Ένα «κρίσιμο εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού που αποτυπώνει την πραγματική εικόνα στον δημόσιο χώρο και προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για να εξασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση σε βασικές κοινόχρηστες και κοινωφελείς χρήσεις μέσα στα διοικητικά όρια του Δήμου», χαρακτηρίζει ο Δήμος Διονύσου το Σχέδιο Αστικής Προσβασιμότητας (ΣΑΠ), το οποίο ολοκληρώθηκε πρόσφατα.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, στη σχετική ενημέρωσή του για το ΣΑΠ, το Σχέδιο «δεν αφορά μόνο τα άτομα με αναπηρία. Αφορά τους ηλικιωμένους, τους γονείς με καρότσι, τα παιδιά που μετακινούνται προς τα σχολεία, αλλά και κάθε δημότη που θέλει να περπατά με ασφάλεια σε πεζοδρόμια, πλατείες, πάρκα και γύρω από δημόσια κτήρια και υπηρεσίες. Είναι ένα σχέδιο που ενσωματώνει τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού και της κοινωνικής ένταξης, ώστε ο Δήμος να γίνει πιο λειτουργικός, πιο φιλικός και χωρίς αποκλεισμούς».
Η εκπόνηση του ΣΑΠ βασίστηκε στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο και υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρόσκλησης του Πράσινου Ταμείου, μέσω του χρηματοδοτικού προγράμματος «Δράσεις Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου» 2022, 1η Πρόσκληση «Σχέδια Αστικής Προσβασιμότητας». Ο Δήμος Διονύσου ανταποκρίθηκε και υλοποίησε ένα πλήρως χρηματοδοτούμενο σχέδιο, με τη συμβολή εξωτερικού συμβούλου, αποκτώντας ένα ολοκληρωμένο και τεκμηριωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων για τα επόμενα βήματα.
Τα δύο στάδια του Σχεδίου
Το ΣΑΠ εκπονήθηκε σε δύο στάδια. Σύμφωνα με τη δημοτική Αρχή, στο πρώτο στάδιο, καταγράφηκε και αξιολογήθηκε η υφιστάμενη κατάσταση. Συγκεντρώθηκαν στοιχεία από πολεοδομικά σχέδια, κυκλοφοριακές μελέτες και ρυθμίσεις, επιχειρησιακά προγράμματα του Δήμου και της Περιφέρειας, καθώς και πολεοδομικά, πληθυσμιακά, δημογραφικά και κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά. Με βάση αυτά ορίστηκαν οι περιοχές παρέμβασης και ακολούθησαν επιτόπιες αυτοψίες, με αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης στο οδικό δίκτυο και στις υποδομές κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων.
Στις αυτοψίες εξετάστηκαν, με συγκεκριμένα κριτήρια, στοιχεία όπως η κατάσταση και το πλάτος των πεζοδρομίων, η ύπαρξη οδηγού όδευσης τυφλών, εμπόδια στην κίνηση των πεζών, ράμπες και διαβάσεις, σήμανση και γενικά η δυνατότητα ασφαλούς κίνησης. Για πλατείες και χώρους πρασίνου αξιολογήθηκαν η ελεύθερη όδευση, η σήμανση, καθώς και η δυνατότητα ύπαρξης προσβάσιμων χώρων υγιεινής όπου απαιτείται. Για χώρους στάθμευσης εξετάστηκε η ύπαρξη θέσεων ΑμεΑ, κατάλληλων ραμπών σε παρακείμενο πεζοδρόμιο και η σωστή σήμανση. Για δημόσια κτήρια και σημεία ενδιαφέροντος, όπως πολιτιστικά κτήρια, ελέγχθηκαν βασικά στοιχεία πρόσβασης, σήμανσης και εξοπλισμού εισόδων.
Οι αυτοψίες πραγματοποιήθηκαν σε όλες τις δημοτικές ενότητες, με ουσιαστικό εύρος καταγραφής. Στο Κρυονέρι εξετάστηκαν περίπου 10 χιλιόμετρα οδικού δικτύου και 20 υποδομές. Σε Άγιο Στέφανο και Άνοιξη περίπου 14 χιλιόμετρα και 40 υποδομές. Στη Δροσιά περίπου 4,5 χιλιόμετρα και 11 υποδομές. Στον Διόνυσο περίπου 12 χιλιόμετρα και 11 υποδομές. Στη Ροδόπολη περίπου 2,5 χιλιόμετρα και 6 υποδομές. Στη Σταμάτα περίπου 1,5 χιλιόμετρα και 6 υποδομές. Πρόκειται για μια οργανωμένη αποτύπωση που δίνει στον Δήμο την εικόνα που χρειάζεται, με στοιχεία και όχι με εκτιμήσεις.
