Μια πολύ συγκινητική βραδιά παρουσιάστηκε στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, όπου τα παιδιά έδωσαν το μήνυμα μιας μεγάλης αγκαλιάς με τους πρόσφυγες
Στο επίκαιρο και ευαίσθητο θέμα του προσφυγικού, ένα θέμα που ειδικά στη χώρα μας είχε πάντα ιδιαίτερη σημασία αφιερώθηκε η φετινή εκδήλωση του Δήμου Ηρακλείου Αττικής για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου.Η Δημοτική Βιβλιοθήκη, σε συνεργασία με τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο παρουσίασαν στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο «Ηλέκτρα Αποστόλου» το βιβλίο της Αργυρώς Πιπίνη: «Μελάκ, μόνος», το οποία μιλά για τον σκληρό αγώνα ζωής και επιβίωσης ενός προσφυγόπουλου, με καλεσμένους τα παιδιά των Δημοτικών Σχολείων, πολλά από τα οποία συμμετείχαν σε μια υπέροχη εκδήλωση.
Η Δημοτική βιβλιοθήκη Ηρακλείου λειτουργεί από το 1964, σήμερα αριθμεί περίπου 32.000 τόμους βιβλίων, διαθέτει ηλεκτρονικούς υπολογιστές για ψηφιακή ανάγνωση και τα μέλη της ανέρχονται περίπου στα 12.000 άτομα. Πέραν αυτού, βεβαίως, αποτελεί ένα κύτταρο πολιτισμού στις δράσεις του οποίου περιλαμβάνονται πολλές ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις που στόχο έχουν να φέρουν το κοινό και ιδιαίτερα τα παιδιά κοντά στο βιβλίο και τη φιλαναγνωσία.
Την παρουσίαση της εκδήλωσης πραγματοποίησε η εκπαιδευτικός, Μαίρη Πέτσα, η οποία έδωσε το ιστορικό της ημέρας καθιέρωσης της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου, όπως αυτή καθιερώθηκε από την Διεθνή Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα, το 1966, την ημέρα των γενεθλίων του μεγάλου Δανού παραμυθά, Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο βιογραφικό των δυο δημιουργών του βιβλίου, ενώ μίλησε με συγκινητικά λόγια για το μήνυμα των φετινών δράσεων, που δεν είναι άλλο από το να μας ευαισθητοποιήσει για το δράμα των προσφύγων.
Το λόγο στη συνέχεια πήρε η αντιδήμαρχος, Παιδείας, Αθλητισμού, Πολιτισμού, Δέσποινα Αϊβατζίδου-Ποριώτου, η οποία μίλησε για το μήνυμα της ημέρας και την σημασία της εκδήλωσης. «Η βιβλιοθήκη μας είχε την έμπνευση να αφιερώσει αυτή τη γιορτή σε ένα θέμα ιδιαίτερα ευαίσθητο που έχει αγγίξει τη φιλόξενη χώρα μας. Ένα θέμα σημαντικό που μιλάει στις καρδιές μας και οφείλουμε σαν γονείς πάνω από όλα να μεταλαμπαδεύσουμε στα παιδιά μας. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Χρειάζονται πράξεις για να δείξουμε όλοι πόσο συναισθανόμαστε αυτά που περνούν άνθρωποι δίπλα μας, παιδιά σαν τα παιδιά μας, άνθρωποι που έτυχε να πέσουν σε ένα διαφορετικό σημείο του πλανήτη. Οφείλουμε όλοι να συναισθανθούμε. Αυτό που πρέπει να δώσουμε στα παιδιά μας είναι να ανοίξουν τις καρδιές και τις αγκαλιές τους», ανέφερε.
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη στο πρόγραμμα DEN Cu-PID
Από την πλευρά της, η διευθύντρια Παιδείας, Αθλητισμού και Πολιτισμού της Βιβλιοθήκης, Αθανασία Καλαντζή, παρουσίασε ένα μέρος από το έργο που επιτελεί η Βιβλιοθήκη.
