Με δεσμεύσεις του υπουργού Κυριάκου Πιερρακάκη για ένα τμήμα των εκτεταμένων διεκδικήσεων που έθεσαν οι Δήμοι της χώρας στο τραπέζι ολοκληρώθηκε η συνάντησή του με την Εκτελεστική Επιτροπή της Ένωσης υπό τον πρόεδρο Λάζαρο Κυρίζογλου.
Mε ικανοποιημένο ένα μικρό μόνο μέρος των πολλών αιτημάτων της έφυγε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών η Εκτελεστική Επιτροπή της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, μετά τη συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Οκτωβρίου.
Στο οικονομικό κομμάτι υπήρξε δέσμευση για αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) προς τους Δήμους κατά μόλις 100 εκατ. ευρώ για το 2026, ποσό που ασφαλώς δεν θεωρείται αρκετό για την οικονομική στήριξή τους, πόσω μάλλον όταν την ίδια στιγμή αφαιρούνται τα έσοδα από τα πρόστιμα μέσω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (βλ. σχετικό ρεπορτάζ στη διπλανή σελίδα). Είναι χαρακτηριστικό ότι η Εκτελεστική Επιτροπή τόνισε την ανάγκη, προκειμένου να κλείσει το οικονομικό έτος 2025 με ισοσκελισμένα δημοσιονομικά δεδομένα, «να δοθούν οπωσδήποτε» 468 εκατ. ευρώ, δηλαδή 3 επιπλέον δόσεις τακτικής επιχορήγησης, πέραν των 12 μηνιαίως προβλεπόμενων δόσεων, αίτημα στο οποίο δεν υπήρξε θετική ανταπόκριση.
Ενδεικτική, άλλωστε, του αποτελέσματος της συνάντησης είναι η δήλωση του προέδρου της ΚΕΔΕ Λάζαρου Κυρίζογλου: «Η συνάντηση είχε σημειακού χαρακτήρα θετικά αποτελέσματα, καθώς έγιναν αποδεκτές ορισμένες από τις προτάσεις μας. Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για τη βιωσιμότητα των Δήμων και την ουσιαστική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η ΚΕΔΕ θα συνεχίσει με συνέπεια και επιμονή να διεκδικεί λύσεις που θα διασφαλίζουν την οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων μας».
Λάζαρος Κυρίζογλου: «Μνημονιακή μείωση εσόδων κατά 60%»
Όπως επισημάνθηκε από τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, κατά τη διάρκεια της κρίσης την προηγούμενη 10ετία οι Δήμοι είχαν τεράστια μείωση των εσόδων, ιδιαίτερα των ΚΑΠ, κατά 60% περίπου. «Σήμερα οι Δήμοι αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, τα οποία, παρά την αύξηση των ΚΑΠ των προηγούμενων ετών, επιβαρύνθηκαν από το μισθολογικό κόστος (αυξήσεις που καλώς δόθηκαν στους εργαζόμενους, αύξηση του κατώτατου μισθού) και από το ενεργειακό κόστος (ΔΕΗ, Φυσικό Αέριο, καύσιμα κ.λπ.), που δεν αποκλιμακώθηκε», σημείωσε.
Απευθυνόμενος προς τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη, ο Λ. Κυρίζογλου τόνισε: «Ενώ οι δημοσιονομικοί δείκτες της χώρας έχουν θετική τροχιά και το πλεόνασμα στο τέλος του 2025 θα έχει φτάσει τα 9,1 δισ. ευρώ, η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ακόμα δέσμια μνημονιακών υποχρεώσεων του παρελθόντος, ενώ υπάρχει ανώτατο όριο αποδόσεων (πλαφόν) στους ΟΤΑ στο ποσό των 3.958 εκατ. ευρώ. Με βάση το κατατεθέν Σχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2026, τον απολογισμό για το 2025 και την καλή πορεία των φορολογικών εσόδων, θα πρέπει να αποδοθούν το 2025 στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με τον Νόμο 3852/2010, πάνω από 8,1 δισ. ευρώ!».
Κυριάκος Πιερρακάκης: «Αύξηση 1 δισ. από το 2019»
Από την πλευρά του ο υπουργός, αφού επισήμανε ότι από το 2019 έως σήμερα ο προϋπολογισμός των Δήμων έχει αυξηθεί κατά περίπου 1 δισ. ευρώ, τόνισε ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι συγκεκριμένα, καθώς ο κανόνας δαπανών καθορίζει αυστηρά το ύψος και το είδος των επιτρεπόμενων δαπανών, ενώ προανήγγειλε νέες εντάξεις στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ), «ώστε να επιταχυνθούν έργα με μετρήσιμο αναπτυξιακό και κοινωνικό όφελος για τις τοπικές κοινωνίες».
Τα αιτήματα
Στη συνέχεια η Εκτελεστική Επιτροπή της ΚΕΔΕ κατέθεσε τις εξής διεκδικήσεις της:
- Την πλήρη εφαρμογή του Ν. 3852/2010 και την κατάργηση όλων των μνημονιακών περιορισμών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, που θεσπίστηκαν για λόγους που σήμερα δεν υφίστανται.
- Την κατάργηση του άρθρου 44 του Ν. 5071/23 που θεσπίζει ανώτατο πλαφόν των αποδόσεων του κρατικού προϋπολογισμού στην Αυτοδιοίκηση, ανεξάρτητα από τον Ν. 3852/2010 και την εξέλιξη των φορολογικών εσόδων (Φόρος Εισοδήματος, ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ) που χρηματοδοτούν το καλάθι των ΚΑΠ.
