Γράφει ο Γιάννης Μπεθάνης – Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 07/11/2026
Η πρόσφατη ατάκα του περιφερειάρχη Αττικής Νίκου Χαρδαλιά ότι «σε 10 χρόνια θα είμαστε όλοι κολλημένοι στα αυτοκίνητά μας» στο Λεκανοπέδιο της Αττικής μπορεί να ενέχει ρίσκο μεν, αλλά ποιος μπορεί στα αλήθεια να υποστηρίξει ότι απέχει πολύ από την πραγματικότητα; Όλοι όσοι οδηγούν άλλωστε στους δρόμους της Αθήνας και των ραγδαία ανεπτυγμένων προαστίων της, ζουν στο πετσί τους το πρόβλημα.
Κι όμως…
Πριν από μόλις 6 – 7 χρόνια η κατάσταση ήταν διαφορετική. Για όσους θυμούνται, η παγίωση του μετρό στην καθημερινότητα των κατοίκων του Λεκανοπεδίου, το «ξεπέταγμα» του τραμ ως λειτουργικό μέσο σταθερής τροχιάς, η διαχρονική (έως το 2020) αξιοπιστία της γραμμής ΗΣΑΠ και η δυναμική του προαστιακού σιδηρόδρομου, μαζί με την -αργή και σταδιακή- βελτίωση σε αρκετές κομβικές λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΑ και την ύπαρξη της Αττικής Οδού, έφεραν την ολοένα και αυξανόμενη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Οι δρόμοι της Αθήνας και των περιχώρων της εμφάνιζαν αισθητά καλύτερη εικόνα από το οδικό «σφαγείο» της δεκαετίας του ’90 και των αρχών της δεκαετίας του 2000. Πολλοί, εργαζόμενοι και μη, πολίτες είχαν πειστεί να αφήνουν τα αμάξια τους στο σπίτι και να μετακινούνται με τα μέσα μεταφοράς. Και δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι, όπως με την αστική οικοδόμηση που γνώρισε στο ξεκίνημα και τα μέσα του 20ού αιώνα η πόλη κατά μήκος της γραμμής του ΗΣΑΠ, έτσι και τις τελευταίες δεκαετίες πολλές συνοικίες αναπτύχθηκαν σε προάστια λόγω ύπαρξης γραμμής και σταθμών μετρό τριγύρω.
Και μετά ήρθε η πανδημία…
Πολύς κόσμος ωθήθηκε να αποφεύγει -εφόσον μπορούσε- τους συνωστισμούς, ενώ οι επιστήμονες της «ακαταδίωκτης» επιτροπής λοιμωξιολόγων «παπαγάλιζαν» κυβερνητικά αφηγήματα περί μη δυνατότητας ενίσχυσης των μέσων μεταφοράς, ωσάν πολιτικοί και κομματικοί εκφραστές. Παράλληλα είχαμε και παράλογες αποφάσεις όπως η μετατροπή του αχανούς και ελεύθερου πάρκινγκ έξω από τον σταθμό μετρό Δουκίσσης Πλακεντίας σε χώρο στάθμευσης επί πληρωμή, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο κομμάτι του επιβατικού κοινού να επανέλθει στα αυτοκίνητά του και το άλλοτε κατάμεστο πάρκινγκ να είναι σχεδόν άδειο.
Στη συνέχεια, ως αποτέλεσμα και των μνημονιακών συνεπειών, άρχισε και η φθορά στα μέσα μεταφοράς. Συρμοί ΗΣΑΠ, μετρό και προαστιακού να παρουσιάζουν σοβαρές βλάβες, αφήνοντας τους επιβάτες να περπατούν μέσα στις γραμμές και στα τούνελ για να βγουν έξω. Ελλείψεις προσωπικού και συρμών να έχουν ως αποτέλεσμα να μεγαλώσουν τα διαστήματα μεταξύ των δρομολογίων. Σταθμοί να παρουσιάζουν φθορές και προβλήματα (σκάλες, ασανσέρ, υγρασίες, κακή καθαριότητα κ.λπ.).
Και κάπως έτσι, η ζημιά έγινε…
Ο περιφερειάρχης Αττικής ζητά «μητροπολιτική διαχείριση» του κυκλοφοριακού με περισσότερους πόρους και την Περιφέρεια σε ρόλο κεντρικού μηχανισμού, πάντα σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία. Άλλωστε ο χάρτης του Λεκανοπεδίου είναι δυναμικός και αλλάζει συνεχώς, προσθέτοντας νέα προβλήματα σε νέες περιοχές.
Ο Νίκος Χαρδαλιάς εύστοχα εντοπίζει το ζήτημα των κυκλοφοριακών υποδομών, τονίζοντας (και σωστά) ότι τα τελευταία 2-3 χρόνια υπάρχουν κάποιες σοβαρές πρωτοβουλίες ώστε να επανακτηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού στα μέσα μεταφοράς. Μέχρι στιγμής πάντως δεν δείχνει επαρκής. Και όσο η Αθήνα βλέπει π.χ. τη Γραμμή 4 του μετρό να έχει «κολλήσει» και ολόκληρες περιοχές να παραμένουν εργοτάξια ή να προχωρά με ρυθμούς χελώνας ο εκσυχρονισμός των συρμών και σταθμών του ΗΣΑΠ, ίσως τα 10 χρόνια που προβλέπει για να «κολλάμε» στα τιμόνια μας να είναι και πολλά…