«Οι δημοτικές βιβλιοθήκες αποτελούν ένα διαχρονικό σημείο συνάντησης αξιών που συνδέουν τον πολίτη με την κοινότητα, την γνώση του Πολιτισμού και της Δημοκρατίας. Η Διεθνής Οργάνωση Βιβλιοθηκονόμων και η Unesco ανέφεραν πως: “Η εδραίωση της Δημοκρατίας εξαρτάται από το επίπεδο εκπαίδευσης και την ελεύθερη και απεριόριστη πρόσβαση στη γνώση, τον Πολιτισμό και την πληροφόρηση. Η βιβλιοθήκη παρέχει το βασικό πλαίσιο για την δια βίου μάθηση, την ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων και την πολιτιστική ανάπτυξη των ατόμων και των κοινωνικών ομάδων. Ο ρόλος των βιβλιοθηκών είναι πρωταρχικός. Το υλικό μπορεί να είναι βιβλία, φωτογραφίες, ταινίες, χάρτες και συγκεντρώνουν τον πλούτο της πολιτιστικής και επιστημονικής κληρονομιάς των λαών”».
Η κ. Καλαντζή αναφέρθηκε και στην πρόταση που υπέβαλλε ο Δήμος Ηρακλείου στο πρόγραμμα DEN Cu-PID (Digital Educational Network for Cultural Projects Implementation and Direction). Πρόκειται για μια Στρατηγική Συμμαχία μεταξύ Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων, Μικρομεσαίων Εταιρειών και Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο την ενίσχυση της γνώσης στον τομέα της πολιτιστικής διαχείρισης, της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν φορείς τεσσάρων ευρωπαϊκών κρατών και συγκεκριμένα, από τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία. Ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής επιλέχθηκε να συμμετάσχει σε άυλες δράσεις προβολής και ανάδειξης του σημαντικού πολιτιστικού έργου του και κυρίως του έργου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης.
«Θα προσπαθήσουμε στο μέλλον να προσφέρουμε σε ομάδες παιδιών προσφύγων και μαθητών του Δήμου εκπαιδευτικές δραστηριότητες στις κατάλληλα εξοπλισμένες εγκαταστάσεις της βιβλιοθήκης μας. Επίσης διερευνούμε τη δυνατότητα διοργάνωσης μιας εκδήλωσης, όπου παιδιά προσφύγων σε συνεργασία με Έλληνες μαθητές θα παρουσιάσουν ζωγραφιές, παιχνίδια, χορούς τραγούδια από τις χώρες τους», πρόσθεσε η κ. Καλαντζή
Ακολούθησε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον δρώμενο, όπου μαθητές από το εργαστήρι της βιβλιοθήκης του Δήμου Ηρακλείου προσπάθησαν να «ζωντανέψουν» την ιστορία του Μελάκ, του ήρωα του βιβλίου της Αργυρώς Πιπίνη, με μουσικοθεατρικά παιχνίδια υπό την καθοδήγηση της κ. Ελένης Χιωτάκη, που είχε την καλλιτεχνική επιμέλεια και της θεατρολόγου Σοφίας Θεοδωροπούλου. Τους μαθητές συνόδεψε με το κανονάκι της, η μαθητρια Β’ Τάξης του Μουσικού Γυμνασίου Παλλήνης, Γεωργία Σφέτσιου.
Αργυρώ Πιπίνη: «Ήθελα να πιστέψω στην ελπίδα»
Η Αργυρώ Πιπίνη από την πλευρά της καταχειροκροτήθηκε από το κοινό και ευχαρίστησε όλους όσοι βοήθησαν να γίνει πραγματικότητα το πρόγραμμα και η δράση. Η ίδια, ιδιαίτερα συγκινημένη μίλησε για το βιβλίο της και την υποδοχή που έχει τύχει από το κοινό και, κυρίως, τα παιδιά.
