Οι «μνηστήρες» του Πεντελικού Όρους
«Δεν θα επαρκούσε ολόκληρη η Πεντέλη αν αποφασίζαμε να παραχωρήσουμε σε όλους τους διεκδικητές τις εκτάσεις που ζητούν» είχε δηλώσει ο δασάρχης Πεντέλης πριν από ένα μήνα, σε ένα περίπου προφητικό δημοσίευμα. Φέτος που κάηκε όλη η Ελλάδα, η Πεντέλη -που λειτουργεί ως απόθεμα γης προς οικιστική εκμετάλλευση και τις εκτάσεις της διεκδικούν η Εκκλησία, οικοδομικοί συνεταιρισμοί και ιδιώτες- κινδυνεύει περισσότερο από ποτέ.
Υπολογίζεται ότι το Πεντελικό Όρος έχει έκταση πάνω από 200.000 στρέμματα από τα οποία τα περισσότερα είναι δασικά, δηλαδή μη οικοδομήσιμα, ακόμα και αν ανήκουν σε ιδιώτη. Πρόκειται για εκτάσεις «φιλέτα» που, αν χάσουν τη δασική τους ιδιότητα, αξίζουν εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια ευρώ.
Τις τελευταίες δεκαετίες ένα πλέγμα συμφερόντων και διεκδικητών κατατρώγει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το βουνό. Οι πιέσεις αυτές έχουν συνδεθεί άμεσα με τις φωτιές, αφού, αν μετά την πυρκαγιά, μια έκταση εξαιρεθεί της αναδάσωσης, χάνει τον δασικό της χαρακτήρα και άρα μπορεί να οικοδομηθεί.
Ένας από τους κύριους και περισσότερο ισχυρούς διεκδικητές 80.000 και πλέον στρεμμάτων δάσους είναι η Μονή Πεντέλης, που φέρεται να κατέχει εκτάσεις σε όλο το νότιο τμήμα του βουνού, σε μεγάλο μέρος της δυτικής αλλά και της ανατολικής πλευράς του. Για τις εκτάσεις αυτές δεν υπάρχουν σαφείς τίτλοι και η Μονή στηρίζει τις ιδιοκτησιακές της διεκδικήσεις σε έγγραφα του σουλτάνου και στη συνεχή παρουσία της στην περιοχή. Μεγάλο τμήμα αυτών των εκτάσεων έχει πωληθεί – μεταβιβαστεί σε ιδιώτες ή σε οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Από το 1970 έως σήμερα, η Μονή Πεντέλης πώλησε σε οικοδομικούς συνεταιρισμούς και ιδιώτες περί τα 10.000 στρέμματα. Οι νέοι «ιδιοκτήτες» προσπαθούν να αποδείξουν ότι οι εκτάσεις δεν είναι δασικές. Κάποιοι έχουν καταφέρει να τις αποχαρακτηρίσουν και στη συνέχεια να τις οικοδομήσουν, δημιουργώντας οικισμούς που σήμερα θεωρούνται νόμιμοι. Ο Oικοδομικός Συνεταιρισμός ΠΑΝ (των υπαλλήλων του υπουργείου Γεωργίας) νομιμοποίησε 4.000 στρέμματα και έχτισε στην περιοχή Λυκόρεμα. Τώρα ο οικισμός αποτελεί τμήμα της κοινότητας Πικερμίου. Ο Oικοδομικός Συνεταιρισμός ΑΟΟΑ (Αξιωματικών) το 1998 κατάφερε να εντάξει στο σχέδιο πόλης της Νέας Μάκρης έκταση 800 στρεμμάτων. Αυτά δίνουν στους υπόλοιπους ελπίδες και κουράγιο να συνεχίσουν…
