Στο Τακτικό Ετήσιο Συνέδριο της ΚΕΔΕ που πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα συμμετείχε ο Βλάσσης Σιώμος, πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ, αντιπρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ και δημοτικός σύμβουλος Πεντέλης.
Ο Βλάσσης Σιώμος κατέθεσε τις προτάσεις της ΚΕΔΕ για την Πολιτική Προστασία στην θεματική ενότητα «Πολιτική Προστασία & Διαχείριση Κρίσεων – Πρόληψη – Ετοιμότητα -Ανθεκτικότητα».
Αναλυτικά, ο Βλάσσης Σιώμος στην τοποθέτησή του τόνισε:
«Mας δίνεται η δυνατότητα σήμερα στο ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ, σ’ αυτή τη μεγάλη αυτοδιοικητική συνάντηση να προσεγγίσουμε και αναλύσουμε και να αναδείξουμε το σημαντικό ρόλο της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης κρίσεων στο επίπεδο των Δήµων.
Αναμφίβολα η πολιτική προστασία αποτελεί μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της τοπικής αυτοδιοίκησης που έχουν στόχο την προστασία των πολιτών, των περιουσιών και του περιβάλλοντος από φυσικούς , τεχνολογικούς και άλλους κινδύνους.
Λειτουργίες που δεν αποτελούν μια δυνητική υποχρέωσή μας αλλά που είναι θεσμοθετημένες και δεσμευτικές αποτελούν δηλαδή αρμοδιότητα που θα πρέπει να ασκηθεί σταθερά, συνεκτικά και αποτελεσματικά. Γι’ αυτό προέχει η θεσμική αποσαφήνιση και σταθερότητα έναντι οποιουδήποτε σχεδιασμού και άσκησης πολιτικής προστασίας στο τοπικό επίπεδο.
Κατ’ επανάληψη έχουμε επισημάνει ότι η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και οι υφιστάμενες ασάφειες ως προς την άσκηση επιμέρους αρμοδιοτήτων εξακολουθούν να δημιουργούν δυσχέρειες στον επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ Δήμων, Περιφερειών και αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών. Αποτέλεσμα αυτού είναι η δυσχέρεια και η καθυστέρηση υλοποίησης αναγκαίων παρεμβάσεων που οδηγεί πολλές φορές και με επικοινωνιακή σκοπιμότητα στη μετακύληση ευθυνών μεταξύ των συναρμόδιων φορέων του εθνικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
Η θεσμική κατάσταση και εξέλιξη στα θέματα πολιτικής προστασίας Βασικό θεσμικό ζήτημα για την άσκηση των αρμοδιοτήτων αποτελεί η ύπαρξη μόνιμων δομών και μηχανισμών πολιτικής προστασίας στους Δήμους.
Θυμίζουμε ότι με βάση το άρθρο 97 του Ν. 3852/2010, προβλέπεται ότι οι Οργανισμοί Εσωτερικής Υπηρεσίας των Δήμων πρέπει να περιλαμβάνουν οργανική μονάδα Περιβάλλοντος – Πολιτικής Προστασίας. Στην ίδια λογική κινήθηκε και ο Ν.4662/2020.
Με βάση το Άρθρο 21 παρ.1, προβλέπεται ότι: «Στους Δήμους συστήνεται Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας υπαγόμενο απευθείας στο Δήμαρχο, το οποίο στελεχώνεται με προσωπικό αποκλειστικής απασχόλησης επί θεμάτων
πολιτικής προστασίας».
Για τους πιο πάνω λόγους προτείνουμε, μετά από σχετική καταγραφή των υφιστάμενων δομών, να προβλεφθούν αντίστοιχες μονάδες μετά από προσαρμογή των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας και ταυτόχρονα να αυξηθούν οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) προκειμένου να αποκτήσουν όλοι οι Δήμοι μια οργανική μονάδα Πολιτικής Προστασίας (επιπέδου Τμήματος ή Γραφείου αναλόγως μεγέθους και κατηγορίας Δήμου) που θα ασκεί τις αρμοδιότητες που προβλέπει το κανονιστικό πλαίσιο.