Στο δεύτερο στάδιο, το ΣΑΠ περνά από την καταγραφή στις λύσεις. Προσδιορίστηκαν οι προτεινόμενες προσβάσιμες διαδρομές προς τις σημαντικότερες κοινόχρηστες και κοινωφελείς χρήσεις, όπως δημόσιες υπηρεσίες, πλατείες, πάρκα, σχολικές δομές, δομές υγείας, δημοτικοί χώροι στάθμευσης. Για τον Δήμο Διονύσου ορίστηκαν 12 βασικές διαδρομές, ανά οικισμό, που συνδέουν σημεία υψηλής καθημερινής χρήσης. Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται διαδρομές από πλατείες προς αθλητικές εγκαταστάσεις, συνδέσεις σχολείων και κεντρικών αξόνων, καθώς και συγκεκριμένοι δρόμοι σε Διόνυσο, Δροσιά, Άγιο Στέφανο, Άνοιξη, Ροδόπολη και Σταμάτα.
Οι προτεινόμενες τεχνικές παρεμβάσεις
Παράλληλα, προτείνονται τεχνικές παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν τις βασικές αιτίες δυσκολίας στην κίνηση των πεζών. Προβλέπεται κατασκευή πεζοδρομίων όπου δεν υπάρχουν και διαπλάτυνση όπου δεν καλύπτονται οι ισχύουσες προδιαγραφές, με ρυθμίσεις που μπορούν να περιλαμβάνουν, όπου απαιτείται, ανακατανομή του διαθέσιμου χώρου υπέρ του πεζού. Προβλέπεται βελτίωση της κατάστασης των πεζοδρομίων με υλικά που εξασφαλίζουν αντιολισθηρότητα, σταθερότητα, αντοχή και ευκολία καθαρισμού.
Περιλαμβάνεται τοποθέτηση αστικού εξοπλισμού με τρόπο που να μην γίνεται εμπόδιο στη ζώνη όδευσης, καθώς και διαμόρφωση οδηγού όδευσης τυφλών, ώστε να υπάρχει συνεχής και ασφαλής καθοδήγηση όπου χρειάζεται. Προβλέπονται επίσης ράμπες και διαβάσεις, με διατήρηση όσων είναι ήδη προσβάσιμες και κατασκευή νέων όπου απαιτείται. Σε επιλεγμένα σημεία προβλέπονται και παρεμβάσεις οδών ήπιας κυκλοφορίας, με στόχο να μειωθούν οι ταχύτητες και να προστατευθεί η κίνηση πεζών, ποδηλάτων και ελαφρών οχημάτων.
Επιπλέον, έχουν οριστεί σημειακές παρεμβάσεις σε δημόσια κτήρια, πλατείες, χώρους πρασίνου και χώρους στάθμευσης, ενώ στο σχέδιο εντάσσονται και κρίσιμα στοιχεία για οδεύσεις διαφυγής, χώρους εκτόνωσης, σημεία προσωρινής περίθαλψης και σημεία καταφυγής πολιτών, ώστε η προσβασιμότητα να συνδέεται και με την ασφάλεια, ειδικά σε συνθήκες ανάγκης.
«Τα οφέλη του ΣΑΠ είναι ξεκάθαρα», τονίζει η δημοτική Αρχή. «Ο Δήμος αποκτά ένα ιεραρχημένο πλάνο παρεμβάσεων που επιτρέπει ορθολογικό προγραμματισμό, καλύτερη ωρίμανση έργων και στοχευμένη αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, εθνικών και ευρωπαϊκών. Παράλληλα, λειτουργεί ως εργαλείο λογοδοσίας, γιατί αποτυπώνει ελλείψεις, προτεραιότητες και προτάσεις, διευκολύνοντας τη λήψη αποφάσεων και την παρακολούθηση της προόδου.
Για τους δημότες, το κέρδος είναι απτό. Πεζοδρόμια που περπατιούνται, διαβάσεις και ράμπες που λειτουργούν, διαδρομές προς σχολεία, πλατείες, υπηρεσίες και δομές υγείας που γίνονται πιο ασφαλείς. Ένας Δήμος που κινείται με μεγαλύτερη άνεση, με σεβασμό σε όλους και με επίκεντρο τον άνθρωπο.»
ΧΤΥΠΗΜΑ: «Για τους δημότες, το κέρδος είναι απτό. Πεζοδρόμια που περπατιούνται, διαβάσεις και ράμπες που λειτουργούν, διαδρομές προς σχολεία, πλατείες, υπηρεσίες και δομές υγείας που γίνονται πιο ασφαλείς.»
