Σε μια ιστορική στιγμή για την αδιάλειπτη και μακρόχρονη πορεία της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ, ο Κώστας Μπακογιάννης αποτελεί τον πρώτο δήμαρχο Αθηναίων που φιλοξενείται στις σελίδες μας, με μια μεγάλη συνέντευξη ενόψει των δημοτικών εκλογών της Κυριακής 8 Οκτωβρίου.
Η φιλοσοφία πίσω από την κατάρτιση του πολυπληθούς συνδυασμού ΑΤΤΙΚΗ ΨΗΛΑ και το όραμά του για το παρόν και το μέλλον της πρωτεύουσας, τα πολυσυζητημένα ζητήματα της ανάπλασης της οδού Πανεπιστημίου και της διπλής ανάπλασης σε Βοτανικό και Λεωφόρο Αλεξάνδρας, το (πάντα) επίκαιρο θέμα της αντιπλημμυρικής θωράκισης της Αθήνας, αλλά και βασικοί τομείς της λειτουργίας του Δήμου, αποτέλεσαν το επίκεντρο της συζήτησής μας, με τον Κ. Μπακογιάννη να θέτει το κλίμα και τις αθηναϊκές γειτονιές σε πρώτο πλάνο, χρησιμοποιώντας τη χαρακτηριστική φράση «πολιτισμός της καθημερινότητας».
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΕΘΑΝΗΣ
Κύριε Μπακογιάννη, ας ξεκινήσουμε από την παρουσίαση των 364 υποψηφίων του συνδυασμού ΑΘΗΝΑ ΨΗΛΑ. Τη χαρακτηρίσατε και σωστά, ως τη μεγαλύτερη αυτοδιοικητική παράταξη που έχει υπάρξει ποτέ στη χώρα και κάνατε λόγο για πολυσυλλεκτικότητα, τόσο από πλευράς εμπειρίας, όσο και ηλικίας. Από την άλλη, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι σε μια τόσο τεράστια δεξαμενή υποψηφίων, μπορεί να ελλοχεύει και μια πολιτική «Βαβέλ». Τι σας έκανε να επιδιώξετε μια τέτοια διεύρυνση του ψηφοδελτίου σας;
Αρχικά να σας πω ότι είμαι πάρα πολύ περήφανος και πάρα πολύ χαρούμενος για τη μεγάλη αυτοδιοικητική παράταξη, τη μεγαλύτερη που έχει υπάρξει ποτέ. Η διεύρυνση στην οποία αναφέρεστε δεν είναι μόνο αποτέλεσμα επιδίωξης, αλλά και μιας διεργασίας «από κάτω». Ανθρώπων που βλέπουν την προσπάθειά μας και το έργο μας, που ζουν δυνατά όλα όσα έγιναν την τελευταία τετραετία στις γειτονιές της Αθήνας και θέλησαν να γίνουν μέρος αυτής της προσπάθειας, ώστε να πάμε την Αθήνα ακόμη πιο ψηλά. Δε συμφωνώ με τον όρο «πολιτική Βαβέλ» τον οποίο χρησιμοποιείτε, αντιθέτως στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, η πολυσυλλεκτικότητα μεταφράζεται σε δημιουργική και γόνιμη σύνθεση και σε μείωση των ανισοτήτων. Την ομάδα μας απαρτίζουν άνθρωποι και από τις 129 γειτονιές της πόλης, που αποτελούν «καθρέφτη» της πραγματικής Αθήνας. Είναι από διαφορετικές γενιές, με διαφορετικά ενδιαφέροντα, αλλά με την ίδια αγάπη για την πόλη μας.