«Δυσκολεύομαι να παρουσιάσω το βιβλίο στα σχολεία. Αισθάνομαι ότι πολλές φορές προσβάλω τη μνήμη αυτών των παιδιών που ταξιδεύουν μόνα τους, που πολλά δεν κατάφεραν καν να φτάσουν εκεί που θέλουν και είναι εγκλωβισμένα. Όμως, αποδείχθηκε ότι με έναν υπέροχο τρόπο μπορείς να πεις αυτά που θέλεις χωρίς να γίνεις μελό», είπε αρχικά η κ. Πιπίνη και διάβασε ένα πολύ μικρό κείμενο που έγραψε όταν τη ρωτούσαν γιατί έγραψε αυτό το βιβλίο.
«Όταν είχα πάει το κείμενο στις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο ήταν το φθινόπωρο του ’15. Είχε περάσει το καλοκαίρι, όπου στις θάλασσες που εμείς κολυμπούσαμε πνίγονταν άνθρωποι. Ήταν ένα κρύο καλοκαίρι. Κρύο, παντού κρύο. Μες στις ψυχές μας κρύο. Βλέπαμε φωτογραφίες στις εφημερίδες. Το βλέμμα μιας γυναίκας, τα δάκρυα ενός παιδιού, τα χέρια ενός ημιθανούς άνδρα. Δυνατά χτυπήματα στην ασφάλεια της ζωής μας από τους καναπέδες που καθόμασταν και βλέπαμε τα πρόσωπα της απελπισίας, χωρίς να είμαστε εκεί. Βλέποντας τις βάρκες που έφταναν στα νησιά – όσες κατάφερναν να φτάσουν – φορτωμένες με γυναίκες και παιδιά διωγμένα από τη χώρα, με κουρασμένους, σαστισμένους, απελπισμένους ανθρώπους, α κοιμούνται σε προσωρινά σπίτια σε μια πλατεία. Τα παιδιά να παίζουν σε λασπωμένα χωράφια. Προσπαθώντας να επεξεργαστείς κάτι αδιανόητο, ασύλληπτο, αναρωτιέσαι πώς θα μπορούσες να το εξηγήσεις στα παιδιά. Όλα τα βλέπουν, τα νιώθουν και ρωτούν. Σε τι να πιστέψουμε πια;, σκεφτόμουν. Ήθελα να απαντήσω σε όλα αυτά τα ερωτήματα, να πιστέψω σε έναν δίκαιο κόσμο. Ήθελα να πιστέψω στην ελπίδα. Να κοιτάξω στα μάτια αυτά τα παιδιά, να απλώσω το χέρι μου και να κρατηθούν. Να τους πω ότι η ζωή τους έχει νόημα. Ότι δεν θα τους ξεχάσουν. Και αυτό το βιβλίο ήταν ένας τρόπος να το κάνω. Να σηκώσουμε το βλέμμα στη ζωή αυτών των παιδιών και των οικογενειών και άλλοι άνθρωποι. Και να απλώσουν κι εκείνοι το χέρι τους για να δημιουργήσουμε κοινότητες αλληλεγγύης. Γιατί με κάθε άνθρωπο που πεθαίνει, πεθαίνει και ένα κομμάτι του κόσμου», ανέφερε και, στη συνέχεια, μίλησε για τον τρόπο που δομήθηκε η εργασία τους παρέα με τον εικονογράφο, Αχιλλέα Ραζή.
«Βλέπαμε πολλές εικόνες στις φωτογραφίες που έδειχναν οι ειδήσεις. Ένα αφιέρωμα στο πού κοιμούνται τα παιδιά του κόσμου, ενέπνευσε τον Αχιλλέα για την εικονογράφηση. Πολλά από αυτά τα παιδιά είναι κάτω από 10 ετών και ταξιδεύουν μόνα τους. Ήταν παιδιά, όπως ο Μελάκ, μόνα. Ο Αχιλλέας δεν ξεκίνησε από την αρχή, αλλά από το ευχάριστο κομμάτι του βιβλίου, πράγμα που είναι ενδεικτικό κάποιας συναισθηματικής ταύτισης. Οι εικόνες που βλέπουμε στο βιβλίο στην αρχή, το γκρίζο, οι εικόνες του πολέμου ζωγραφίστηκαν εκ των υστέρων. Για μένα αυτό κάτι σημαίνει ψυχολογικά», εξήγησε.
