Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 29/08/2026
Mια νέα προσπάθεια αποκλιμάκωσης βρίσκεται σε (διαρκή) εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, χωρίς ωστόσο να έχει διαμορφωθεί ακόμη το έδαφος για έναν ουσιαστικό συμβιβασμό μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, διατηρώντας τις ισορροπίες εύθραυστες και τις παγκόσμιες αγορές νευρικές.
Το σημαντικότερο νέο στοιχείο των τελευταίων ημερών είναι η συμφωνία Ιράν και Ομάν για τη δημιουργία προσωρινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, εξέλιξη η οποία μπορεί να αποτελέσει μια πρώτη ανάσα για το διεθνές εμπόριο. Η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών όμως παραμένει ζητούμενο, καθώς η ιρανική πλευρά συνδέει το άνοιγμα των Στενών με αμερικανικές παραχωρήσεις και την επιστροφή σε ένα πλαίσιο διαπραγματεύσεων το οποίο δεν αποδέχονται οι ΗΠΑ.
Σκληρότερες κυρώσεις
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο την ίδια ώρα η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την οικονομική πίεση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να προαναγγέλλει ένα από τα σκληρότερα πακέτα κυρώσεων κατά του Ιράν και το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών να διευρύνει τα μέτρα σε εταιρείες και δίκτυα που συνδέονται με τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. Βεβαίως, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, οι κυρώσεις δεν είναι ακραίες όπως είχε υποσχεθεί αρχικά ο πρόεδρος Τραμπ, διότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να τινάξει πραγματικά στον αέρα την παγκόσμια οικονομία και να εκτοξεύσει την τιμή του πετρελαίου σε δυσθεώρητα ύψη.
Στο επίκεντρο παραμένει λοιπόν η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου, υπό κανονικές συνθήκες, περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και LNG (σ.σ.: υγροποιημένου φυσικού αερίου). Η κίνηση έχει υποχωρήσει δραματικά, αν και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν μια μικρή αύξηση των διελεύσεων.
Στο «κάδρο» της απειλής και η Ευρώπη
Και ενώ το Ομάν επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό έναν δίαυλο επικοινωνίας κρατώντας την παγκόσμια αγορά εκτός… πανικού, η κρίση αποκτά πλέον σαφείς ευρωπαϊκές διαστάσεις.
Οι πληροφορίες που διέρρευσαν τις προηγούμενες ημέρες ότι η Τεχεράνη εξετάζει χτυπήματα κατά αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στην Ευρώπη σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης έχουν σημάνει συναγερμό, με την Ελλάδα να ενισχύει την προστασία της βάσης της Σούδας στην Κρήτη. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο μεταφέρθηκαν εκεί από την Κάρπαθο οι πύραυλοι Patriot, ενώ το Ιράν απειλεί ευθέως τη Βουλγαρία και την Κύπρο όπου βρίσκονται αμερικανικές βάσεις που χρησιμοποιούνται για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Κάπως έτσι, το Ορμούζ δεν αποτελεί πλέον μόνο το βασικό στρατηγικό μέτωπο της σύγκρουσης, αλλά και τον κρίσιμο δείκτη για το αν η επόμενη φάση θα οδηγήσει σε σταδιακή αποκλιμάκωση ή σε έναν νέο γύρο στρατιωτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης.