Τι παραλάβατε στον Δήμο το 2019, σε ποιους άξονες θεωρείτε ότι μπορέσατε να εφαρμόσετε όσα σχεδιάζατε την περασμένη τετραετία και ποιες είναι οι άμεσες προτεραιότητές σας για την επόμενη ημέρα, εφόσον επανεκλεγείτε;
Όταν ξεκινήσαμε το 2019, πρώτη προτεραιότητα ήταν η ανασύνταξη. Βάλαμε σε εφαρμογή τα απαραίτητα, που όμως ως τότε δεν ήταν και αυτονόητα: να υλοποιήσουμε έργα ουσίας που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των Αθηναίων, στο κέντρο και τις γειτονιές της. Το σχέδιό μας έβαλε σε προτεραιότητα την καθαριότητα, το πράσινο, τον φωτισμό, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βελτίωση των υποδομών, την ενίσχυση της αστικής φύσης, της κοινωνικής αλληλεγγύης, του πολιτισμού και της προσβασιμότητας. Είναι ένα έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη. Αυτό σημαίνει ότι για όλα όσα έχουμε κάνει, μένουν να γίνουν ακόμη περισσότερα. Πριν από λίγες μέρες, παρουσιάσαμε το πρόγραμμα του συνδυασμού μας με το οποίο θα διεκδικήσουμε τον Δήμο για την επόμενη πενταετία. Εάν μπείτε να το δείτε στο site του συνδυασμού μας ΑΘΗΝΑ ΨΗΛΑ, θα καταλάβετε ότι πρόκειται για ένα πρόγραμμα τεκμηριωμένο, κοστολογημένο και κυρίως εφαρμόσιμο, αφού κάθε προτεινόμενη δράση συνδέεται με τις εν δυνάμει πηγές χρηματοδότησης. Θα καταλάβετε επίσης ότι στην «καρδιά» κάθε σχεδιασμού μας βρίσκεται το κλίμα και η γειτονιά. Σχεδιάζουμε από τα «κάτω προς τα πάνω», από τη γειτονιά στην πόλη, συνυπολογίζοντας σε κάθε μας πολιτική την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στόχος μας να μπορέσουμε να κάνουμε την Αθήνα πιο βιώσιμη, πιο ανθεκτική, πιο ανθρώπινη, και πιο ευρωπαϊκή.
Μιας και αναφέρετε το θέμα του κλίματος, ο προεκλογικός διάλογος επικεντρώθηκε εν πολλοίς στο θέμα της αντιπλημμυρικής θωράκισης των πόλεων μετά τις τραγικές επιπτώσεις της κακοκαιρίας «Daniel» στη Θεσσαλία, αλλά και τα προβλήματα που προκάλεσε ακόμη και στο κέντρο της Αθήνας (σ.σ. η συνέντευξη με τον δήμαρχο Αθηναίων έγινε πριν την κακοκαιρία «Elias»). Σε τι επίπεδο βρίσκονται τα αντιπλημμυρικά έργα στον Δήμο, τι περισσότερο πρέπει να γίνει και ποιο το επίπεδο συνεργασίας με την Περιφέρεια Αττικής σε αυτόν τον τομέα;
Όπως είπα, από την πρώτη μέρα της θητείας μας, ο έλεγχος και η αναβάθμιση των υποδομών αποτέλεσαν βασική μας προτεραιότητα. Ειδικά για την αντιπλημμυρική θωράκιση, προχωρήσαμε στη χαρτογράφηση περισσότερων από 40 επικίνδυνων σημείων μέσα στην πόλη, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας αυτά τα 4 χρόνια μια σειρά από αντιπλημμυρικά έργα. Ορισμένα από αυτά έχουν ήδη ολοκληρωθεί, όπως για παράδειγμα στο Θησείο και στον σταθμό του ΗΣΑΠ στα Πετράλωνα, ενώ κάποια άλλα που είναι πιο απαιτητικά, όπως στη Λεωφόρο Ηρακλείου ή στη Ριζούπολη, δρομολογούνται. Φυσικά υπάρχουν και εκείνα που θα προγραμματιστούν στην ερχόμενη θητεία. Για το συγκεκριμένο θέμα ζητάμε επιτακτικά το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων, καθώς θα βοηθήσει καταλυτικά στην επίλυση του προβλήματος. Σας φέρνω ως παράδειγμα τα φρεάτια. Κάποια ανήκουν σε εμάς, κάποια άλλα στην Περιφέρεια. Είναι αδιανόητο ότι ο Δήμος της Αθήνας δεν έχει την αρμοδιότητα να ασχολείται με τα φρεάτια σε κεντρικούς δρόμους όπως η Βασιλίσσης Σοφίας. Ωστόσο, σε όποιον κι αν ανήκει η ευθύνη, στο τέλος της ημέρας «πέφτει» στον Δήμο.
