Oι διαχωριστικές γραμμές της γερμανικής κατοχής ξύπνησαν και πάλι, μεταξύ των δυο μεγαλύτερων από τις πρώην γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες. Αφορμή τα αποκαλυπτήρια στην Κροατία μιας προτομής του αμφιλεγόμενου καρδινάλιου Αλοΐσιους Στέπινατς, του επονομαζόμενου και «καρδινάλιου της γενοκτονίας», ο οποίος στήριξε το φασιστικό καθεστώς των Ουστάσι (προτεκτοράτο του Χίτλερ) και την εξόντωση εκατοντάδων χιλιάδων Σέρβων, Εβραίων και Ρομά κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο!
Τα αποκαλυπτήρια έγιναν μάλιστα στην πόλη Όσιγιεκ, λίγες μόλις δεκάδες χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Σερβία. Περιοχή που από το 1991 μέχρι το 1995 ήταν το επίκεντρο του σερβο-κροατικού πολέμου, με χιλιάδες θύματα και εκτοπισμένους, οι οποίοι, όπως οι Σέρβοι μειονοτικοί, συνεχίζουν να βρίσκονται και σήμερα μακριά από τις πατρογονικές τους εστίες. Η ενέργεια των κροατικών Αρχών προκάλεσε εκατέρωθεν διαβήματα μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών, αφού για το Βελιγράδι το ζήτημα Στέπινατς αντιμετωπίζεται ως μείζον θέμα εξωτερικής πολιτικής, αντιδρώντας τόσο στην προσπάθεια της Κροατίας να τον παρουσιάζει ως «εθνομάρτυρα» όσο και του Βατικανού, το οποίο έχει δρομολογήσει την αγιοποίησή του!
Ο Αλοΐσιους Στέπινατς καταδικάσθηκε το 1946 ως συνεργάτης των Γερμανών και των φασιστών Κροατών Ουστάσι σε φυλάκιση 16 χρόνων, αλλά έμεινε στις φυλακές μόνο για 5 χρόνια. Μετά από πιέσεις του Βατικανού αποφυλακίστηκε, ενώ από το 1951 μέχρι το 1960, που πέθανε, ήταν υπό αστυνομική επιτήρηση.
Βαρθολομαίος και Βίζενταλ
Στο πλευρό του Βελιγραδίου τάχθηκε ο Εφραίμ Ζούροφ, διευθυντής του Κέντρου Σιμόν Βίσενταλ, το οποίο συντονίζει τις προσπάθειες να προσαχθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης οι εγκληματίες του Ολοκαυτώματος. «Ο Αλοΐσιους Στέπινατς, ο άνθρωπος που υποστήριξε το καθεστώς των Ουστάσι, δεν μπορεί να υπάρξει άγιος, δεν είναι ένας ήρωας και δεν του αξίζει ένα μνημείο» είπε ο Εφραίμ Ζούροφ.
Η παρέμβαση του διευθυντή του Κέντρου Σιμόν Βίσενταλ έχει ιδιαίτερη σημασία και για το γεγονός ότι από την περασμένη Δευτέρα στο Νόβι Σαντ ξεκίνησε κλεισμένων των θυρών η τρίτη συνεδρίαση της κοινής επιτροπής της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, η οποία ερευνά τον ρόλο του Στέπινατς στα δραματικά γεγονότα στην Κροατία κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η σερβική αντιπροσωπεία επρόκειτο να παρουσιάσει νέα στοιχεία που αποδεικνύουν τη συμμετοχή του Στέπινατς στη δημιουργία του φασιστικού Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας, καθώς και ότι ενημερωνόταν για τις συστηματικές διώξεις και τις μαζικές δολοφονίες. Έχει συμφωνηθεί να υπάρξει πρόσβαση στα μέλη της σερβικής αντιπροσωπείας στα αρχεία του Βατικανού και στην αλληλογραφία του Στέπινατς.
Οι κροατικές Αρχές προχώρησαν τον περασμένο Ιούλιο σε ακόμη μια απαράδεκτη ενέργεια. Το περιφερειακό δικαστήριο του Ζάγκρεμπ ανέτρεψε την απόφαση του δικαστηρίου του 1946 που είχε καταδικάσει τον καρδινάλιο Στέπινατς και τον αθώωσε για όσα κατηγορούνταν. Ο Εφραίμ Ζούροφ την είχε χαρακτηρίσει ως απόφαση-ντροπή. Βαρύνουσα σημασία είχε και η επίσκεψη που πραγματοποίησε στο πρώην στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γιασένοβατς, το αποκαλούμενο ως «Άουσβιτς των Βαλκανίων», ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος για να αποτίσει φόρο τιμής στους μάρτυρες…
