«Η Αυτοδιοίκηση μπορεί να καταπολεμήσει την ανεργία»
Την ανάγκη να έχει η Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση ενεργό ρόλο στο σχεδιασμό και στη δρομολόγηση των δράσεων για την αντιμετώπιση της ανεργίας, υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γ. Πατούλης κατά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αυτοαπασχόληση των Νέων.
Σε αυτό το πλαίσιο επισήμανε τη σημασία να δοθούν ουσιαστικές αρμοδιότητες στην Αυτοδιοίκηση προκειμένου οι τοπικές κοινωνίες να έχουν τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για το καλό των πολιτών και του τόπου τους. «Αν δεν υπάρξει τοπική ανάπτυξη δεν θα επιτευχθεί ποτέ ο στόχος για εθνική ανάπτυξη» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Πατούλης.
Αναφερόμενος στις συνθήκες που επικρατούν στον τομέα της απασχόλησης στους νέους τόνισε πως βρίσκονται σε δυσχερέστερη θέση στην αγορά εργασίας έναντι των μελών του εργατικού δυναμικού μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς δυσκολότερα εξέρχονται από το καθεστώς της ανεργίας, ενώ παράλληλα ευκολότερα εισέρχονται σε αυτό, καθώς:
– Οι επιχειρήσεις συχνά διστάζουν να προσλάβουν εργαζομένους με μικρή προϋπηρεσία και να επενδύσουν σε αυτούς.
– Σε πολλές χώρες, η αγορά εργασίας είναι ρυθμισμένη για να προστατεύει τους παλαιούς ήδη απασχολούμενους – ανθρώπους με μόνιμες και υψηλών αποδοχών συμβάσεις που προστατεύονται από ισχυρούς εργατικούς νόμους. Το παράπλευρο αποτέλεσμα είναι ότι οι νέοι εγκλωβίζονται σε προσωρινές συμβάσεις χαμηλών αποδοχών και απολύονται πρώτοι σε περιόδους κρίσης
Σε αυτό το σημείο επισήμανε πως μία από τις σημαντικότερες επιπτώσεις της ανεργίας, εκτός από τις ψυχολογικές επιπτώσεις στους νέους, είναι το γεγονός ότι μερικά από τα καλύτερα «μυαλά» της χώρας μας φεύγουν στο εξωτερικό, σε μία προσπάθεια αναζήτησης καλύτερων επαγγελματικών προοπτικών.
Σκιαγραφώντας τη θλιβερή εικόνα σχετικά με την ανεργία στους νέους ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ, επικαλέστηκε τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat σύμφωνα με τα οποία τον Μάιο του 2016, το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας ήταν στην Ελλάδα αγγίζοντας το 50,4% αλλά και τα στοιχεία του ΟΑΕΔ, βάσει των οποίων πάνω από 50.000 άνθρωποι προστέθηκαν στα μητρώα ανέργων του ΟΑΕΔ τον Αύγουστο του 2016, σε σχέση με τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου. Συγκεκριμένα το σύνολο των εγγεγραμμένων ανέργων ανήλθε σε 896.562 άτομα τον Αύγουστο από 846.000 που ήταν τον Ιούλιο.
Ειδικότερα για τους νέους 15-19 ετών αυτοί ανέρχονται σε 6.813 άτομα, οι νέοι 19-24 σε 62.129 και οι νέοι 25-29 ετών σε 121.626. Το ποσοστό των νέων ανέργων έως 29 ετών, ανέρχεται στο 20% επί του συνολικού αριθμού των ανέργων.
Σχετικά με τις δράσεις και τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν για την αντιμετώπιση του προβλήματος επισήμανε ότι δομούνται σε δύο πυλώνες:
– στην επιδότηση των επιχειρήσεων που θα προσλαμβάνουν ανέργους
– στην επιχορήγηση των ανέργων για τη δημιουργία των δικών τους μικρών αλλά καινοτόμων επιχειρήσεων.
Ως προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή των δράσεων αυτών, όρισε στην ομιλία του τις εξής:
– Είναι σαφές ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας των νέων απαιτεί συνεργασίες και συναίνεση όλων εμπλεκόμενων Δημοσίων Υπηρεσιών αλλά και των λοιπών φορέων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
– Μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί καμία μέριμνα για τα σοβαρά προβλήματα που προκαλεί ο κατακερματισμός των αρμόδιων φορέων σε θέματα σχεδιασμού, οργάνωσης, συντονισμού, και εφαρμογής των διαδικασιών υλοποίησης (Υπ. Εργασίας, ΟΑΕΔ, κοινωνικοί εταίροι, φορείς κατάρτισης κλπ). Επί μονίμου βάσεων απουσιάζει η Αυτοδιοίκηση, που μόνο λόγω της αρχής της εγγύτητας, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των δράσεων αυτών.