Οι θεσμικές εξελίξεις
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι μέσα στη τρέχουσα χρονιά είχαμε δύο πολύ βασικά νομοθετήματα που ενίσχυσαν και βελτίωσαν το θεσμικό πλαίσιο της πολιτικής προστασίας. Αναφέρομαι στο νόμο 5281/2026 που είναι γνωστός με τη κωδική ονομασία “ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ” μέσω του οποίου επήλθαν σημαντικές ρυθμίσεις για την αυτοδιοίκηση στα πλαίσια του εθνικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας που ήταν το κύριο πεδίο θεσμικών ρυθμίσεων του νόμου αυτού. Να επισημάνουμε ότι στα πλαίσια της διαβούλευσης και των συναντήσεων της ΚΕΔΕ με τη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έγιναν δεκτές σχεδόν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις που καταθέσαμε. Κρίσιμο ζήτημα είναι η εξειδίκευση των δευτερογενών ρυθμίσεων που προβλέπονται στο νόμο μέσω ΚΥΑ, ΥΑ αλλά και η τεχνική υποστήριξη εφαρμογής του στο επίπεδο των Δήμων. Η έκδοση των αναγκαίων κανονιστικών πράξεων και ερμηνευτικών εγκυκλίων δεν θα πρέπει ν’ αφήνει ερμηνευτικές ασάφειες, και σε κάθε περίπτωση να συνοδεύεται με τη παροχή σαφών οδηγιών από τα αρμόδια Υπουργεία και τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Γιατί όσο σημαντική είναι μια διάταξη τόσο σημαντική είναι η ορθή και ξεκάθαρη εφαρμογή της.
Θετικό στοιχείο στην εξέλιξη αυτή είναι ότι συμμετέχουμε θεσμικά τόσο η ΚΕΔΕ όσο και το ΙΤΑ στις ομάδες εργασίας για την εξειδίκευση και οριστικοποίηση όλων των δευτερογενών ρυθμίσεων.
Στη συνέχεια είχαμε τη ψήφιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης με το νόμο 5314/2026 όπου και εδώ κωδικοποιούνται και βελτιώνονται μεταξύ των άλλων και ρυθμίσεις που αφορούν τη πολιτική προστασία.
Παρά τις θεσμικές αυτές εξελίξεις υπάρχουν επιμέρους ζητήματα που απαιτείται η περαιτέρω εξειδίκευση και αποσαφήνιση ορισμένων αρμοδιοτήτων, ιδίως ως προς την πρόληψη, την επιχειρησιακή διαχείριση εκτάκτων αναγκών και την αποκατάσταση των συνεπειών φυσικών καταστροφών, ώστε να καθίσταται σαφές, ποιος φορέας έχει την ευθύνη
σχεδιασμού, υλοποίησης, συντονισμού και χρηματοδότησης κάθε παρέμβασης.
Επισημαίνεται επίσης η ανάγκη επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου που διέπει την ανάθεση και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών σε περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών Πολιτικής Προστασίας.
Χρειάζεται μεγαλύτερη ευελιξία και σε επαναλαμβανόμενες διαδικασίες όπως π.χ. οι καθαρισμοί ή άλλες προληπτικές δράσεις να υπάρχει προτυποποίηση τους».
Η αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων
Ο Βλάσσης Σιώμος συνέχισε λέγοντας:
«Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην αποσαφήνιση των διαδικασιών συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ Δήμων, Περιφερειών και κρατικών υπηρεσιών, ιδίως κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προληπτικών παρεμβάσεων και την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών στα όρια των Δήμων.
