Καταγγελία κατοίκων σε 4 αρμόδιους φορείς: «Πράξεις υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος και του Πεντελικού βουνού»

Για «πράξεις υποβάθμισης του περιβάλλοντος στην Πεντέλη μετά την πυρκαγιά της 12^ης Αυγούστου» κάνουν λόγο σε επιστολή διαμαρτυρίας που εξέδωσαν κάτοικοι της Πεντέλης.

Στην επιστολή ( αρ. πρωτοκόλλου 523924, 25/10/24- πατήστε στα κόκκινα γράμματα scan (1))   η οποία απεστάλη σε 4 αρμόδιους φορείς (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δασαρχείο Πεντέλης, Περιφέρεια Αττικής, Δήμος Πεντέλης) γίνεται λόγος για  «ανεπάρκεια του κρατικού μηχανισμού»,  για «πλημμελή εκτέλεση εργασιών», ακόμα και για «απουσία επίβλεψης», «προχειρότητα» και «αδιαφάνεια» με φόντο τις καμένες εκτάσεις του Πεντελικού το οποίο όπως εκτιμούν οι κάτοικοι υποβαθμίζεται σταδιακά.

Την επιστολή υπογράφουν  συνολικά 422 κάτοικοι . Πιο συγκεκριμένα, συγκεντρώθηκαν 177 φυσικές υπογραφές ενώ μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές είχαν συγκεντρωθεί και 245 ηλεκτρονικές υπογραφές  στο link https://chng.it/QSzkSsC7jQ.

«Η πρόσφατη πυρκαγιά μας συγκλόνισε»

Αναλυτικά, η επιστολή με τίτλο «Στην πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου 2024 στην Πεντέλη – Πράξεις υποβάθμισης του περιβάλλοντος στην Πεντέλη μετά την πυρκαγιά» αναφέρει τα εξής:

Όσοι σας απευθύνουμε την επιστολή αυτή κατοικούμε στην  Πεντέλη και σε πέριξ αυτής περιοχές, στη συντριπτική μας πλειοψηφία εδώ και πολλές δεκαετίες. Όλο αυτό το διάστημα παρακολουθούμε την σταδιακή υποβάθμιση του Πεντελικού, μαζί με τη γενικότερη υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος της Αττικής, με μεγάλη ανησυχία και μεγάλη απογοήτευση.

Η πρόσφατη, όμως, πυρκαγιά μας συγκλόνισε. Από την στιγμή που η πυρκαγιά έφθασε στη Νέα Πεντέλη την ζήσαμε, γνωρίζουμε από προσωπική εμπειρία τι συνέβη, πότε συνέβη, τι έγινε και τι δεν έγινε. Η ανεπάρκεια του κρατικού μηχανισμού είναι αδιαμφισβήτητη.  Η ανεπάρκεια αυτή και η καταστροφή που επήλθε είχε ως αποτέλεσμα να ζημιωθούμε ως άτομα και ως κοινωνικό σύνολο οικονομικά, ηθικά και στην ποιότητα της ζωής μας. Η παράθεση αριθμητικών στοιχείων (έκταση καμένης γης, ποσοστό καμένης γης επί του συνόλου Αττικής κλπ) είναι περιττή. Ο κίνδυνος να επαναληφθούν τα ίδια στο άμεσο μέλλον στο Πεντελικό, στην Αττική (και αλλού στην Ελλάδα) είναι προφανής. Το Πεντελικό, και γενικότερα η Αττική, δεν αντέχει άλλη ανεπάρκεια – σε οιονδήποτε λόγο και αν αποδίδεται αυτή είτε σε άγνοια είτε σε ολιγωρία είτε σε λανθασμένη επιλογή προσώπων είτε σε έλλειψη συντονισμού είτε στην απουσία πρόληψης είτε στην κατανομή των αρμοδιοτήτων ή οιονδήποτε άλλο παράγοντα.

Η Πολιτεία, διά των θεσμών της, είναι υπόλογη απέναντι στους πολίτες για τις πράξεις και τις παραλείψεις των θεσμών και των προσώπων που χρησιμοποιεί, και υπεύθυνη για την ορθή αντιμετώπιση των τρεχόντων και μελλοντικών προβλημάτων. Σε κάθε περίπτωση, η Πολιτεία διά των θεσμών της οφείλει να εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες για έγκαιρη οργάνωση, αξιοποίηση των δυναμένων να διατεθούν οικονομικών πόρων (είναι γνωστό ότι τα κονδύλια από την ΕΕ είναι πολύ μεγάλα),  προσπάθεια συντονισμού των αρμόδιων φορέων και διερεύνηση των τυχόν παραλείψεων ή εσφαλμένων χειρισμών, προκειμένου να μην επαναληφθούν. Ως πολίτες είμαστε διατεθειμένοι να συμβάλλουμε στο μέτρο που μας αναλογεί στην προσπάθεια αυτή.

