Ο ενδοσχολικός εκφοβισμός, ένα φαινόμενο που έχει αρχίσει να γίνεται αντικείμενο προσοχής, συζήτησης και μελέτης τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης και των κοινωνικών επιπτώσεων που τη συνοδεύουν, ήταν το θέμα της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του διευθυντή, των εκπαιδευτικών και του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του 7ου Δημοτικού Σχολείου Κηφισιάς «Οδυσσέας Ελύτης», τη Δευτέρα 27 Μαΐου, στο Κέντρο ΓΑΙΑ του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας.
Ομιλητές ήταν ο ευρωβουλευτής της ΝΔ, Γιώργος Κουμουτσάκος, εισηγητής για την καθιέρωση Ευρωπαϊκής Ημέρας κατά της Ενδοσχολικής Βίας και του Διαδικτυακού Εκφοβισμού και η κ. Χρυσή Γ. Χατζηχρήστου, καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το ψήφισμα που κατέθεσαν ο κ. Κουμουτσάκος, μαζί με άλλους συναδέλφους του από διάφορες πτέρυγες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπερψηφίστηκε και υπογράφηκε από 383 ευρωβουλευτές, σε μια προσπάθεια γνώσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των θεσμών των κοινοτικών μηχανισμών, πλην των μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών με μήνυμα και στόχο «ούτε ένα παιδί θύμα ενδοσχολικής βίας».
«Η κρίση δημιουργεί εντάσεις»
Οι όροι που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν το φαινόμενο είναι «ενδοσχολική βία», «εκφοβισμός» και «θυματοποίηση». Ορίζουν μια κατάσταση, κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου. «Αιτία είναι η διαφορετικότητα, καθετί που μπορεί να χαρακτηριστεί ως διαφορετικό στην κοινωνία των παιδιών. Το φαινόμενο αποκτά διαστάσεις και ένταση και λόγω των κοινωνικών συνθηκών που ζούμε στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια.
Η κρίση δημιουργεί εντάσεις μέσα στις οικογένειες, αυξάνεται η ανεργία, γίνονται συζητήσεις δύσκολες μέσα στα σπίτια και πολλές φορές τα παιδιά ως ‘‘ιμάντας’’ μεταφέρουν αυτές τις εντάσεις και στο δικό τους περιβάλλον. Σε αυτό το φαινόμενο ήρθε να προστεθεί η δυνατότητα άσκησης της ίδιας μορφής βίας και με την ίδια κατεύθυνση, μέσω του διαδικτύου, κάτι που κάνει ακόμα πιο πολύπλοκο το φαινόμενο, πολύ πιο δύσκολο στην αντιμετώπισή του», ανέφερε μεταξύ άλλων ο ευρωβουλευτής Γιώργος Κουμουτσάκος.
Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις τα περιστατικά βίας και εκφοβισμού στα σχολεία δεν αντιμετωπίζονται κατάλληλα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας αποσιωπούνται, διότι θεωρείται ότι εκθέτουν και στιγματίζουν τους θύτες, τα θύματα και το κύρος του σχολείου. Γενικά, παρατηρείται έλλειμμα ενημέρωσης, περιορισμένη ευαισθητοποίηση και σχετική άγνοια για τον τρόπο διαχείρισης του προβλήματος.
Οι γονείς ελάχιστα μιλούν για το πρόβλημα με τα παιδιά τους, οι μαθητές – θύματα συχνά αντιδρούν με απόσυρση και αποφεύγουν να ζητήσουν βοήθεια από τους ενήλικες και τέλος οι εκπαιδευτικοί συζητούν ελάχιστα στην τάξη τις συμπεριφορές βίας και εκφοβισμού. Η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός έχει πολλές και σοβαρές επιπτώσεις τόσο στη σωματική και ψυχική υγεία όσο και στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες και είναι δυνατόν να έχουν τραγικά αποτελέσματα.
Η κ. Χρυσή Γ. Χατζηχρήστου προσπάθησε να δώσει στο πολυπληθές ακροατήριο, στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, ένα περίγραμμα για την αναγνώριση του φαινομένου και τη διαφοροποίησή του από την επιθετική ή βίαιη συμπεριφορά, σε αυτό που εννοείται ως ενδοσχολικός εκφοβισμός ή ενδοσχολική βία και δεν έχει σχέση με τα προσωπικά χαρακτηριστικά ενός παιδιού, αλλά με το κοινωνικό πλαίσιο που βιώνει και στο οποίο αναπτύσσεται.
«Δεν αρκούν μόνο τα προγράμματα πρόληψης, αλλά συγχρόνως θα πρέπει να ενισχυθούν οι θετικοί και προστατευτικοί παράγοντες εντός τους σχολείου. Η δουλειά για τα παιδιά θα πρέπει να γίνει από τους μεγάλους, γονείς και εκπαιδευτικούς», τόνισε ιδιαίτερα η καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
«Μίλα, μη φοβάσαι»
Οι μαθητές του 7ου Δημοτικού Σχολείου Κηφισιάς παρουσίασαν δρώμενα με κείμενα επάνω στο συγκεκριμένο θέμα, στέλνοντας το μήνυμα «Μίλα, μη φοβάσαι» σε συνομηλίκους τους, δημιουργώντας ασπίδα κατά της απειλής του ενδοσχολικού εκφοβισμού. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο δήμαρχος Κηφισιάς Νίκος Χιωτάκης, ο βουλευτής Α’ Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Βούτσης, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κηφισιάς, Νίκος Παναγιώτου, ο αντιδήμαρχος Χωροταξίας Πόλης, Μανώλης Κουρμαδιάς, οι δημοτικοί σύμβουλοι Ευάγγελος Αυλήτης, Ιωάννης Διονυσιώτης και Λίλα Παπαδημητρίου, εκπρόσωποι της εκπαιδευτικής κοινότητας και πολλοί γονείς.
Γιώργος Κανελλόπουλος