Ενώ σε ό,τι αφορά το οδικό δίκτυο της χώρας οι αρμοδιότητες (συντήρησης, καθαρισμού, αποχιονισμού κτλ.) έχουν ξεκαθαρίσει σε μεγάλο βαθμό με τον χαρακτηρισμό και την ταξινόμηση του δικτύου σε εθνικό, περιφερειακό και δημοτικό-τοπικό, υπάρχουν άλλες αρμοδιότητες στις οποίες εμφανίζονται «γκρίζες ζώνες».
Είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητες που συνδέονται με την πρόληψη των φυσικών καταστροφών όπως :
– Η αστυνόμευση, διευθέτηση και καθαρισμός των κοιτών των υδατορεμάτων.
Τονίζουμε ότι ισχύει το άρθρο 224 του Ν. 4555/2018 (“Κλεισθένης”), σύμφωνα με το οποίο το αντικείμενο του καθαρισμού των υδατορεμάτων αποτελεί εξ ολοκλήρου, ανεξαρτήτως του καθορισμού ορεινής και πεδινής κοίτης των υδατορεμάτων, αρμοδιότητα των Περιφερειών της χώρας.
– Η επανεξέταση της αρμοδιότητας που αφορά τον καθαρισμό των οικοπέδων, αρμοδιότητα που είναι δύσκολο να ασκηθεί στο συνολικό αριθμό των οικοπέδων, ειδικά στους επαρχιακούς και εκτεταμένους γεωγραφικά Δήμους και δημιουργεί τριβές και δυσανάλογες των δυνατοτήτων πολλών Δήμων, ευθύνες. Ο βεβιασμένος τρόπος που επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο δημιούργησε χρονικές ανακολουθίες και μετάθεση επικοινωνιακά τουλάχιστον των ευθυνών της διαχείρισης στους Δήμους γιατί δεν προλάβαμε λέει να παρέμβουμε στις περιπτώσεις όσων αμέλησαν και για την απομάκρυνση της συγκεντρωθείσας βιομάζας από τους καθαρισμούς των ιδιωτικών οικοπέδων.
Η επιτάχυνση εφαρμογής συναφών δημόσιων πολιτικών
– Να επιταχυνθεί η ολοκλήρωση του κτηματολογίου και του δασολογίου και να προωθηθούν κατά προτεραιότητα τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια στις Δημοτικές Κοινότητες με αυθαίρετα.
Οι εκκρεμότητες αυτές παράγουν δευτερογενή προβλήματα σε σχέση με τις εργασίες πρόληψης κινδύνου που σχετίζονται με τις πυρκαγιές και την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων».
Η οργάνωση της Πολιτικής Προστασίας εν μέσω κλιματικής κρίσης
Στη συνέχεια, ο Βλ. Σιώμος επεσήμανε:
«Η οργάνωση της πολιτικής προστασίας στο επίπεδο του Δήμου θα πρέπει να έχει το στοιχείο της παραμετροποίησης των κινδύνων και της προσαρμοστικότητας λαμβάνοντας υπόψη την εμφάνιση γεγονότων με μεγαλύτερη ένταση και ραγδαιότητα που αποδίδονται στη κλιματική κρίση.
Η κλιματική κρίση είναι ένα από τα µμεγαλύτερα παγκόσμια ζητήματα που επηρεάζει την ασφάλεια, την υγεία και την ευημερία των κοινωνιών, µε σηµαντικές επιπτώσεις σε τοπικό επίπεδο, στις δημόσιες υποδομές, στις παραγωγικές δραστηριότητες, στις περιουσίες, στις λειτουργίες μας, στην καθημερινότητά μας.
Αρκεί να σκεφτούμε πόσο αλλάζει τις συνήθειές μας, τον προγραμματισμό μας, τις εργασίες μας, όχι μια πυρκαγιά που στατιστικά μπορεί να συμβεί σε μια περιοχή αλλά ένας καύσωνας, μικρός ή μεγάλος, σύντομος ή παρατεταμένος, που εμφανίζεται με όλο και μεγαλύτερη διάρκεια και ένταση επηρεάζοντας πολύ μεγάλες γεωγραφικές αλλά και ή εκδήλωση μιας έντονης καταιγίδας που οδηγεί σε πλημμυρικά φαινόμενα με επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον.