Αχιλλέας Ραζής: «Πώς μπορείς να ερμηνεύσεις εικονογραφικά τόσο πόνο;»
Στις συναισθηματικές δυσκολίες που αντιμετώπισε στην δημιουργία της εικονογράφησης του βιβλίου, μίλησε από την πλευρά του ο εικονογράφος Αχιλλέας Ραζής.
«Εγώ προσπαθώ να μιλώ μόνο με εικόνες. Δυσκολεύθηκα πάρα πολύ. Ήταν η πρώτη μου εικονογραφική δουλειά. Πρώτη φορά που δούλεψα πάνω σε ένα κείμενο και ένα τόσο δύσκολο θέμα. Με πήρε τον Μάιο του ’16 η Αργυρώ και μου διάβασε το κείμενο από το τηλέφωνο και δεν ήξερα πώς να αρχίσω. Δεν ήθελα να κάνω κάτι παιδικό που να κολακεύει τα παιδιά. Δεν μου αρέσουν ούτε ως αναγνώστης οι εικονογραφήσεις που κολακεύουν. Δεν ταίριαζε κάτι τέτοιο σε αυτό το κείμενο. Από την άλλη, πώς μπορείς να ερμηνεύσεις εικονογραφικά τόσο πόνο; Δεν μπορείς. Έπρεπε να βρω μια ισορροπία. Συζητήσαμε πάρα πολύ μέχρι να ξεκινήσουμε. Βλέποντας πολύ υλικό και ειδήσεις και έχοντας πιαστεί η ψυχή μου και η καρδιά μου αποφάσισα να ξεκινήσω. Η πρώτη εικόνα που έκανα ήταν η βάρκα με τους ανθρώπους. Μια εικόνα με πάρα πολύ πόνο, αλλά παρ’ όλα αυτά από τις πιο χρωματιστές εικόνες. Θέλαμε να φαίνεται η φιγούρα του Μελάκ και να τρέχουν οι εικόνες γύρω του. Και αυτό κάναμε. Η μόνη εικόνα που φαίνεται το πρόσωπό του είναι η τελευταία που βρίσκεται πια σε ένα ασφαλές μέρος. Ένας εικονογράφος παίρνει εικόνες από παντού. Θα βρει εικόνες που θα τον συγκινήσουν. Η πρώτη εικόνα που έφτιαξα μόλις έκλεισα το τηλέφωνο δεν μπήκε τελικά στο βιβλίο, αλλά έδωσε την αρχή για να ακολουθήσουν οι υπόλοιπες. Πάντα είχα στο μυαλό μου τα λόγια του Χατζηδάκι που έλεγε ότι πρέπει να μιλάμε στα παιδιά σαν σε μελλοντικούς ενήλικες. Αυτό προσπάθησα να κάνω και αυτό θα κάνω πάντα στη δουλειά μου».
Τη βραδιά έντυσε μουσικά ο οργανοπαίχτης από την Συρία ΝαμπίΑλ Σάγιεκ, ο οποίος ζει 30 χρόνια στην Ελλάδα και έπαιξε μελωδίες της πατρίδας του. Στο μήνυμά του ήταν αφοπλιστικό: «Εμείς που ζούμε πολλά χρόνια στην Ελλάδα βοηθάμε όσο μπορούμε τους πρόσφυγες της πατρίδας μας. Εύχομαι να τελειώσει ο πόλεμος».Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με γευσιγνωσία της κουζίνας των προσφύγων, από μάγειρες πρόσφυγες εστιατορίου που εδρεύει στον Δήμο, που πρόσφεραν ένα μοναδικό γευστικό ταξίδι στους παρευρισκόμενους.
Στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ σε έκθεση με τίτλο: «Τους οφείλουμε ένα αίσιο τέλος»
65 εκατ. Αναγκαστικά εκτοπισμένους το 2015 Οι μισοί παιδιά
Πάνω από 1 εκατομμύριο αφίξεις στην Ευρώπη
7.000 νεκροί και αγνοούμενοι στη Μεσόγειο
5 εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία στις γειτονικές τους χώρες