– Συνεπώς η ΚΕΔΕ θεωρεί ότι η Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να είναι απούσα ή να βρίσκεται στο περιθώριο από το σχεδιασμό και τον εν γένει προσδιορισμό των σχετικών δράσεων, καθώς – πέραν των ανωτέρω – οι Δήμοι στην Ελλάδα αποτελούν διαχρονικά έναν από τους βασικούς πυλώνες της εφαρμογής αναπτυξιακών προγραμμάτων, τα οποία υλοποιούνται με τη συγχρηματοδότηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κάλεσε σε συστράτευση όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με σκοπό τον βέλτιστο σχεδιασμό των δράσεων με σκοπό την επίτευξη των καλύτερων αποτελεσμάτων.
Στο συνέδριο εκτός από τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ Γ. Πατούλη παραβρέθηκαν επίσης ο υπουργός Εσωτερικών Π. Σκουρλέτης, η Περιφερειάρχης Αττικής Ρ. Δούρου, ο Πρόεδρος της ΠΕΔΑ και οικοδεσπότης Ν. Σαράντης, ο Πρόεδρος της ΠΕΤΑ και μέλος του ΔΣ της ΚΕΔΕ Ν. Χιωτάκης, ο Δήμαρχος Αθηναίων Γ. Καμίνης, ο Δήμαρχος Πειραιά Γ. Μώραλης, το μέλος του ΔΣ της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αιγάλεω Δ. Μπίρμπας, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΕΤΑΑ Θ.Γκοτσόπουλος, πολλοί Δήμαρχοι και φορείς της Αυτοδιοίκησης από το εξωτερικό.
Χαιρετισμός του υπουργού Εσωτερικών Πάνου Σκουρλέτη
Χαιρετισμό στο «Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αυτοαπασχόληση των Νέων» απηύθυνε και ο νέος υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης.
Τα κυριότερα σημεία της ομιλίας του:
«Νιώθω τυχερός για τη δυνατότητα που μου δίνεται να απευθύνω χαιρετισμό σε μια εκδήλωση με ένα τόσο σημαντικό θέμα, για πρώτη φορά από την νέα μου θέση ευθύνης, ως υπουργός των Εσωτερικών.
Στο παρελθόν είχα αναφερθεί πολλές φορές στην επιδίωξη της Ελλάδας να χτίζει γέφυρες ανάμεσα σε χώρες, ιδίως στο πεδίο των μεγάλων, υπερεθνικών, ενεργειακών έργων. Ωστόσο, γέφυρες συνεννόησης χρειάζονται και στο εσωτερικό μας. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι οι προσπάθειές μας θα εξακολουθήσουν να κινούνται στο δρόμο της συνεννόησης και της σύνθεσης, με σταθερό γνώμονα την υπηρέτηση της κοινωνίας. Είμαστε εδώ για να κλείσουμε πληγές, για να βρούμε λύσεις και να οδηγήσουμε τον τόπο μας σε ένα καλύτερο μέλλον. Πιστεύω ότι όλοι μαζί θα βρούμε τους τρόπους για να το πράξουμε.
Κι επειδή βιαζόμαστε για αποτελέσματα, μπαίνω αμέσως στο πολύ κρίσιμο θέμα της εκδήλωσής σας.
Η οικονομική κρίση των τελευταίων ετών και οι νεοφιλελεύθερες επιλογές σκληρής λιτότητας, τραυμάτισαν θανάσιμα έναν τεράστιο αριθμό πολύ μικρών έως και μεσαίων επιχειρήσεων, με έντονα τα στοιχεία της αυτοαπασχόλησης ή της οικογενειακής συνεισφοράς στην εργασία. Παρ’ όλα αυτά, τα μικρά επιχειρηματικά εγχειρήματα επιμένουν, ως αυτονόητη προσπάθεια διεξόδου, καθώς η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά και τα πρώτα θετικά αποτελέσματα προς την κατεύθυνση της μείωσής της.