Σήμερα 28 οικοδομικοί συνεταιρισμοί διεκδικούν περίπου 25.000 στρέμματα. Πολλά από αυτά κάηκαν στις πυρκαγιές του 1995 και του 1998. Χαρακτηριστικά, ο Oικοδομικός Συνεταιρισμός «Νέα Κωνσταντινούπολη» διεκδικεί 550 στρέμματα σε περιοχή που κάηκε το 1995, ενώ ο «Άγιος Σπυρίδων» διεκδικεί τον αποχαρακτηρισμό 1.200 στρεμμάτων, τα οποία επίσης κάηκαν την ίδια χρονιά. Στην περιοχή του Πεντελικού δραστηριοποιούνται οι Oικοδομικοί Συνεταιρισμοί «Άγιος Τιμόθεος», «Σύλλογος Εργαζομένων Τράπεζας Ελλάδας», «Σύλλογος Εργαζομένων και Ασφαλισμένων στο ΙΚΑ», «Σύλλογος Δημοσιογράφων και Εργαζομένων», «Τέκτων», «Φαίαξ», «Δημόκριτος», «Ροσόλυμος» ή «Κτήμα Πεντέλη Α.Ε.», «Νέα Βιθυνία», «Ίκαρος», «Β. Φρειδερίκη», «Νοσοκομείο Πειραιώς», «Αξιωματικοί Χωροφυλακής» «Δικηγόροι Πειραιώς», «Εφέδρων Αξιωματικών Αναγέννηση», «Νέοι Μακεδόνες», «Εργατοτεχνιτών Μαρμάρων», «Αργεννών», «Άγιος Σύλλας», «Νέος Μηχανικός Κόσμος», «Δασικών Υπαλλήλων», «Μεγαλόχαρη», «Καλλιθέα, «Άγιος Θωμάς», «Αιολίδα», «Προβάλυνθος».
Στη Βόρεια Πεντέλη οι κληρονόμοι του Ηλιόπουλου κέρδισαν το 1991 στον Άρειο Πάγο την ιδιοκτησία 25.000 στρεμμάτων δάσους. Δεν έχουν αποχαρακτηριστεί και υπό αυτήν την έννοια δεν μπορούν να αξιοποιηθούν από τους ιδιοκτήτες τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι ορισμένοι παραιτήθηκαν των δικαιωμάτων τους υπέρ του Δημοσίου, που σήμερα κατέχει περίπου το 10% αυτών των εκτάσεων.
Tα συμφέροντα και οι διεκδικήσεις στην Πεντέλη συντηρούνται από το γεγονός ότι, από καιρό σε καιρό, κάποιοι δικαιώνονται. Οι υπόλοιποι αναμένουν. Πολλοί οικοδομούν, αφού προεκλογικώς λαμβάνουν υποσχέσεις ότι θα νομιμοποιηθούν… Αυτές οι υποσχέσεις είναι τα θεμέλια των νέων αυθαιρεσιών και καταπατήσεων.
Οι διεκδικητές
Στις περιοχές που κάηκαν φέτος στην Πεντέλη, έχουν καταγραφεί διεκδικήσεις από τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς:
• «Άγιος Τιμόθεος»: Διεκδικεί περίπου 200 στρέμματα στην περιοχή των λατομείων Μουζάκι και ανατολικότερα.
• «Άγιος Σύλλας»: Περίπου 25 ιδιοκτήτες διεκδικούν 2-4 στρέμματα έκαστος (συνολικά 80 στρ.) στη Νέα Πεντέλη
• Ιδιώτες: Διεκδικούν περίπου 30 στρέμματα που κάηκαν στο κέντρο του Κοκκιναρά. Η έκταση αυτή είχε καεί το 1995, είχε αναδασωθεί και πριν από δύο χρόνια, μέσα σε μία νύχτα, τα δενδρύλλια κόπηκαν από αγνώστους.
Ποιοι Δήμοι και φορείς έσπευσαν σε βοήθεια
Αμαρουσίου, Βριλησσίων, Πικερμίου, Χαλανδρίου, Αγίας Παρασκευής, Ανθούσας, Γαλατσίου, Δροσιάς, Αγίου Στεφάνου, Περιστερίου, Χολαργού, Πειραιά, Άνω Λιοσίων, Ρέντη, Κερατσινίου, Ζωγράφου, Αθήνας, Αλίμου, Κρωπίας, Ζεφυρίου, Καλλιθέας, Γλυφάδας, Βάρης, Νομαρχία Αθηνών, ΕΥΔΑΠ, ΣΠΑΥ, Αττική Λέσχη, Φίλοι του Δάσους, Εθελοντές πυροσβέστες, Άγρυπνοι Φύλακες Β. Προαστίων.
