προγραμματικών συναινέσεων και συμφωνιών, λέγοντας ότι ακόμα και αν χρειαστεί να συμπράξουν, να συνεργαστούν παρατάξεις, αυτό πρέπει να γίνει δια της ενσωμάτωσής τους».
«Δεν είναι συνεργασίες ισότιμες, ανάμεσα στις παρατάξεις που έχουν εκλεγεί στο Δημοτικό Συμβούλιο. Είναι υποχρεωμένες να ακυρώσουν την ψήφο και την εντολή που πήραν από τους πολίτες στην τοπική κοινωνία και να υποταχθούν στην παράταξη του δημάρχου. Δηλαδή προσπάθεια πλήρους υποταγής σε ένα δημαρχοκεντρικό, παλιό μοντέλο», τόνισε. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ κατέληξε: «Έχασε, λοιπόν, η Αυτοδιοίκηση. Στο πλαίσιο της χαμένης διετίας της κυβέρνησής σας, έχασε και η Αυτοδιοίκηση».
Νομοτεχνικές βελτιώσεις και τροπολογίες
Ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Στέλιος Πέτσας ανακοίνωσε σειρά νομοτεχνικών αλλαγών πριν την ψήφιση του νομοσχεδίου, με βασικότερες:
-Πρώτον: Γίνεται μικρότερη η μείωση του αριθμού των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων:
Διαφορoποιούνται οι δύο τελευταίες κατηγορίες δήμων και δημιουργούνται νέες κατηγορίες:
-100.000 έως150.000 κατοίκων
-150.000 κατοίκων και άνω
με στόχο την ελάφρυνση της μείωσης του αριθμού των δημοτικών συμβούλων σε μεγάλους δήμους.
-Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα μεγαλύτερου αριθμού δημοτικών συμβούλων σε δήμους με πληθυσμό 50.000 έως-150.000 κατοίκους, που συγκροτούνται πάνω από έξι δημοτικές ενότητες.
-Μικρότερη μείωση περιφερειακών συμβούλων
-Τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 59:
Α΄ κατηγορία: Από 31 σε 35.
Β΄ κατηγορία: Από 41 σε 45.
Γ΄ κατηγορία: Από 51 σε 61
Περιφέρεια Αττικής: Από 71 σε 85.
Δεύτερον, προβλέπεται ότι δεν εκλέγονται συμβούλια δημοτικών κοινοτήτων στους δήμους τις Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση τους δήμους των ΠΕ Νήσων, Ανατολικής και Δυτικής Αττικής και τους δήμους με δημοτικά διαμερίσματα με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων. Στην περίπτωση μη εκλογής συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας οι αρμοδιότητες ασκούνται από την Οικονομική Επιτροπή του δήμου και οι αρμοδιότητες του Προέδρου από τον δήμαρχο ή τον οριζόμενο από αυτόν αντιδήμαρχο.
Τρίτον, για τους δήμους και τις κοινότητες διατηρούνται τα ποσά των παραβόλων για τις εκλογές, όπως ήταν μέχρι σήμερα.
Τέταρτον, διευκρινίζεται ότι ο πρόεδρος Δημοτικής Κοινότητας με πληθυσμό 300 κατοίκων και κάτω είναι ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης του συνδυασμού που συγκέντρωσε κατά την αρχική ψηφοφορία στον α’ γύρο την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων και οι υποψήφιοι πρόεδροι των άλλων συνδυασμών ανακηρύσσονται ως αναπληρωματικοί.
Πέμπτον: Προβλέπεται δικαίωμα μεταδημότευσης το οποίο μπορεί να ασκηθεί από 1η Αυγούστου του έτους διενέργειας των εκλογών μέχρι την προηγούμενη ημέρα της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής της δήλωσης των συνδυασμών.
Έκτον, διαγράφεται το κώλυμα των υπαλλήλων με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου και ΙΔΑΧ του Δημοσίου, των δήμων, των Περιφερειών και τον Νομικών Προσώπων που είναι ενταγμένα στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης του άρθρου 14 του Ν 4270/2014, που αφορά στην άσκηση καθηκόντων προϊσταμένου Οργανικής Μονάδας επιπέδου Τμήματος.
Παράλληλα στο νομοσχέδιο ενσωματώθηκαν και πέντε τροπολογίες (τέσσερις υπουργικές και μία βουλευτική), που αφορούν:
Αρ. Τροπολογίας: 907/88 28.5.2021
Περιγραφή: 1. Διεκπεραίωση εκκρεμών αιτήσεων για χορήγηση επιδόματος στεγαστικής συνδρομής. 2. Υπηρεσίας καθαριότητας e- ΕΦΚΑ. 3. Συμβάσεις καθαριότητας σχολικών μονάδων. 4. Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης λόγω του κορωνοϊού COVID-19. 5. Ψηφιακό πιστοποιητικό COVID-19.
Αρ. Τροπολογίας: 908/89 28.5.2021
Περιγραφή: Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Αρ. Τροπολογίας: 909/90 28.5.2021
Περιγραφή: 1. Στέρηση δικαιώματος εκλέγειν – Αντικατάσταση άρθρου 5 π.δ. 26/2012. 2. Δικαίωμα κατάρτισης συνδυασμών – Τροποποίηση άρθρου 32 π.δ. 26/2012. 3. Ασυμβίβαστο καταδικασθέντος να κατέχει επιτελική θέση σε πολιτικό κόμμα. 4. Απαγόρευση ιδιωτικής χρηματοδότησης κομμάτων με πρόσωπα καταδικασθέντα σε επιτελική θέση -Προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 7 ν. 3023/2002. 5. Αποκλεισμός κομμάτων με πρόσωπα καταδικασθέντα σε επιτελική θέση από ραδιοτηλεοπτική προβολή κατά την προεκλογική περίοδο και από χώρους υπαίθριας προβολής πολιτικών μηνυμάτων – Προσθήκη άρθρου 10Α στον ν. 3023/2002.
Αρ. Τροπολογίας: 910/91 28.5.2021
Περιγραφή: Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Οικονομικών
Δείτε επίσης: Επί τάπητος το σχέδιο πυροπροστασίας των 11 Δήμων της Αττικής