Μέχρι τώρα το ζήτημα της απασχόλησης γενικά, αλλά κι αυτό της αυτοαπασχόλησης, αντιμετωπίστηκε με θνησιγενή εργαλεία, με προγράμματα που δεν επικέντρωναν πάντα στο πρόβλημα, με μη εγγυημένη αναχρηματοδότηση και με αποκαρδιωτικά αποτελέσματα ως προς την αυτοχρηματοδότηση. Ανεξάρτητα από τις εξαιρέσεις, τα συνολικά αποτελέσματα δεν ήταν ενθαρρυντικά. Κι αυτό μας οδηγεί σε ορισμένα ασφαλή συμπεράσματα. Ένα από αυτά είναι ότι καμία υποστηρικτική πρωτοβουλία δεν μπορεί να έχει υψηλό βαθμό επιτυχίας, εάν δεν συνδέεται με την πραγματική οικονομία, εάν δεν μπορεί στη συνέχεια να σταθεί στα δικά της πόδια, καλύπτοντας υπαρκτές ανάγκες.
Ταυτόχρονα, όμως, κάθε δράση προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της απασχόλησης των νέων – και μέσω της αυτοαπασχόλησης – θα πρέπει να διαπνέεται από ορισμένες πολύ συγκεκριμένες θεμελιώδεις αρχές. Από αξίες που μπορούν να αγκαλιάσουν όλους τους νέους και έρχονται σε ευθεία ρήξη με το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που οδήγησε στην καταστροφική πενταετία από το 2010 και έπειτα. Η ανάγκη για εργασία οφείλει να συνδέεται με το δικαίωμα για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Κάθε πρότασή μας για τους εργαζόμενους και τους άνεργους, για τους μισθωτούς ή και τους αυτοπασχολούμενους, οφείλει να εμπεριέχει το στοιχείο της βελτίωσης της ζωής τους. Κι αν αυτό δεν μπορεί να συμβεί άμεσα, θα πρέπει να θέτουμε τις προϋποθέσεις για να είναι το επόμενο βήμα.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο στόχος μας για μια δίκαιη ανάπτυξη, με την έννοια και της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και της δικαιότερης αναδιανομής, μπορεί να υπηρετηθεί και από μέτρα που θα ενεργοποιούν τους νέους παρέχοντας στήριξη και ευκαιρίες. Στοιχεία της δικής μας πολιτικής είναι η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με σαφείς κανόνες και με κέντρο βάρους τη μικρή και μεσαία και τη συνεταιριστική επιχειρηματικότητα. Η ανάπτυξη της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Τα μέτρα για την ανάσχεση της μετανάστευσης, ιδίως των νέων επιστημόνων.
Σήμερα υπάρχουν σύγχρονα εργαλεία με κίνητρα για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, με προγράμματα για την νεανική επιχειρηματικότητα, με δράσεις μέσω του ΕΣΠΑ που αγκαλιάζουν και όλα τα παραπάνω, με προώθηση των κοινωνικών συνεταιρισμών. Παράλληλα, η σχετική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει δράσεις οι οποίες απευθύνονται στις νέες επιχειρήσεις που συστήνονται από ανέργους και μειονεκτούντα άτομα, ενώ προσβλέπουν στη βιωσιμότητα και την ποιότητα της εργασίας των αυτοαπασχολουμένων επιχειρηματιών και των πολύ μικρών επιχειρήσεων, στη στήριξη των κοινωνικών επιχειρήσεων και στη μικροχρηματοδότηση.
Θα έλεγα ότι η έννοια της «συλλογικής αυτοαπασχόλησης» ταιριάζει περισσότερο σε αυτό που έχουμε άμεσα ανάγκη και μπορεί να συνταιριάξει τον στόχο μείωσης της ανεργίας και βελτίωσης της ζωής των νέων ανέργων. Σ’ αυτό το ζήτημα η συμβολή της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να είναι πραγματικά καθοριστική, τόσο ως προς την καταγραφή των αναγκών, όσο και προς την υλοποίηση των δράσεων.
Θα επισημάνω σε αυτό το σημείο, ότι και η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί ένα εγχείρημα που φιλοδοξεί, εκτός των άλλων, να μεταφέρει στις τοπικές κοινωνίες μεγαλύτερη δύναμη και τη δυνατότητα να ασκήσουν με μεγαλύτερη ευχέρεια το έργο και τους σχεδιασμούς τους. Αυτό έχει μεγάλη σημασία ιδιαίτερα σήμερα, που μέσα από πολύ δύσκολες συνθήκες και δεδομένα όρια, προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τεράστιες ανάγκες και δίκαια αιτήματα.
Αυτό που μπορώ να πω απερίφραστα αυτή τη στιγμή, είναι ότι η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο θα σταθούμε στο πλευρό της τοπικής αυτοδιοίκησης μέσα στα όρια των δυνατοτήτων μας και θα δούμε ζητήματα, όπως αυτό των σχεδίων Περιφερειακής ή και τοπικής ανάπτυξης, με ειλικρίνεια και ανοιχτή συζήτηση, όπως κάνουμε κάθε φορά».
