ΤΑΞΗ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΤΟΧΟΙ:
Ανάδειξη τρόπων επικοινωνίας εφήβων και « σημαντικών άλλων» στη ζωή τους.
Η αλληλεπίδραση των εφήβων και η σημασία της για τη διαμόρφωση στάσεων, συμπεριφορών, συναισθημάτων, αναγκών και επιθυμιών.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
1). Η σχέση μου με τους άλλους (Οι προσδοκίες των ενηλίκων και πώς επηρεάζουν οι άλλοι τη συναισθηματική κατάσταση και τις επιλογές μου, ο ρόλος μου στην οικογένεια και οι σχέσεις μου με τα μέλη της, η σχέση μου με τους συνομηλίκους ,η σχέση μου με το άλλο φύλο, προβλήματα επικοινωνίας στην οικογένεια και το σχολικό και φιλικό περιβάλλον, αντιμετώπιση συγκρούσεων-άρνησης-κριτικής, σύνδεση με ειδικότερα θέματα όπως : πώς επηρεάζομαι από τους άλλους σε θέματα διατροφής- σεξουαλικής συμπεριφοράς- ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς-χρήσης ουσιών, πώς αντιμετωπίζω περιπτώσεις πίεσης από τους άλλους για θέματα που αφορούν την προσωπική μου ασφάλεια-τη χρήση ουσιών-τις σχέσεις με το άλλο φύλο).
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
– Ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας
– Παιχνίδια ρόλων
– Ερωτηματολόγια έρευνας
– Καλλιτεχνική δημιουργία
– Δουλειά σε μικρές ομάδες
– Μιμητικά παιχνίδια
– Ασκήσεις ελεύθερου συνειρμού
Οι μαθητές συζητούν σε ομάδες για την οικογένειά τους και καταγράφουν 5 χαρακτηριστικά που συνδέουν τα μέλη τους μεταξύ τους.
Χωρίζονται σε ομάδες μόνο αγόρια και μόνο κορίτσια και συζητούν τι είδους εμφάνιση προτιμούν, ποια χαρακτηριστικά θεωρούν πολύ σημαντικά στην προσωπικότητα ενός αγοριού ή κοριτσιού, ποιο θεωρούν ως μεγαλύτερο μειονέκτημα στο άλλο φύλο.
ΤΑΞΗ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΤΟΧΟΙ:
Συνειδητοποίηση επίδρασης του ευρύτερου περιβάλλοντος στη συμπεριφορά, τα συναισθήματα, τις επιλογές και τον τρόπο ζωής τους.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ:
1) Η σχέση μου με το περιβάλλον (Οι επιδράσεις των αλλαγών στη συναισθηματική μας κατάσταση, οι επιδράσεις των κοινωνικών και πολιτισμικών αξιών, ο ρόλος των ΜΜΕ και της διαφήμισης στη ζωή μας, η πολυπλοκότητα των ρόλων του εφήβου, δυνατότητες για αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των εφήβων, διαχείριση ελεύθερου χρόνου, σύνδεση με ειδικότερα θέματα όπως : αλκοόλ και διαφήμιση, σύγχρονος τρόπος ζωής και διατροφικές συνήθειες, καταναλωτική συμπεριφορά, στερεότυπα και προκαταλήψεις στους ρόλους των δύο φύλων και στην αποδοχή διαφορετικών ατόμων, αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου και εξαρτήσεις π.χ. Η/Υ, ηλεκτρονικά παιχνίδια).
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
– Ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας
– Παιχνίδια ρόλων
– Ερωτηματολόγια έρευνας
– Καλλιτεχνική δημιουργία
– Εργασία σε μικρές ομάδες
– Μιμητικά παιχνίδια
– Ασκήσεις ελεύθερου συνειρμού
– Χωρισμός σε ομάδες και κάθε ομάδα εκφράζει ένα έντονο συναίσθημα ( θυμό, αγάπη, ζήλια, φόβο ,χαρά και στη συνέχεια γίνεται παρουσίαση ρόλων για να δείξουν τα συναισθήματά τους. Επιλέγουν μια ιστορία που να ταιριάζει με τις εμπειρίες τους και να εκφράζει το συναίσθημα αυτό, και η κάθε ομάδα συζητά και βρίσκει τους τρόπους με τους οποίους ανταποκρίνεται στο συναίσθημα αυτό.
«Στηρίζομαι στα Πόδια μου»
Το πρόγραμμα «Στηρίζομαι στα Πόδια μου» είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που επιδιώκει την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, αναπτύσσοντας τις ατομικές και κοινωνικές δεξιότητες των μαθητών. Ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι να βοηθήσει τους μαθητές να αναλάβουν την ευθύνη της υγείας τους και της ζωής τους και πιο συγκεκριμένα να αναπτύξουν ικανότητες και δεξιότητες ώστε να μπορούν να αποφασίζουν συνειδητά και υπεύθυνα για το θέμα της χρήσης ουσιών ( νόμιμων και παράνομων).
Το υλικό αυτό είναι ένα βοήθημα το οποίο μπορεί να ενσωματωθεί σε ανάλογα σχολικά προγράμματα και να διαμορφωθεί σύμφωνα με τις ανάγκες του σχολείου.
