Όσο πιο αβέβαιη η εξέλιξη της κρίσης, τόσο πιο μεγάλη η ανασφάλεια. Αν και ο καπιταλισμός ποτέ δεν φημιζόταν για τις «εγγυήσεις» του προς τους εργαζόμενους, λίγοι μπορούσαν να προβλέψουν την λαίλαπα της ύφεσης. Κι αν ένα αρκετά μεγάλο τμήμα της νεολαίας είχε εξασφαλισμένες τις σπουδές, λόγω υψηλού εισοδήματος της οικογένειας, τώρα ούτε αυτό δεν είναι σίγουρο.
Άλλωστε, το πτυχίο (ακόμη κι αν προέρχεται από κάποιο «φημισμένο» ίδρυμα του εξωτερικού δεν παρέχει καμία απολύτως βεβαιότητα στον φέροντα, ότι θα του ανοίξει τις επαγγελματικές πύλες του παραδείσου.
Βαρύ το τίμημα της κρίσης για πολλούς νέους που σπούδασαν στο εξωτερικό και ξεκίνησαν στην ίδια χώρα μια πολλά υποσχόμενη καριέρα. Υψηλό εισόδημα, μπόνους και πλούσια συνοδευτικά πακέτα φούσκωσαν τα μυαλά των ελληνοπαίδων που υπηρέτησαν ως στελέχη σε τράπεζες και πολυεθνικές εταιρείες. Μόνο που η προσγείωση παραήταν απότομη και για πολλούς σημαίνει την ταπεινωτική επιστροφή στην… φτωχή πατρίδα.
Ευελιξία-φαντασία -προσευχή…
Το μέλλον των εργασιακών σχέσεων άδηλο. Η πολυδιαφημισμένη «Ευρώπη των λαών» φρόντισε να περικόψει συστηματικά πολλά «αυτονόητα» δικαιώματα. Οι κοινωνικές παροχές συρρικνώθηκαν σε απελπιστικό βαθμό, ενώ οι… υποσχέσεις για τη συνέχιση του ψαλιδίσματος δίνουν και παίρνουν.
Σε αυτό το μαύρο φόντο, είναι αδύνατος ο σοβαρός προγραμματισμός του επαγγελματικού μέλλοντος των παιδιών μας. Όσοι προβλέπαμε την εξέλιξη αυτή, φροντίσαμε τουλάχιστον να προειδοποιήσουμε και να προσγειώσουμε τα παιδιά μας. Περισσότερο από ποτέ, είναι σήμερα απαραίτητη η συνεχής ενημέρωση και η ευελιξία στην αναζήτηση δουλειάς. Οι συχνές αλλαγές είναι συχνά αναγκαίες, για την αύξηση του εισοδήματος και τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών.
Σήμερα, κανένας πολυεθνικός κολοσσός δεν παρέχει ισόβια εργασιακή προστασία, με σταθερή αύξηση του εισοδήματος. ΄Οσοι πίστεψαν στ’ αλήθεια, ότι μετά την εξαφάνιση του υπαρκτού σοσιαλισμού θα προέκυπτε ο… εργασιακός παράδεισος, τώρα αντιλαμβάνονται ότι συνέβη το ακριβώς αντίθετο.
Ας μη γελιόμαστε.
Ο «υπαρκτός καπιταλισμός» είναι το σύστημα των λίγων. Ειδικά στην σημερινή του μορφή, αμείβει τους ελάχιστους και τιμωρεί τη μάζα των αφελών. Υπάρχουν και σήμερα κάποιοι που περνούν καλά. Δεν εννοούμε μόνον τους κατόχους των μέσων παραγωγής και του πλούτου. Υπάρχουν κάποιοι ελάχιστοι που γνωρίζουν καλά το καπιταλιστικό παιχνίδι, χωρίς να αναζητούν τα ψηλά ρίσκα. Μόνο που, σας το λέγαμε πάντα, το παιχνίδι, με τον καπιταλισμό μπορεί να έχει κάποιου είδους γοητεία, αρκεί να μην είσαι το κορόιδο στο τραπέζι…
Χρήστος Φωτιάδης