Ας αναλογιστούμε τις συνέπειες από τα τελευταία χρονικά αντίστοιχα μεγάλα γεγονότα που είχαμε στη χώρα μας, τη μεγάλη πυρκαγιά στη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική το περασμένο καλοκαίρι αλλά και τις πλημμύρες που έπληξαν όλη σχεδόν τη Κρήτη πριν ένα μήνα περίπου.
Τα γεγονότα αυτά δείχνουν ότι όσο και αν έχει ενισχυθεί θεσμικά και επιχειρησιακά η πολιτική προστασία τα τελευταία χρόνια η ανθεκτικότητα των υποδομών μας δοκιμάζεται κάθε φορά που έχουμε την εμφάνιση ακραίων φαινομένων.
Απαιτείται στη νέα αυτή πραγματικότητα να θέσουμε σε νέα βάση την οργάνωση της πολιτικής προστασίας αξιοποιώντας την επιστημονική γνώση, τις νέες τεχνολογίες και δίνοντας έμφαση στη πρόληψη.
Γι’ αυτό η οργάνωση της πολιτικής προστασίας σε έναν Δήµο θα πρέπει να εστιάζει:
– Στην εκτίμηση και αξιολόγηση κινδύνων µε την καταγραφή και ανάλυση των απειλών σε επίπεδο Δήμου (πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισµοί , καύσωνες, βιομηχανικά ατυχήµατα κτλ.)
– Στο σχεδιασµό μέτρων ασφάλειας και τη λήψη µέτρων για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των κινδύνων, όπως η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδοµών και η δημιουργία αντιπλημμυρικών έργων, αντιπυρικών ζωνών και κάθε άλλου μέτρου προστασίας που προκύπτει μέσω εξειδικευμένων μελετών.
– Στην ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών για τον τρόπο που πρέπει να αντιδρούν σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης και πρόληψης κινδύνων.
– Στην οργάνωση της πρόληψης ή οποία παρέχει σημαντικά οφέλη για την τοπική κοινωνία και τις αρχές και εξασφαλίζει σε μεγάλο βαθμό την προστασία της ανθρώπινης ζωής και στη περιβαλλοντική προστασία.
– Στη σύνταξη και έγκριση των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας σε κάθε Δήμο αλλά και στην άμεση έναρξη εφαρμογής τους ώστε να μπουν σε φάση υλοποίησης τα προτεινόμενα έργα και δράσεις που προβλέπονται σ’ αυτά και ενισχύουν την ανθεκτικότητα του.
Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε χρέος και ευθύνη να προστατεύσουμε τις τοπικές μας κοινωνίες, να κάνουμε τις πόλεις μας ανθεκτικές, τα χωριά μας ασφαλή και θωρακισμένα, έναντι φυσικών ή άλλων κινδύνων και καταστροφών μέσα από αλληλοσυμπληρούμενους ρόλους κράτους, Περιφερειών, Δήμων, της Επιστημονικής Κοινότητας, των τοπικών φορέων αλλά και της ίδιας της κοινωνίας των πολιτών».
Τα επιμέρους ζητήματα
Στη συνέχεια, ο Βλ. Σιώμος αναφέρθηκε σε μια σειρά από επιμέρους σχετικά ζητήματα «για τα οποία προσδοκούμε μέσα από το συνεδριακό διάλογο να εμπλουτιστούν και να διευρυνθούν», όπως τόνισε.