Στη φυλακή οδηγήθηκε μετά την απολογία του στον 15ο τακτικό ανακριτή ο 57χρονος Τάσος Χάλκος, ο οποίος κατηγορείται για τη μεγάλη πυρκαγιά στην Πεντέλη. Ο ίδιος αρνήθηκε ότι έβαλε τη φωτιά και προέβαλε ως άλλοθι, ότι την ώρα της εκδήλωσής της βρισκόταν σε καφενείο, κάτι που βεβαίωσαν στον ανακριτή και μάρτυρες. Από το ανακριτικό γραφείο πέρασαν και μάρτυρες που υποστήριξαν ότι τον είδαν να «κινείται ύποπτα στην περιοχή όπου ξέσπασε η φωτιά». Περιέγραψαν ότι εντόπισαν τον 57χρονο σε σημεία που δεν ήταν δασικοί δρόμοι και δεν υπήρχαν σπίτια.
«Δεν αρνούμαι ότι ήμουν σε εκείνη την περιοχή, αλλά δεν έβαλα εγώ τη φωτιά», είπε ο κατηγορούμενος στην απολογία του. Ο ισχυρισμοί του όμως και τα άλλοθι δεν έπεισαν τον ανακριτή και τον εισαγγελέα, οι οποίοι έκριναν ότι πρέπει να οδηγηθεί στη φυλακή. Ο κατηγορούμενος είναι πατέρας του εθελοντή δασοπυροσβέστη Παναγιώτη Χάλκου, ο οποίος πέθανε από παθολογικά αίτια την 1η Ιουλίου, ενώ συμμετείχε σε κατάσβεση πυρκαγιάς σε εργοστάσιο στο Χαλάνδρι.
Επιδοτήσεις & αποζημιώσεις στους πληγέντες
Σε έκτακτη συνεδρίασή του στις 21 Αυγούστου το Δημοτικό Συμβούλιο Μελισσίων αποφάσισε σειρά μέτρων για την ενίσχυση των πυροπαθών. Παρόντες ήσαν 16 από τους 21 συμβούλους, τους οποίους ο δήμαρχος ενημέρωσε για τις ενέργειες της διοίκησης και πρότεινε τη λήψη απόφασης για τα ακόλουθα μέτρα:
1. Την ουσιαστική συμβολή (οικονομική ενίσχυση – επιδότηση) στους πληγέντες, μέσω του Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης και τη διεκδίκηση των χρημάτων από όσα υπουργεία εμπλέκονται, στις περιπτώσεις όπως αυτές έχουν καταγραφεί και ειδικότερα:
α. Στις περιπτώσεις ολικής καταστροφής κατοικιών και βλάβης κατοικιών την επιδότηση ενοικίου για χρονικό διάστημα έως τρία (3) έτη.
β. Αποζημίωση οικοσκευών με ποσό που να δύνανται πράγματι οι πολίτες να αντικαταστήσουν αυτές, μαζί με το ποσό που θα χορηγηθεί από τη Νομαρχία. Το ακριβές ποσό θα αναφερθεί στο επόμενο Δ.Σ.
γ. Σε δύο περιπτώσεις στην οδό Βάρναλη, μία στην οδό Διονύσου και πέντε στο Λόφο Μποκόρου, ολικής καταστροφής οικιών, που θα υπάρξει γραφειοκρατική δυσκολία για τη διεκδίκηση αποζημίωσης, προτείνεται πέραν της οικονομικής ενίσχυσης, να δοθεί τεχνική βοήθεια από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου.
2. Να ζητηθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ να προχωρήσει άμεσα για το Πεντελικό, στις ίδιες ενέργειες που έγιναν και για την Πάρνηθα, στις εκτός του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου περιοχές, ήτοι να αναλάβει την ευθύνη και τον συντονισμό για την αναδάσωση της δασικής περιοχής του όρους Πεντέλη.
