Η Μαρίνα ζούσε μέχρι το 1991 στη Σοβιετική Ένωση. Το χωριό της βρισκόταν στην Αμπχαζία, της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Γεωργίας. Το τέλος εκείνου του χρόνου, την βρήκε στη νέα, καπιταλιστική, «Δημοκρατία της Γεωργίας». Πρόεδρός της, για όσους θυμούνται, ήταν κάποιος Γκαμσαρχουντία. Με φωτιά και μαχαίρι επιχείρησε την εκδίωξη του ρωσόφωνου πληθυσμού. Το 1993, η Μαρίνα έφυγε για την πρώτη προσφυγιά, αφού και τότε δεν πέρασαν τα σχέδια εκδίωξης των Ρώσων.
Στην Τιφλίδα ζούσε με χιλιάδες άλλους πρόσφυγες της Αμπχαζίας, σε ερειπωμένα παλιά ξενοδοχεία και σε παλιόσπιτα. Το 2003 πήρε το δρόμο της δεύτερης προσφυγιάς, με κατεύθυνση το νότο. Στην Ελλάδα εργάζεται σε σπίτια και από τα λεφτά που κερδίζει συντηρεί ολόκληρες οικογένειες στην πατρίδα της.
Η Μαρίνα, όπως και οι χιλιάδες συμπατριώτες της στην Ελλάδα, είχε φανατιστεί όταν ο Σαακασβίλι αιματοκύλησε την Οσετία. Τα είχε με τους Ρώσους και πήρε μέρος στη διαδήλωση που έκαναν οι (σχεδόν όλοι παράνομοι μετανάστες…) Γεωργιανοί στο κέντρο της Αθήνας.
Σήμερα, η Μαρίνα γνωρίζει την αλήθεια και καταφέρεται με πολύ σκληρές εκφράσεις κατά του Αμερικανού δικηγόρου. Ελπίζει ότι σύντομα θα επιστρέψει στο γραφείο του και στα σεμινάρια που οργανώνουν οι Η.Π.Α., για να μιλούν όλοι οι αποτυχημένοι πρώην φίλοι τους.
Έδειξα στη Μαρίνα ένα γράμμα, με ημερομηνία 23.2.89. Είχε σταλεί απ’ την Τιφλίδα στον Θανάση Φωτιάδη, μόλις 4 μήνες πριν το θάνατό του. Ήταν από την Ναταλία Νικολάου, «καθηγήτρια της νεοελληνικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο της Τιφλίδας».
Όσοι από τους αναγνώστες έχουν στο μυαλό τους την Γεωργία ως έναν τόπο αγριότητας και πολέμων, ας προσπαθήσουν να γυρίσουν το ρολόι είκοσι χρόνια πίσω, τότε που η Γεωργία ήταν σοσιαλιστική. Διαβάζοντας το γράμμα της Ναταλίας, γραμμένο το δίσεκτο έτος της έναρξης της καταστροφής, ας φανταστούν ποια ήταν η καθημερινότητα στην «κόλαση» του υπαρκτού σοσιαλισμού:
«Τυφλίδα 23.2.89
Αγαπητέ μας φίλε Θανάση!
Πριν μια εβδομάδα γύρισα απ’ τη Μόσχα στην Τυφλίδα μετά τις διακοπές μου. Με χαρά βρήκα στο πανεπιστήμιο μια πολύ ωραία κάρτα σας με τις θερμές ευχές. Σας ευχαριστώ πολύ!
Θέλω να σας πω ότι άρχισε ήδη να λειτουργεί η νεοελληνική βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου, που είναι ένα παράρτημα της κλασσικής ελληνο-λατινικής Βιβλιοθήκης του Κέντρου Μεσογειακών Σπουδών. Τα βιβλία σας βρίσκονται τώρα εκεί πέρα.
Παρουσίασα τα βιβλία σας (δηλαδή έκανα σύντομη εξήγηση του περιεχόμενου) στους επιστημονικούς συνεργάτες του Κέντρου. Έτσι κάνουν εδώ με κάθε καινούργιο ενδιαφέρον βιβλίο που βγαίνει έξω και έρχεται στη βιβλιοθήκη. Παρ’ όλο που στο κέντρο δεν υπάρχουν ειδικοί πάνω στα θέματα της Εθνολογίας, Λαογραφίας κ.λ.π., όλοι με μεγάλο ενδιαφέρον έμαθαν για τα βιβλία σας. Πιστεύουμε και θέλουμε πολύ στο μέλλον η βιβλιοθήκη του κέντρου να έχει και άλλα βιβλία σας.
Εγώ προσωπικά γράφω για το Πανεπιστήμιο ένα βιβλίο για την ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, εκδίδουμε τώρα και μια νέα μέθοδο της νεοελληνικής γλώσσας, οργανώνουμε (για πρώτη φορά στην ιστορία της Γεωργίας) τις εκπομπές στα ελληνικά για τους Έλληνες (100 χιλιάδες Ελλήνων) που ζουν στον Καύκασο.
Το καλοκαίρι σκοπεύω να πάω στην Ελλάδα. Μέχρι τότε θα μάθω αν υπάρχουν δυνατότητες να ’ρθείτε σε κάποιο σεμινάριο εδώ.
Θα χαρώ πολύ αν θα έχω την ευκαιρία να συζητήσουμε από κοντά διάφορα θέματα».
Φιλικά
Νατάσσα Νικολάου
Έπεσαν τα όρνια, τα τσακάλια, τα μαύρα κοράκια πάνω στο πτώμα της Σοβιετικής Ένωσης κι άρχισε το γλέντι. Είκοσι χρόνια έσκασαν στο φαΐ. Έβγαλαν το άχτι τους και φαντάστηκαν ότι τέλειωσαν μια για πάντα με τους παλιούς λογαριασμούς.
Όμως τ’ απομεινάρια του κουφαριού τούς έκατσαν στο στομάχι κι εκείνοι, ξερνούσαν πράσινη (φαιοπράσινη για την ακρίβεια…) χολή, κιτρίνισαν σαν το φλουρί κι έπεσαν κάτω του θανατά. Οι γιατροί βάφτισαν την αρρώστια παγκόσμια κρίση…
Χρήστος Φωτιάδης
