Ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας τίμησε την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και τη Σύναξη της Ιεράς θαυματουργού Εικόνος της Υπεραγίας Θεοτόκου της «Βουρλιωτίσσης», Πολιούχου και Προστάτιδος της Νέας Φιλαδέλφειας
Το πρωί της Κυριακής 6 Οκτωβρίου τελέσθηκε στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Νέας Φιλαδέλφειας Πανηγυρική Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνoύ και συλλειτουργούντων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ιωαννίνων κ. Μαξίμου και του οικείου Ποιμενάρχου Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ. Συμπροσευχόμενος εντός του Ιερού Βήματος παρέστη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ανέων κ. Μακάριος.
Στη συνέχεια, σε κλίμα συγκίνησης τελέστηκε το Μνημόσυνο για τα θύματα της Μικρασιατικής Καταστροφής, παρουσία του δημάρχου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας Γιάννη Τομπούλογλου, του αντιπεριφερειάρχη Κεντρικού Τομέα της Περιφέρειας Αττικής Κώστα Ζώμπου, Αντιδημάρχων και Δημοτικών Συμβούλων.
Ακολούθησε η επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Μικρασιατών και Αλησμόνητων Πατρίδων, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ, συμπροσευχούμενων του Πανοσιολογιωτάτου Γεν. Αρχ. Επιτρόπου της Ι.Μητρόπολης Αρχιμ. Τιμοθέου Ηλιάκη και Ιερέων της Ι.Μητρόπολης.
Τους παρευρισκόμενους καλωσόρισε και συντόνισε την τελετή ο Κωνσταντίνος Μπέτζελος, στέλεχος του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας.
Σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν ο δήμαρχος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας Γιάννης Τομπούλογλου και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μικρασιατών Νέας Φιλαδέλφειας «οι Αλησμόνητες Πατρίδες», Χρήστος Τριανταφύλλου.
Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από τον Δήμαρχο της πόλης Γιάννη Τομπούλογλου, τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Λευτέρη Αντωνόπουλο, τον αντιπεριφερειάρχη Κεντρικού Τομέα της Περιφέρειας Αττικής Κώστα Ζώμπο, τον αντιπρόεδρο του Παγκοσμίου Πολιτιστικού Ιδρύματος Ελληνισμού της Διασποράς και του Μουσείου Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου» Κώστα Τομπούλογλου, τους εκπροσώπους των δημοτικών παρατάξεων, των προσφυγικών και πολιτιστικών συλλόγων, σωματείων, πολιτικών κομμάτων και φορέων της Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας.
Γιάννης Τομπούλογλου: «Δεν ξεχνώ, και δεν θέλω να ξεχάσω»
Στο μήνυμά του, ο δήμαρχος της πόλης, Γιάννης Τομπούλογλου, έθεσε το στίγμα της ημέρας, που δεν είναι άλλο από τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και του πολιτισμού που έφεραν από τη Μικρασία, οι ξεριζωμένοι πρόγονοι μας. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά σε ένα απόσπασμα της ομιλίας του:
«Αν η Ιστορία, είναι μια αλυσίδα γεγονότων, τότε η ιστορία της Μικρασίας και της καταστροφής του 1922 είναι μια αλυσίδα μνήμης κι αλήθειας. Αλήθεια, δηλαδή το άλφα στερητικό και λήθη. Α- λήθεια σημαίνει τις δυο λέξεις που λέγαμε, λέμε και πάντα θα λέμε στο μέλλον: Δεν ξεχνώ. Δεν ξεχνώ και δεν θα ξεχάσω τις τρεις χιλιετίες ζωής και δημιουργίας πολιτισμού του Ελληνισμού στη Μικρά Ασία.
Από τη μυθική άλωση της Τροίας από τους Αχαιούς, ως τη μεγαλειώδη πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τη μεταφορά της πρωτεύουσας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη, που σήμανε τις απαρχές του Βυζαντίου. Δεν ξεχνώ τους Έλληνες Μικρασιάτες που διαμόρφωσαν το σύγχρονο κόσμο. Τον Θαλή τον Μιλήσιο, τον Ηράκλειτο, τον Αναξίμανδρο κι άλλους Ίωνες προσωκρατικούς, που ετοίμασαν το Παγκόσμιο Πνεύμα για να δεχθεί τη διδασκαλία του Πλάτωνα, του Σωκράτη, του Αριστοτέλη.
Δεν ξεχνώ τη Σμύρνη, τη Φώκαια, τις Κλαζομενές, την Έφεσο, τη Μίλητο, και βέβαια τον Ελληνικό Πόντο, την Τραπεζούντα, την Κερασούντα, την Παναγία Σουμελά. Δεν ξεχνώ τη Σμύρνη των αρχών του 20ού αιώνα, με τον Ελληνισμό να κυριαρχεί πνευματικά, εμπορικά, οικονομικά, κοινωνικά.
Δεν ξεχνώ τις προσπάθειες της Πατρίδας μας με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που οδήγησαν στη Συνθήκη των Σεβρών, με την οποία παραχωρήθηκαν (για λίγο, δυστυχώς) στην Ελλάδα, η ανατολική Θράκη, η Ίμβρος, η Τένεδος, η Χίος, η Σάμος, η Μυτιλήνη και, το σημαντικότερο, η Σμύρνη με ειδικό καθεστώς.
