Νομοσχέδιο για το νερό: Παρέμβαση του "Δικτύου Πολιτών Χολαργού-Παπάγου"

Στη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση σχετικά το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το νερό έλαβε μέρος το «Δίκτυο Πολιτών Χολαργού – Παπάγου». Το νομοσχέδιο, με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, ενίσχυση της ΡΑΑΕΥ, ρυθμίσεις για τον ΟΔΥΘ και λοιπές διατάξεις» συνάντησε τις ενστάσεις του αυτοδιοικητικού σχήματος.

Αναλυτικά:

«Εν μέσω καλοκαιρινής περιόδου η κυβέρνηση έθεσε σε Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση δύο νομικές πράξεις: Την «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα» και την κύρια νομοθετική πράξη για την «Επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, κλπ.», της οποίας η διαβούλευση έληξε στις 20/07/2026.
Παρά το πλήθος των αντιδράσεων (από ΚΕΔΕ, Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (Ε.Δ.Ε.Υ.Α.), Δημοτικά Συμβούλια, κ.α. φορείς και πολίτες) η κυβέρνηση έσπευσε να καταθέσει χθες στη Βουλή το σχέδιο νόμου:

https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Katatethenta-Nomosxedia?law_id=7076fd19-a77a-46e2-b802-b48e0182ad30

Είναι φανερό ότι, για ακόμη μια φορά, η κυβέρνηση επιχειρεί με πλάγιους τρόπους (υφαρπαγή των Δ.Ε.Υ.Α. από τους Δήμους, δημιουργία μεγάλων εταιρικών σχημάτων, κ.α.) να ιδιωτικοποιήσει / εμπορευματοποιήσει τις υπηρεσίες ύδατος, παρά τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).

Ακολουθεί το κείμενο της παρέμβασής μας στη Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση:

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στη Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, ενίσχυση της ΡΑΑΕΥ, ρυθμίσεις για τον ΟΔΥΘ και λοιπές διατάξεις»

Με Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Ν. Παπαθανάση (ΥΠΕΘΟΟ 19/06/2026 Α.Π.: 98226 ΕΞ 2026) εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το έργο με τίτλο: «Εθνική στρατηγική για τα ύδατα και επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5229011) της Δράσης 16285 – Εθνική στρατηγική για τα ύδατα και επέκταση των αρμοδιοτήτων δύο επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας στον τομέα της ύδρευσης».

https://greece20.gov.gr/wp-content/uploads/2026/07/2738.Ethniki_Stratigiki_gia_ta_idata_k_epektasi_armodiotitwn_EYDAP_k_EYATH_5229011.pdf

Στις 22 Ιουνίου 2026, δηλαδή 3 ημέρες μετά την ανωτέρω Υπουργική Απόφαση, τέθηκε σε Δημόσια Διαβούλευση το κείμενο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, με διάρκεια της διαβούλευσης ως τις 22 Ιουλίου 2026, και ώρα 21:30.

https://archive.opengov.gr/minenv/?p=13953

Η έννοια και η υποχρέωση κατάρτισης της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα θεσπίστηκαν για πρώτη φορά με την προσθήκη του νέου άρθρου 6Α στο Ν. 3199/2003 (μέσω του άρθρου 31 του Ν. 5037/2023), δημιουργώντας έκτοτε τον σχετικό οδικό χάρτη για τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα.

Στις 10 Ιουλίου 2026 τέθηκε σε Δημόσια Διαβούλευση το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», με διάρκεια της διαβούλευσης ως τις 20 Ιουλίου 2026, και ώρα 21:30.

https://archive.opengov.gr/minenv/?p=14078

Δηλαδή, το ενιαίο έργο με τίτλο: «Εθνική στρατηγική για τα ύδατα και επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ» που εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, «έσπασε» σε δύο σκέλη και τα δύο σκέλη τέθηκαν σε χωριστή διαβούλευση.

Όμως, η διαβούλευση του νομοσχεδίου που αφορά το 2ο σκέλος (Επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ) ολοκληρώνεται δύο ημέρες πριν ολοκληρωθεί η διαβούλευση του 1ου σκέλους, δηλαδή, του στρατηγικού κειμένου (Εθνική στρατηγική για τα ύδατα) που, σύμφωνα με το ίδιο το ΥΠΕΝ, αποτελεί το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η πολιτική για τα ύδατα, που θα καθορίσει τη διαχείριση του νερού για τις επόμενες δεκαετίες.

Το άρθρο 31, παρ. 2 του Ν. 5037/2023 προβλέπει:

«Η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα εκπονείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, και, μετά από γνώμη της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Υδάτων της παρ. 3 του άρθρου 4, εγκρίνεται με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου».

Συνεπώς, η δημόσια διαβούλευση του σχεδίου νόμου διεξάγεται ενώ βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, η οποία αποτελεί το θεμελιώδες πλαίσιο πολιτικής που το ίδιο το Υπουργείο επικαλείται ως βάση των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων.

Η επιλογή αυτή καθιστά δυσχερή και μάλλον προσχηματική την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών, καθώς φαίνεται να προεξοφλεί το περιεχόμενο της τελικής Στρατηγικής πριν αυτή οριστικοποιηθεί, και καλούνται να αξιολογήσουν νομοθετικές ρυθμίσεις χωρίς να έχει προηγουμένως οριστικοποιηθεί το στρατηγικό κείμενο από το οποίο αυτές υποτίθεται ότι απορρέουν. Αφού η στρατηγική αυτή δεν έχει ακόμη αποκτήσει επίσημη υπόσταση μέσω της προβλεπόμενης Πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ).

Η ΠΥΣ είναι συλλογική πράξη της Κυβέρνησης και σημαίνει ότι η Εθνική Στρατηγική αποκτά επίσημη κυβερνητική υπόσταση μόνο μετά:

1. την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης,
2. τη γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Υδάτων,
3. την έκδοση της Πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η παραβίαση αυτής της χρονικής αλληλουχίας εγείρει ζητήματα συμβατότητας με τις αρχές της καλής νομοθέτησης, της διαφάνειας και της τεκμηριωμένης ρύθμισης, όπως προβλέπονται από το Ν. 4622/2019 (Επιτελικό Κράτος).

Εντύπωση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι ενώ το έργο του Ταμείου Ανάκαμψης είχε έναρξη στις 09/12/2025, τα δύο σκέλη του έργου τέθηκαν σε διαβούλευση εν μέσω καλοκαιρινής περιόδου και λίγο πριν τη λήξη του έργου (31/07/2026).

Εντύπωση προκαλεί, επίσης, ότι το νομοσχέδιο για την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αναρτήθηκε μόλις λίγες ημέρες μετά την ψήφιση του ν. 5314/2026 (Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης), ο οποίος στα άρθρα 250-280 ρυθμίζει την ίδρυση, λειτουργία και λύση των Δ.Ε.Υ.Α. με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την εξυγίανσή τους, μέσω αποκλειστικά οικειοθελών συγχωνεύσεων των Δ.Ε.Υ.Α. (άρθρο 253).