Ειδικότερα, αναφορά έκανε στο επιχειρησιακό σχεδιασμό και τον αναγκαίο συντονισμό, θέμα για το οποίο τόνισε:
«Για μια συντεταγμένη και αποτελεσματική πολιτική προστασία σε τοπικό επίπεδο είναι αναγκαία η εκπόνηση ενός Εθνικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας στην οποία να εντάσσονται όλα τα προγράμματα, σχέδια, μέτρα και δράσεις σε επίπεδο πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης σύμφωνα με τις προβλέψεις των «Περιφερειακών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών» των Περιφερειών και των «Τοπικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών» των Δήμων.
Τα φαινόμενα που προκαλούν τις φυσικές καταστροφές είναι εξελισσόμενα και πολλές φορές μη προβλέψιμα, γι’ αυτό απαιτείται συνεχής αναθεώρηση των σχεδίων έκτακτης ανάγκης και των πολιτικών Προστασίας, µε βάση την εμπειρία, από τις πιο πρόσφατες καταστροφές και τις καλύτερες πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί».
«Η Πολιτική Προστασία δεν αποτελεί εποχική δραστηριότητα»
Για τις ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό, ο Βλ. Σιώμος τόνισε:
«Δεν έχει γίνει ακόμα κατανοητό από τη κεντρική διοίκηση αλλά και ορισμένους φορείς ότι η Πολιτική Προστασία δεν αποτελεί εποχική δραστηριότητα, περιοριζόμενη στην αντιπυρική περίοδο, αλλά υπηρεσία διαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις αντιμετώπισης πυρκαγιών, πλημμυρικών φαινομένων, χιονοπτώσεων και λοιπών φυσικών καταστροφών καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των Δήμων με επαρκές και κατάλληλα καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Όπως έχουμε προαναφέρει, η ανάγκη δημιουργίας δομών πολιτικής προστασίας σε κάθε Δήμο αποτελεί γράμμα κενό αν δεν συνοδευτεί από επαρκή στελέχωση με ειδική προκήρυξη για μόνιμο προσωπικό για το οποίο θα θεσπίζεται η υποχρεωτική και χωρίς παρεκκλίσεις 5ετής τουλάχιστον παραμονή τους στη θέση αυτή.
Ζητάμε να επεκταθεί η χρονική διάρκεια των συμβάσεων εποχικού προσωπικού πυροπροστασίας στους 6 μήνες ή στους 10 μήνες ή εναλλακτικά να ταυτίζονται με τη χρονική διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, όπως κάθε φορά καθορίζεται από τις Πυροσβεστικές Διατάξεις
Είναι το απόλυτα λογικό και το επιχειρησιακά ιδανικό. Αντίστοιχα, θα μπορούσε να υπάρχει πρόβλεψη για εποχικό προσωπικό πολιτικής προστασίας κατά τους χειμερινούς μήνες τουλάχιστον στους πιο ευάλωτους Δήμους. Το προσωπικό αυτό θα μπορούσε να απασχοληθεί σε καθαρισμούς φρεατίων, σε μέτρα πρόληψης πλημμυρών , αποχιονισμούς κτλ».
Η χρηματοδότηση της Πολιτικής Προστασίας και τα χρηματοδοτικά μέσα
Όσον αφορά το μείζον θέμα της χρηματοδότησης, αναφερόμενος στους θεσμοθετημένος πόρους, ο Βλ. Σιώμος επεσήμανε:
«Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων μας όπως αυτές προσδιορίζονται από τις διατάξεις και την εφαρμογή του νόμου 5281/2026 ‘’ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ’’ αλλά και του νέου Δημοτικού κώδικα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η σταθερή και επαρκής χρηματοδότηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας σε επίπεδο αυτοδιοίκησης από Ευρωπαϊκούς και από Εθνικούς πόρους.