3. Να σταλεί η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου άμεσα στη Νομαρχία, ενόψει του Νομαρχιακού Συμβουλίου της 23ης Αυγούστου 2007, ώστε να συμπεριληφθεί το θέμα του αγωγού ομβρίων υδάτων στον Δήμο μας, προϋπολογισμού 4.000.000 ευρώ και να ζητηθεί από τον νομάρχη η άμεση υπογραφή για την υλοποίηση του έργου. Το παραπάνω έργο από το 2006 έχει συμπεριληφθεί στο Τεχνικό Πρόγραμμα της Νομαρχίας, έχει συμπεριληφθεί στον Προϋπολογισμό της Νομαρχίας, έχει υπογραφεί από τον προηγούμενο και τον νυν δήμαρχο και δεν έχει υπογραφεί από τον νομάρχη.
4. Να ζητηθεί η κήρυξη αναδάσωσης και υλοποίησης αυτής σε όλες τις περιοχές που έπληξε η πυρκαγιά, εκτός αυτών που βρίσκονται στα όρια του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Δεν νοείται στις περιοχές εντός του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου που δεν έχει τελεσιδικήσει το δασικό, να ζητηθεί η αναδάσωσή τους, όπως στις περιοχές Μποκόρου, Δεξαμενής και Λάκα Ρήγα, με τη δέσμευση ότι, εάν κτισθούν κτήρια στις περιπτώσεις που δεν έχουν τελεσιδικήσει, αυτά θα κατεδαφιστούν.
5. Να ζητηθεί περαιτέρω οικονομική ενίσχυση από το υπουργείο Εσωτερικών για τους κατοίκους των Μελισσίων και τις ζημιές που υπέστη ο Δήμος (καμένα αυτοκίνητα – καταστροφή οστεοφυλακείου κ.λπ.)
6. Άμεση αίτηση στην πυροσβεστική υπηρεσία για διάθεση και παραμονή 1-2 οχημάτων προς περιφρούρηση των εναπομεινάντων δασών της περιοχής (Παπαδημητρίου, Τσαγκάρη, ΝΙΕΘ και Εξοχών Χωροφυλακής). Μετά από διαλογική συζήτηση, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την εισήγηση του κ. Μανώλη Γραφάκου, ενώ μετά από πρόταση του επικεφαλής του συνδυασμού «Μελίσσια Συμμετοχή Ανάπτυξη» Δημοσθένη Παπακωνσταντίνου Δημοσθένη δέχτηκε τη σύσταση διαπαραταξιακής επιτροπής που θα αντιμετωπίσει την παρούσα κατάσταση.
Επί των προτάσεων του δημάρχου, και ειδικότερα στην πρώτη πρόταση, ο επικεφαλής του συνδυασμού «Δημοτική Αγωνιστική Συνεργασία» Τάσος Καρατζής, συμφώνησε με την αποζημίωση των πληγέντων μόνο μέχρι του ποσού που έχει διατεθεί από το κράτος.
Σε ό,τι αφορά στη δεύτερη πρόταση ο κ. Καρατζής, αλλά και ο επικεφαλής του συνδυασμού «Μελίσσια Αναγέννηση» Νίκος Τόλιος ψήφισαν αρνητικά, λέγοντας ο μεν πρώτος ότι τα κυβερνητικά μέτρα στην Πάρνηθα χάρισαν 64 στρέμματα στο Καζίνο της Πάρνηθας και ο δεύτερος πώς δεν γνωρίζει τι μέτρα έχουν ληφθεί στον Πάρνηθα, προτείνοντας άμεσο σχεδιασμό αναδάσωσης σε συνεργασία με ΥΠΕΧΩΔΕ και άλλους Δήμους.
Ως προς την τέταρτη πρόταση ο κ. Καρατζής ψήφισε εναντίον λέγοντας ότι δεν θα δώσει ψήφο σε μελλοντική αλλαγή χρήσης γης, λέγοντας ότι είναι καμένα και πρέπει να αναδασωθούν, ενώ ο κ. Τόλιος ψήφισε λευκό.