Πρόσφατα διαβάσαμε μια δήλωση αυτοκριτικής σας για την πολύπαθη ανάπλαση της οδού Πανεπιστημίου, που τόσες αντιδράσεις και κριτική προς το πρόσωπό σας συγκέντρωσε τα προηγούμενα χρόνια. Είπατε ότι «μάθαμε από τα λάθη μας». Παράλληλα τονίσατε ότι το έργο όταν ολοκληρωθεί θα αλλάξει την όψη της οδού, όμως αυτό το είχατε δηλώσει και στο παρελθόν. Και φυσικά ο απλός πολίτης θα ρωτούσε εύλογα, ποιες είναι οι εγγυήσεις σας ότι αυτή τη φορά δεν θα υπάρξουν άλλα λάθη και «μπρος πίσω» σε αυτή την «πονεμένη» υπόθεση…
Το έργο έχει λάβει ως επί το πλείστον την τελική του μορφή και το αποτέλεσμα μπορεί να άργησε, αλλά ανταμείβει. Είναι η πρώτη πραγματικά πράσινη διαδρομή της πόλης. Ένας δρόμος πρότυπο, συμπεριληπτικός, με δεκάδες δέντρα και ψυχρά υλικά στη μάχη κατά της κλιματικής κρίσης. Έχει υποδομές για ανθρώπους με αναπηρία, που είναι αδιανόητο ότι έλειπαν από τον πιο κεντρικό δρόμο της πόλης. Η Πανεπιστημίου, που ας μην ξεχνάμε πως με την ολοκλήρωσή της έρχεται να κλείσει το τρίπτυχο των αναπλάσεων μαζί με την πλατεία Ομονοίας και το Σύνταγμα, αποτελεί ένα ακόμη σκαλοπάτι στην προσπάθειά μας να γίνουμε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή μητρόπολη.
Πάμε και στη διπλή ανάπλαση. Το τελικό χρονοδιάγραμμα που έχετε θέσει είναι το 2026. Θεωρείτε ότι έχουν ξεπεραστεί όλα τα εμπόδια ή οι όποιες αντιδράσεις, ώστε να προχωρήσετε στην υλοποίησή της; Σε τι στάδιο βρίσκεται το θέμα της ανέγερσης του νέου γηπέδου του Παναθηναϊκού;
Δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο. Είναι ξεκάθαρο ότι το 2026 ο Παναθηναϊκός θα έχει αποκτήσει το νέο του γήπεδο και η Αθήνα θα έχει μια νέα γειτονιά, 3 χλμ. μακριά από την Ομόνοια. Το σχέδιο της διπλής ανάπλασης είναι μια αστική υπόσχεση που μετρά κοντά 20 χρόνια. Είναι η μεγαλύτερη παρέμβαση στη μεταπολεμική Αθήνα και το μεγαλύτερο έργο στην ιστορία του Δήμου που θα επεκτείνει την πόλη.
Το πρότζεκτ έχει αναλάβει να υλοποιήσει μια κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν οι μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες της χώρας και το έργο είναι απολύτως εξασφαλισμένο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Με «όχημα» τη νέα υπερσύγχρονη αρένα του Παναθηναϊκού, ο Βοτανικός, η πρώην αυτή βιομηχανική περιοχή της Αθήνας – που βρίσκεται για χρόνια στην εγκατάλειψη, στερούμενη βασικές αστικές υποδομές και πράσινο – θα αναβαθμιστεί πολεοδομικά, θα αποκτήσει σύγχρονες υποδομές, κοινόχρηστους χώρους και χώρους πρασίνου. Αντίστοιχα, στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, το ιστορικό γήπεδο θα δώσει τη θέση του σε έναν ελεύθερο χώρο για τους πολίτες, εξασφαλίζοντας έναν από τους σημαντικότερους «πνεύμονες» πρασίνου μέσα στην πόλη. Στο ίδιο σημείο θα δημιουργηθεί ένα αθλητικό μουσείο, μέσω του οποίου θα μπορέσει να διατηρηθεί ζωντανή η ένδοξη ιστορία του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο, καθώς κι ένα υπόγειο πάρκινγκ που θα ανακουφίσει την περιοχή.