Η βασική χρηματοδότηση της πολιτικής προστασίας σήμερα στους Δήμους, υλοποιείται μέσω της ΣΑΤΑ πυροπροστασίας. Έχουμε ζητήσει κατ’ επανάληψη να μετατραπεί σε ΣΑΤΑ πολιτικής προστασίας με υπερδιπλασιασμό του ποσού που σήμερα αποδίδεται στους Δήμους και τους Συνδέσμους και με διακριτή εγγραφή και εκτέλεση των έργων και δράσεων πολιτικής προστασίας στους ετήσιους προϋπολογισμούς των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καλύπτοντας όλες τις κατηγορίες κινδύνων και των αναγκαίων δράσεων και νεργειών πρόληψης.
Αν δεν γίνει αυτό, να κοστολογήσουμε τις μέσες ετήσιες ανάγκες σε προληπτικά αντιπλημμυρικά μέτρα και παρεμβάσεις (καθαρισμοί φρεατίων, πρανών κ.τ.λ.) και σε πιθανές ανάγκες αποχιονισμού βάσει στατιστικών μετεωρολογικών δεδομένων και να δημιουργηθεί μια δεύτερη ΣΑΤΑ που θα καλύπτει τους κινδύνους της χειμερινής περιόδου».
Για τα χρηματοδοτικά μέσα, υπογράμμισε:
«Αναγκαία είναι η θεσμοθέτηση ενός ειδικού, σταθερού και πολυετούς χρηματοδοτικού προγράμματος για τους Δήμους, το οποίο να καλύπτει όχι μόνο την προμήθεια εξοπλισμού και οχημάτων αλλά και την τακτική συντήρησή τους, τα καύσιμα, τις επικοινωνίες, τις προληπτικές εργασίες καθώς και τις πάγιες λειτουργικές ανάγκες των δημοτικών δομών Πολιτικής Προστασίας.
Ειδικότερα, θα πρέπει να σχεδιαστεί ένα πολυταμειακό πρόγραμμα ώστε να χρηματοδοτηθούν οι δράσεις για την πρόληψη των πλημμυρών, των δασικών πυρκαγιών, των κατολισθήσεων, της διάβρωσης των ακτών, καθώς και η αντισεισμική θωράκιση των δημοσίων/δημοτικών κτιρίων.
Η δημιουργία ενός επιχειρησιακά αποτελεσματικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας σε τοπικό επίπεδο απαιτείται να χρηματοδοτηθεί και να ενισχυθεί με έργα, εξοπλισμό και δράσεις από τα Αναπτυξιακά Προγράμματα και τα χρηματοδοτικά εργαλεία της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, το Ταμείο Ανάκαμψης, το Πράσινο Ταμείο και το ΕΣΠΑ 2021–2027 όπου προβλέπεται διακριτό Πρόγραμμα (ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ) για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας. Θεωρούμε απολύτως αναγκαία τη συμμετοχή των ΟΤΑ ως τελικών δικαιούχων σε συγκεκριμένες προσκλήσεις που άμεσα ή έμμεσα ενισχύουν την πολιτική προστασία και την ανθεκτικότητα των υποδομών μας.
Στη μόχλευση των πόρων που θα πρέπει να κατευθυνθούν στη πολιτική προστασία θα πρέπει να συνεισφέρει ένα σημαντικό ποσοστό του τέλους ανθεκτικότητας στη βάση της πρότασης κατανομής του που έχει εγκρίνει το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ αλλά και πόροι του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου που αρχίζει τώρα να ενεργοποιείται».
«Οι νέες τεχνολογίες στη υπηρεσία της πολιτικής προστασίας»
Αναφερόμενος στις νέες τεχνολογίες, ο Βλ. Σιώμος τόνισε:
«Θα πρέπει ν’ αξιοποιηθούν οι σύγχρονες εφαρμογές για την πολιτική προστασία και να υποβοηθηθούν τεχνικά οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για ειδικές εφαρμογές, όπως είναι οι ψηφιακοί χάρτες και η αξιοποίηση γεωχωρικών δεδομένων, τα τοπικά επιχειρησιακά κέντρα και κέντρα ελέγχου και επιτήρησης και άλλες ειδικές εφαρμογές που έχουν αναπτυχθεί επιτυχώς από άλλους Δήμους και Συνδέσμους.