Κι όπως ο Οδυσσέας, όταν είδε από μακριά την Ιθάκη, δεν πρόσεξε ότι οι σύντροφοί του άνοιξαν απρόσεκτα τον Ασκό του Αιόλου που τον πήρε και πάλι μακριά από το σπίτι του, έτσι κι εμείς ανοίξαμε το δικό μας Ασκό του Αιόλου με τις εκλογές του 1920, την ώρα που ήμασταν κοντά, πιο κοντά από ποτέ, στην πραγμάτωση της Μεγάλης Ιδέας.
Δεν ξεχνώ ποτέ την 13η Αυγούστου 1922. Τότε που άρχισε η κατάρρευση του ελληνικού μετώπου από το Αφιόν Καραχισάρ, την παλαιά Νικόπολη. Ήταν η αρχή του δράματος, της καταστροφής, του εθνικού ακρωτηριασμού.
Αλλά, αλίμονο, τα χειρότερα έρχονταν μετά, με την καταστροφή της Σμύρνης. Η πολυεθνική, αλλά με κυρίαρχο το ελληνικό στοιχείο Σμύρνη, ήταν ένα διαμάντι της Ανατολής. Ούτε τις διηγήσεις και τις μνήμες από τη Σμύρνη θα ξεχάσουμε ποτέ. Τις βόλτες των Ελλήνων στον Κάτω Μαχαλά. Τις συγκεντρώσεις και τις μοναδικές παραστάσεις στο τριώροφο θέατρο Καμεράνο, που ήταν ένα αρχιτεκτονικό στολίδι. Τον κυριακάτικο εκκλησιασμό στους 16 Ορθόδοξους Ναούς. Την επιμόρφωση μικρών και μεγάλων στην θαυμαστή Ευαγγελική Σχολή με τα 50.000 βιβλία, σπάνια χειρόγραφα κι άλλα πολύτιμα αντικείμενα.
Αυτά, κι άλλα πολλά έκαναν τη Σμύρνη μια πόλη που άξιζε να ζει κανείς με προκοπή κι ευτυχία. Η Σμύρνη πριν την καταστροφή αριθμούσε σχεδόν τριακόσιες χιλιάδες κατοίκους, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν Έλληνες. Μόλις τα τουρκικά τάγματα θανάτου μπήκαν στην πόλη, στις 13 Σεπτεμβρίου 1922, χιλιάδες Έλληνες έπεφταν ή στη θάλασσα και πνίγονταν, ή στα χέρια των Τούρκων και πέθαιναν μαρτυρικά. Οι πιο βάρβαροι από τους εισβολείς, οι τρομεροί Τσέτες, έδειξαν το πιο αποκρουστικό πρόσωπο: Εν ψυχρώ δολοφονίες αμάχων, ακόμα και νηπίων. Βασανισμοί. Βιασμοί. Πλιάτσικο. Γκρέμισμα σπιτιών, σχολείων, εκκλησιών. Τίποτα δεν έμεινε όρθιο.
Ήταν τότε που ο Αμερικανός πρόξενος στη Σμύρνη, Τζορτζ Χόρτον, βλέποντας τις θηριωδίες, είχε πει: «Ένα από τα δυνατότερα συναισθήματα ήταν εκείνο της ντροπής, διότι ανήκα στο ανθρώπινο γένος». Συνολικά στη μικρασιατική καταστροφή, καταγράφηκαν περισσότεροι από 625.000 νεκροί και περίπου ενάμιση εκατομμύριο πρόσφυγες.
Καταλαβαίνω ότι μπορεί κάποιος να πει ή να σκεφτεί: «Σωστά είναι όλα αυτά. Αλλά μήπως να τα αφήσουμε πια πίσω μας, να χαθούν στη λήθη του χρόνου, αντί να γυρίζουμε και να ξαναγυρίζουμε σε ένα παρελθόν που δεν πρόκειται να αλλάξει;». Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι ότι ένας λαός που δεν θυμάται το παρελθόν του, είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει. Συνεπώς όχι απλώς δεν ξεχνούμε, αλλά φροντίζουμε να μαθαίνουν και οι νεότεροι, ώστε με τη σειρά τους να μεταφέρουν την Α-λήθεια στις επόμενες γενιές.
Δεν ξεχνώ. Μεταφέρω τη δάδα της μνήμης από γενιά σε γενιά. Και διδάσκω όχι το μίσος, όχι την εκδίκηση, όχι την προδοσία, αλλά την ουσιαστική κι ανιδιοτελή αγάπη μου προς την Πατρίδα, τη γλώσσα, τη θρησκεία που μας ένωσε μπροστά στα χαλάσματα της Σμύρνης και τους τάφους των σφαγιασμένων προγόνων μας.
Δεν ξεχνώ, και δεν θέλω να ξεχάσω ότι είμαι Έλληνας και έχω αφήσει το ιστορικό μου αποτύπωμα στη Μικρά Ασία επί χιλιετίες.
Κι όταν κοιτάζω με τα μάτια της ψυχής τα παράλια της Ιωνίας, βλέπω την ιστορική παρουσία του Ελληνισμού εκεί, βλέπω ένα πολύτιμο κομμάτι της Πατρίδας μου. Μικρά Ασία, αναπόσπαστο κομμάτι του Ελληνισμού, χαίρε.-».