Ο μεγαλύτερος Δήμος της χώρας αντιμετωπίζει, όπως είναι φυσικό, πολλές προκλήσεις σε επίπεδο καθημερινότητας. Σε ποιους άξονες κινείστε ως δημοτική Αρχή για τη βελτίωσή της;
Σε αυτά τα 4 χρόνια, έχουμε κάνει σημαντικά βήματα στην κοινωνική πολιτική, στην καθαριότητα και το πράσινο. Το σχέδιό μας για την επόμενη πενταετία είναι να μετατρέψουμε τα βήματα αυτά σε άλματα, ούτως ώστε να βελτιωθεί η καθημερινότητα των Αθηναίων. Για να το πετύχουμε αυτό, βασικό πεδίο βελτίωσης αποτελεί η πραγμάτωση του «πολιτισμού της καθημερινότητας», των αξιών της οικονομίας των πόρων, της αυτοσυγκράτησης και της αλληλεγγύης, της συνείδησης ότι μοιραζόμαστε τον αέρα, τον δημόσιο χώρο, την πόλη. Από την ανακύκλωση και την καλλιέργεια ατομικών και συλλογικών οικολογικών συνηθειών και πρακτικών, μέχρι τη φροντίδα για τη συντήρηση των κοινόχρηστων χώρων και τη στάση και συμπεριφορά μας απέναντι στους πιο ευάλωτους.
Να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι; Η Αθήνα έχει αδήριτη ανάγκη για περισσότερους χώρους πρασίνου, η αποκομιδή των απορριμμάτων, ενώ η καθαριότητα εν γένει είναι πάντα στην πρώτη γραμμή των απαιτήσεων των δημοτών. Τι έχει γίνει σε αυτούς τους τομείς μέσα στην τετραετία και τι πιστεύετε ότι πρέπει να βελτιωθεί;
Στην καθαριότητα, κάναμε μια νέα αρχή. Αλλάξαμε τον τρόπο με τον οποίο καθαρίζεται η πόλη μέσα από μεγάλες, καθημερινές επιχειρήσεις καθαριότητας, με πλύσιμο, συντήρηση, αλλά και αναβάθμιση του αστικού εξοπλισμού. Καθιερώσαμε τις «Κυριακές καθαριότητας», κατά τις οποίες γίνεται σαρωτικό καθάρισμα, σε πλατείες και κεντρικά σημεία σε μια γειτονιά. Δώσαμε πολύ μεγάλη σημασία στο anti-tagging, απομακρύνοντας χιλιάδες τετραγωνικά μουντζούρας και άναρχου γκράφιτι από τοίχους και επιφάνειες της Αθήνας. Στη «μάχη» αυτή ρίξαμε επτά μηχανήματα νέας γενιάς, ένα για κάθε Δημοτική Κοινότητα, τα οποία μπορούν να απομακρύνουν όχι μόνο τις δυσκολότερες περιπτώσεις μουντζούρας, αλλά και να αφαιρούν τσίχλες, κολλημένες πάνω σε τοίχους και επιφάνειες. Επίσης, από τον περασμένο Αύγουστο τοποθετούμε σταδιακά και στις επτά κοινότητες 350 βυθιζόμενους κάδους. Μεταξύ άλλων αυτό σημαίνει λιγότερες οσμές, λιγότερα δρομολόγια απορριμματοφόρων και περισσότερος ελεύθερος δημόσιος χώρος. Πρόσφατα, βέβαια, ξεκίνησε και η λειτουργία του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στον Ελαιώνα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο υποδομής για την καθαριότητα στην Αθήνα, από εκείνα που αλλάζουν τη ζωή της πόλης χωρίς να φαίνονται. Το σίγουρο είναι ότι το έργο αυτό θα προσφέρει πολλαπλά λειτουργικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη για ολόκληρη την πρωτεύουσα.
Ειδικά για τον τομέα του πρασίνου, τη μεγαλύτερη «ασπίδα» μας απέναντι στην κλιματική κρίση, τετραπλασιάσαμε τον προϋπολογισμό. Φυτέψαμε πάνω από 7.000 δέντρα στην πόλη, θα φυτέψουμε κι άλλα 16.000 και φυσικά γνωρίζουμε πού θα τα φυτέψουμε.