Η εμπειρία αυτή από την εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, όπως οι θερμικές κάμερες, οι ειδικοί αισθητήρες και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), αναδεικνύει τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία στην πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η συντήρηση και η συνεχής λειτουργία των συστημάτων μετά την εγκατάστασή τους, καθώς και η διαλειτουργικότητά τους με αντίστοιχα υφιστάμενα συστήματα που ανήκουν σε άλλους συναρμόδιους φορείς».
Στο θέμα, της εκπαίδευσης ευαισθητοποίησης σε θέματα πολιτικής προστασίας, ο Βλ. Σιώμος πρότεινε:
«Ένας αποτελεσματικός μηχανισμός πολιτικής προστασίας απαιτεί συνεχή ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών για τον τρόπο που πρέπει να αντιδρούν σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης και πρόληψης κινδύνων.
Οι δράσεις αυτές θα πρέπει να προσαρμόζονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και στους κινδύνους κάθε περιοχής, με έμφαση στην αντιπυρική προστασία, την πρόληψη πλημμυρικών φαινομένων, τη σεισμική προστασία και την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης από τη σχολική ηλικία, μέσω της ανάπτυξης κατάλληλων εκπαιδευτικών και ενημερωτικών δράσεων σε συνεργασία με τις σχολικές μονάδες, τις αρμόδιες εκπαιδευτικές αρχές και τους φορείς Πολιτικής Προστασίας.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να δοθεί έμφαση στην εκπαίδευση και την επιμόρφωση των εθελοντών και του έκτακτου προσωπικού πολιτικής προστασίας. Προτείνεται να αποτελεί αναγκαίο στάδιο η ταχύρρυθμη εκπαίδευση πριν την ανάληψη των καθηκόντων του εκτάκτου προσωπικού που θα στελεχώσει τμήματα Πολιτικής Προστασίας.
Επιπρόσθετα, για τα στελέχη των Δήμων και των Συνδέσμων θα πρέπει να οργανωθεί, στα πρότυπα του επιτυχημένου εκπαιδευτικού προγράμματος της ΚΕΔΕ και του ΕΚΠΑ, ένα νέο πρόγραμμα τηλεκπαίδευσης μέσω της πλατφόρμας του ΕΚΠΑ με επικαιροποιημένο και στοχευμένο εκπαιδευτικό περιεχόμενο αλλά και με πιστοποίηση της παρεχόμενης γνώσης».
«Οι διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ»
Ο Βλάσσης Σιώμος έκλεισε την εισήγησή του λέγοντας
«Η Πολιτική Προστασία συνιστά συλλογική ευθύνη των συναρμόδιων φορέων όλων των επιπέδων διακυβέρνησης. Οι Δήμοι, λόγω της εγγύτητάς τους στον πολίτη, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην πρακτική εφαρμογή της.
Η ΚΕΔΕ θα συνεχίσει να διεκδικεί σαφές θεσμικό πλαίσιο, επαρκή χρηματοδότηση, μόνιμες δομές, κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, καινοτόμες τεχνολογίες και ουσιαστική εκπαίδευση.
Είμαι βέβαιος ότι τόσο απ’ αυτή τη θεματική συνεδρία όσο και από τη συνολική συνεδριακή διαδικασία θα υπάρξουν τοποθετήσεις και προτάσεις που διευρύνουν τη γνώση μας, αποτυπώνουν και αναδεικνύουν μέσα από μια βιωματική σχέση και άλλα σημαντικά ζητήματα.
Ζητήματα που θ’ αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας, ενσωμάτωσής τους στο ψήφισμα του συνεδρίου και σε κάθε περίπτωση αντικείμενο των διεκδικήσεων μας».