- Την κατάργηση του άρθρου 31 του Ν. 5047/ 23, με το οποίο αποδίδεται το 90% των προβλεπόμενων πόρων στους Δήμους.
- Την κάλυψη από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, του υπερβάλλοντος ενεργειακού κόστους στους Δήμους, τα νομικά τους πρόσωπα και τις ΔΕΥΑ, ώστε να μη χρειαστεί να μεταφερθεί αυτό στους δημότες. Στόχος, η ενεργειακή αυτονομία των ΟΤΑ.
- Τη χρηματοδότηση για την αναβάθμιση των υποδομών, μειώνοντας το ενεργειακό κόστος λειτουργίας.
- Τη σταδιακή αποπληρωμή των παρακρατηθέντων και μη αποδοθέντων πόρων.
- Την επαναφορά τελών που αφαιρέθηκαν από τους Δήμους από το 2010 μέχρι και σήμερα.
- Τη δημιουργία Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος Δήμων με συγχρηματοδότηση από εθνικούς πόρους και τον τραπεζικό τομέα (π.χ. Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων), το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες των Δήμων, σε υποδομές που υπάρχει μεγάλη ανάγκη σήμερα, αλλά και σε τομείς που υπάρχει υποχρηματοδότηση από το κεντρικό κράτος.
- Την επιτάχυνση των εκταμιεύσεων από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) και άλλα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.
- Την υλοποίηση έργων και προγραμμάτων με σαφή προσανατολισμό στην επιχειρηματική ανάπτυξη.
- Τη στήριξη για υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ για τους μικρούς, τους ορεινούς και τους νησιωτικούς Δήμους.
- Την απόδοση του ποσοστού (60%) στους οικείους Δήμους, σύμφωνα με τον νόμο για την παραχώρηση χρήσης δραστηριοτήτων, όπως η τοποθέτηση ξαπλωστρών, ομπρελών, η λειτουργία αναψυκτηρίων και θαλάσσιων μέσων αναψυχής. Για το 2024 και 2025 δεν έχουν αποδοθεί καθόλου χρήματα στους οικείους Δήμους.
- Την ταχύτερη και απλουστευμένη διαδικασία απόδοσης στους Δήμους του Τέλους Διαμονής Παρεπιδημούντων και του Τέλους επί των Ακαθαρίστων Εσόδων. Είναι ανάγκη να γνωρίζουν οι Ταμειακές Υπηρεσίες των Δήμων, πού αναφέρεται το ποσό που τους αποδίδεται με την Τ.Ο. (Ταυτότητα Οφειλής).
- Την απόδοση στους Δήμους του τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση ως ακολούθως:
– Tο 48% στους οικείους Δήμους
– Το 12% στους 332 Δήμους της χώρας κατ’ αναλογία αναδιανομής του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ)
– Το 40% μόνο για Ανθεκτικά Έργα Πολιτικής Προστασίας και υποδομής θωράκισης και αποκατάστασης από τις φυσικές καταστροφές, μέσω Ειδικού Προγράμματος για τους ΟΤΑ Α’ Βαθμού.
- Την απόδοση επιπλέον 3 έκτακτων δόσεων στους ΚΑΠ του 2025, ύψους 468 εκατ. ευρώ για να κλείσουν οι προϋπολογισμοί του 2025 και να μην αυξηθούν οι προβληματικοί και ελλειμματικοί Δήμοι.
- Τη συνεργασία μεταξύ ΚΕΔΕ και Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επί των θέσεων και των προτάσεών της για τα οικονομικά θέματα που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι της χώρας.
Οι δεσμεύσεις
Από την πλευρά του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπήρξαν οι παρακάτω δεσμεύσεις:
- Ως προς την απόδοση του ποσοστού 60% στους οικείους Δήμους, σύμφωνα με τον νόμο για την παραχώρηση χρήσης δραστηριοτήτων, όπως η τοποθέτηση ξαπλωστρών, ομπρελών, η λειτουργία αναψυκτηρίων και θαλάσσιων μέσων αναψυχής, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου δεσμεύτηκε για άμεση απόδοση των χρημάτων στους δικαιούχους Δήμους μέσω άμεσης νομοθετικής ρύθμισης.
- Θα υπάρξει άμεση παρέμβαση από το Υπουργείο προκειμένου να θεσπιστεί ταχύτερη και απλουστευμένη διαδικασία απόδοσης στους Δήμους του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων και του τέλους επί των ακαθαρίστων εσόδων αλλά και η απόδοση να γίνεται με την Ταυτότητα Οφειλής.
- Το σύνολο των ΚΑΠ για το 2026 θα είναι αυξημένο και θα φτάσει στα 2,8 δισ. ευρώ από τα 2,7 δισ. που θα είναι στο τέλος του 2025.
- Ως προς τις ΔΕΥΑ υπήρξε δέσμευση για θετική νομοθετική ρύθμιση στον Νέο Κώδικα, με ταυτόχρονη δωρεάν οικονομική ενίσχυσή τους ύψους 200 εκατ. ευρώ (δηλαδή χωρίς δανεισμό).
- Και για το 2026 θα καταβληθεί στους Δήμους το ποσό που αναλογεί στο Τέλος Ταφής.
Στα υπόλοιπα θέματα δεν υπήρξε θετική ανταπόκριση από το Υπουργείο.
