Γράφει ο Τάσος Μεργιάννης – Από την έντυπη έκδοση της Καθημερινής Αμαρυσίας – φύλλο Πεντέλης – Μελισσίων – Βριλησσίων 05/11/2026
Σε λίγες ώρες και για τρία 24ωρα, η Καλαµάτα θα γίνει το επίκεντρο της ελληνικής Αυτοδιοίκησης, καθώς η πανέµορφη πόλη της Μεσσηνίας από τις 5 έως τις 7 Νοεµβρίου φιλοξενεί το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης ∆ήµων Ελλάδας (ΚΕ∆Ε). Περισσότεροι από 1.000 αιρετοί εκπρόσωποι, κυβερνητικά στελέχη και εκπρόσωποι θεσµικών φορέων αναµένεται να συµµετάσχουν σε µια συνάντηση µε ιδιαίτερη σηµασία για το µέλλον των 332 ∆ήµων της χώρας.
Στο επίκεντρο των εργασιών αναµένεται να βρεθεί όλη η «καυτή» ατζέντα της Αυτοδιοίκησης που παραµένει η ίδια τα τελευταία χρόνια: το αυξηµένο λειτουργικό και ενεργειακό κόστος, η υποστελέχωση, η υποχρηµατοδότηση, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η πολιτική προστασία, η κλιµατική κρίση και η κοινωνική πολιτική, παραµένουν στην κορυφή των προβληµάτων που καλούνται να αντιµετωπίσουν καθηµερινά οι δηµοτικές Αρχές.
Οι αριθµοί αποτυπώνουν το µέγεθος του προβλήµατος. Ενώ το 2019 οι ∆ήµοι εισέπραξαν µέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) περίπου 1,8 δισ. ευρώ, το 2026 η χρηµατοδότηση ανέρχεται σε 2,9 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το συνολικό λειτουργικό κόστος των ∆ήµων υπολογίζεται στα 5,34 δισ. ευρώ, δηµιουργώντας χρηµατοδοτικό κενό περίπου 2,44 δισ. ευρώ. Παράλληλα, οι συνολικές µεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ προβλέπεται να µειωθούν κατά περίπου 670 εκατ. ευρώ, από 6,575 δισ. ευρώ το 2026 σε 5,905 δισ. ευρώ το 2027. Με άλλα λόγια, οι ∆ήµοι καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες υποχρεώσεις, χωρίς να διαθέτουν τα αντίστοιχα οικονοµικά και ανθρώπινα µέσα – και όλα αυτά τη στιγµή που τα χρηµατοδοτικά κονδύλια είναι περισσότερα από ποτέ.
Το ζητούµενο, όµως, δεν είναι απλώς να δοθούν περισσότερα χρήµατα στους ΟΤΑ. Είναι να εδραιωθεί µια νέα φιλοσοφία λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης. Χρειάζεται ουσιαστική οικονοµική αυτοτέλεια, σταθερή και επαρκής χρηµατοδότηση, προσλήψεις εξειδικευµένου προσωπικού και µεταφορά αρµοδιοτήτων µε τους αναγκαίους πόρους. Παράλληλα, απαιτούνται ενεργειακές κοινότητες, αξιοποίηση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, έξυπνα συστήµατα διαχείρισης νερού και απορριµµάτων, καθώς και σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες που θα περιορίζουν τη γραφειοκρατία.
Κάπως έτσι οφείλει να λειτουργεί ο ∆ήµος του µέλλοντος. Ένας ∆ήµος που δεν πρέπει να είναι µόνο ψηφιακός και αποτελεσµατικός, αποτέλεσµα ενός αλγόριθµου που δηµιουργήθηκε µε Τεχνητή Νοηµοσύνη. Πρέπει να είναι ανθρώπινος, ανθεκτικός και συµπεριληπτικός. Να προστατεύει τους ηλικιωµένους, να στηρίζει τις ευάλωτες οικογένειες, να προσφέρει ευκαιρίες στους νέους, να σχεδιάζει µε πράσινες υποδοµές και να δίνει στους πολίτες ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις.
Το συνέδριο της Καλαµάτας δεν πρέπει να περιοριστεί σε διαπιστώσεις και ψηφίσµατα. Από αυτά έχει «χορτάσει» η Αυτοδιοίκηση. Χρειάζεται συγκεκριµένο οδικό χάρτη, δεσµεύσεις και χρονοδιάγραµµα υλοποίησης από το κεντρικό κράτος, για να µη γίνουν πραγµατικότητα οι «αγωνιστικές κινητοποιήσεις» για τις οποίες µίλησε πρόσφατα ο πρόεδρος της ΚΕ∆Ε Λάζαρος Κυρίζογλου και οι οποίες θα συνεπάγονται µια νέα περίοδο έντασης στις σχέσεις ∆ήµων και κυβέρνησης, µε άµεσες επιπτώσεις στη λειτουργία των δηµοτικών υπηρεσιών και, τελικά, στην καθηµερινότητα των πολιτών.
Η ισχυρή Αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί συντεχνιακό αίτηµα των αιρετών. Είναι προϋπόθεση για ισχυρές τοπικές κοινωνίες, καλύτερη καθηµερινότητα και πραγµατική ανάπτυξη. Και ο ∆ήµος του µέλλοντος έπρεπε να έχει ξεκινήσει να οικοδοµείται… από χθες!