Σε όλη τη διάρκεια της τετραετίας συντηρήσαμε, αλλά και δημιουργήσαμε εκατοντάδες στρέμματα πρασίνου. Το σχέδιό μας περιλαμβάνει επιπλέον 260 στρέμματα στον Ελαιώνα. Δώσαμε έμφαση στην «ανάσα» της γειτονιάς δημιουργώντας τα μικρά, αλλά πολύτιμα πάρκα τσέπης, που είναι δέκα στον αριθμό. Το επόμενο βήμα είναι οι αναπλάσεις σε πέντε μεγάλα πάρκα γειτονιάς, συνολικής έκτασης 22 στρεμμάτων: στη Λένορμαν, στο Κοροπούλη, μετά το γκρέμισμα του παλιού εργοστασίου, στη συμβολή των οδών Αντιγόνης και Κρέοντος στη Ριζούπολη, αλλά και στον χώρο του σταθμού ΚΤΕΛ Λιοσίων, όπου ο Δήμος προτίθεται να αγοράσει την έκταση που σήμερα καταλαμβάνει ο σταθμός, για να δημιουργήσει ένα πράσινο πάρκο νέας γενιάς, συνολικής έκτασης 10 στρεμμάτων. Κι ας μην ξεχνάμε ότι οι μεγάλοι μας πνεύμονες στο κέντρο της πόλης, ο Λυκαβηττός και ο Εθνικός Κήπος επέστρεψαν ξανά στους Αθηναίους, ενώ ετοιμάζουμε τις μεγάλες αναπλάσεις στον Λόφο του Στρέφη και στον Αρδηττό. Και όλα αυτά τα κάνουμε με υπευθυνότητα, έχοντας υπολογίσει τη βιωσιμότητα, από τους πόρους συντήρησης μέχρι την άρδευση, όπου εστιάζουμε στην ελαχιστοποίηση της σπατάλης νερού αυτοματοποιώντας το πότισμα και προωθώντας τις εναλλακτικές πηγές νερού.
Μιλήσατε νωρίτερα για αλληλεγγύη προς τους ευάλωτους. Και πράγματι η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων την τελευταία δεκαετία δημιούργησε ανάγκη για μεγαλύτερη ανάπτυξη της κοινωνικής πολιτικής στην αυτοδιοίκηση. Θα θέλαμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη συνέντευξη με τις ενέργειες που έχει κάνει σε αυτό το καίριο ζήτημα ο Δήμος Αθηναίων.
Στον τομέα των κοινωνικών παρεμβάσεων απλώσαμε ένα δίχτυ προστασίας για όλες τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, ώστε κανείς να μην είναι μόνος και απροστάτευτος. Ενδεικτικά αναφέρω ότι δημιουργήσαμε το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων, μια από τις μεγαλύτερες σύγχρονες δομές που μπορεί να φιλοξενήσει έως και 400 αστέγους, αναβαθμίσαμε τις υπηρεσίες και τις εγκαταστάσεις των δημοτικών ιατρείων και διευρύναμε το δίκτυό τους, κάνοντας, μόλις την περασμένη εβδομάδα, το «επτά στα επτά»: επτά δημοτικά ιατρεία, ένα για κάθε Δημοτική Κοινότητα. Δίνουμε πολύ μεγάλο βάρος στην πολιτική ισότητας, έχοντας συστήσει από την αρχή της θητείας μας την αντιδημαρχία Πολιτικών Ισότητας, υπό την οποία λειτουργεί το Κέντρο Καταπολέμησης Έμφυλης Βίας, ο Ξενώνας Φιλοξενίας Γυναικών θυμάτων βίας που πρόσφατα μεταφέρθηκε σε νέες, ακόμη πιο σύγχρονες και φιλόξενες, εγκαταστάσεις, αλλά και ο Ξενώνας Μεταβατικής Φιλοξενίας για άστεγους χρήστες. Αναφέρομαι σε δομές που είτε δεν υπήρχαν το 2019 είτε λειτουργούσαν ως «κατώτερες» των αναγκών της πόλης.