Το υλικό χρησιμοποιήθηκε πιλοτικά στα Γυμνάσια ως τμήμα ενός γενικότερου προγράμματος πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών. Το πρόγραμμα επικεντρώθηκε:
Α). Στην ανάπτυξη ενός μοντέλου αποτελεσματικής παρέμβασης για την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και την Αγωγή Υγείας μέσα στο χώρο του σχολείου, εμπλέκοντας όλο το προσωπικό του σχολείου.
Β). Στη δημιουργία κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού για μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Γ). Στην εκπαίδευση των καθηγητών που θα χρησιμοποιήσουν το υλικό.
ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ
Τα προγράμματα πρωτογενούς πρόληψης έχουν ως στόχο να εμποδίσουν ή να καθυστερήσουν την έναρξη της χρήσης ουσιών καθώς και τη μετάβαση από τη δοκιμή στη συστηματική χρήση. Αντίθετα, η δευτερογενής και η τριτογενής πρόληψη στοχεύουν στο να βοηθήσουν τους συστηματικούς χρήστες να σταματήσουν τη χρήση εντελώς ή να αποφύγουν περαιτέρω προβλήματα που μπορεί να προκληθούν από τη χρήση ουσιών. Το συγκεκριμένο υλικό στοχεύει στην πρωτογενή πρόληψη.
Η διερεύνηση ορισμένων αιτιών που οδηγούν τα άτομα στη χρήση ουσιών δικαιολογεί την έμφαση που δίνεται από τα προγράμματα πρωτογενούς πρόληψης στην ενίσχυση των ατομικών και κοινωνικών δεξιοτήτων.
Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
Η χρήση ουσιών δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα και μοναδικό παράγοντα αλλά είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης της ουσίας, της προσωπικότητας του ατόμου και του περιβάλλοντος.
Συνεπώς, η πρόληψη της χρήσης ουσιών στοχεύει τόσο στη μείωση της προσφοράς μέσω της νομοθεσίας, της πολιτικής και του τελωνειακού ελέγχου, όσο και στη μείωση της ζήτησης μέσω της εκπαίδευσης και της ίδρυσης και ανάπτυξης στην τοπική κοινότητα θεραπευτικών κέντρων και συμβουλευτικών σταθμών. Η πολιτεία, οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, η οικογένεια και το σχολείο είναι συνυπεύθυνοι στα θέματα πρόληψης.
Το σχολείο, συνεπώς, είναι ένας από τους φορείς που μετέχουν στη διαμόρφωση των στάσεων και συμπεριφορών σχετικά με τη χρήση ουσιών. Ο χώρος του σχολείου μπορεί να αποτελέσει έναν πολύ σημαντικό παράγοντα επιρροής των νέων ανθρώπων, ιδιαίτερα όταν εξασφαλίζεται η συνεργασία με την οικογένεια και την τοπική κοινότητα.
Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα στηρίζεται σε ένα σύνθετο μοντέλο το οποίο περιλαμβάνει την ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών να συνειδητοποιούν και να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους, την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους καθώς και τους παράγοντες που τους επηρεάζουν. Παρουσιάζονται διεξοδικά τρόποι με τους οποίους οι παραπάνω διαδικασίες συνδυάζονται έτσι ώστε οι μαθητές να μπορούν να ναπτύξουν ανάλογες δεξιότητες.
Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό υλικό περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες για τις εξαρτησιογόνες ουσίες (νόμιμες και παράνομες) και χωρίζεται σε πέντε θεματικές ενότητες:
Ταυτότητα και αυτοεκτίμηση
Κατανόηση των επιρροών
Αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα
Συναισθήματα
Λήψη αποφάσεων.
Η παρουσία του συντονιστή και της ομάδας βοηθά τόσο στο επίπεδο της επικοινωνίας όσο και της εφαρμογής. Από τη μέχρι τώρα εμπειρία προκύπτουν κάποιες ιδέες και διαδικασίες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν :
Να οριστούν τρόποι επικοινωνίας για την ενημέρωση του προσωπικού και των γονέων σχετικά με τις εξελίξεις του προγράμματος.
Να συμφωνηθούν τα διαδικαστικά θέματα για την οργάνωση των συναντήσεων της ομάδας των μαθητών.
Να διοργανώνονται συναντήσεις με τα μέλη του προσωπικού που εμπλέκονται στη Συμβουλευτική, ώστε να ακούγονται και οι δικές τους απόψεις και ανάγκες (πηγές, εκπαίδευση) και να εξασφαλίζεται η υποστήριξή τους στη λήψη σχετικών αποφάσεων.
Να υπάρχει σταθερή συνεργασία με τη Διεύθυνση.
Ένα πρόγραμμα Συμβουλευτικής και Αγωγής Υγείας μέσα σ’ ένα σχολείο μπορεί να αποκτήσει εξέχουσα σημασία, δημιουργώντας μια σχολική κοινότητα στην οποία το κάθε άτομο έχει την αίσθηση ότι ανήκει κάπου, και μέσα στην οποία οι « δύσκολοι» μαθητές μπορούν να δεχτούν βοήθεια και ενθάρρυνση στα όρια του δυνατού.