Αξιώνουμε από τον καθένα από εσάς καταρχήν να ασκήσετε την αρμοδιότητά σας στα εξής που διαπιστώνουμε στη Νέα Πεντέλη και αφορούν στην πλημμελή εκτέλεση εργασιών που έχετε αναθέσει ή ανέχεστε να λαμβάνουν χώρα στις καμένες, αλλά και τις πράσινες εκτάσεις και χαρακτηρίζονται από απουσία επίβλεψης, προχειρότητα και αδιαφάνεια. Αναφέρουμε, ενδεικτικά και μόνο, έξι συγκεκριμένες περιπτώσεις :

1. i. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2024 από συνεργεία που επιχειρούσαν στο ρέμα Πεντέλης-Χαλανδρίου στο ύψος της οδού Περικλέους κόπηκαν οκτώ πλατάνια. Τα πλατάνια, ως είναι γνωστό, επανακάμπτουν 9-12 μήνες αργότερα και απαγορεύεται να κόβονται, πράσινα ή καμένα, από οιονδήποτε πλην κατόπιν έγκρισης του δασαρχείου και παρουσία υπαλλήλου του δασαρχείου.
2. ii. Στις 15 Σεπτεμβρίου 2024 τρεις εργάτες άρχισαν να κόβουν καμένα δένδρα στο ρέμα Πεντέλης Χαλανδρίου- στην πίσω πλευρά της οδού Σωκράτους. Κάτοικοι εξ ημών που υπογράφουμε την επιστολή και κατοικούμε στην οδό Σωκράτους, τους απευθυνθήκαμε ρωτώντας για ποιον φορέα ενεργούσαν. Ηλικιωμένος κύριος, που φαινόταν να τους επιβλέπει, μας μίλησε με αγένεια και πάντως αρνήθηκε να απαντήσει τόσο για τα δικά του στοιχεία όσο και για τον φορέα. Με την ανακοίνωση κάποιου κατοίκου ότι θα φέρει την αστυνομία, σταμάτησαν. Ο δήμος τηλεφωνικά μας ενημέρωσε ότι δεν είχε στείλει συνεργείο, και «πιθανώς να είναι από την Περιφέρεια». Την επόμενη μέρα το συνεργείο εμφανίστηκε ξανά και συνέχισε να κόβει δέντρα, χρησιμοποιούσε δε μπουλντόζα για να ανοίγει δρόμο στο ρέμα. Δεν υπήρχε επίβλεψη από οιονδήποτε ούτε διάκριση για το είδος των δέντρων που κόβονταν.

Σήμερα η περιοχή έχει κυριολεκτικά «ξυριστεί». Ωστόσο, δεν έχει καν ξεκινήσει η τοποθέτηση κορμοδεμάτων. Σε περίπτωση σώρευσης όγκου νερού από μεγάλες βροχοπτώσεις, υπάρχει κίνδυνος να πλημμυρίσουν οι κατοικίες που βρίσκονται επί του ρέματος και θα προκληθούν σημαντικές οικονομικές ζημίες και εντεύθεν αξιώσεις αποζημίωσης.

iii. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2024 εργάτες χωρίς επίβλεψη εργαζόντουσαν στο καμένο δασάκι της δεξαμενής/οδού Παφλαγόνων. Είχαν ήδη κόψει και απομακρύνει τα καμένα δένδρα τις προηγούμενες ημέρες. Εκείνη την ημέρα κάτοικοι εξ ημών που υπογράφουμε την παρούσα επίσης ρωτήσαμε για ποια εταιρεία ή φορέα εργάζονταν. Αρνήθηκαν να απαντήσουν. Υπό την απειλή να καλέσουμε την αστυνομία, κάλεσαν τον υπεύθυνο.  Ο υπεύθυνος κος Πάτσης, που προσήλθε, μας (εταιρεία K PACI GREEN E.Ε -Έργα πρασίνου-Εμπόριο Καυσόξυλων, Καλύβια Αττικής», από σφραγίδα που μας επέδειξε)  ανέφερε ότι «από το Δήμο έχει αναλάβει όλη την Πεντέλη» και κάνει τον καθαρισμό σύμφωνα με τις εντολές του Δήμου. Του υποδείξαμε ότι κατά τον υποτιθέμενο καθαρισμό είχε σπρώξει όγκους χωμάτων δεξιά και αριστερά, έχοντας έτσι δημιουργήσει λόφους από χώμα, έχοντας διαπλατύνει τον δρόμο που οδηγεί στο δασάκι, και εν τέλει είχε αλλοιώσει τη φυσιογνωμία του εδάφους στο λόφο με τρόπο που εμφανώς εμπόδιζε και τη φυσική αναδάσωση κατά τόπους. Καλέσαμε την Υπηρεσία Πρασίνου Δήμου Πεντέλης  και ο υπάλληλος που επί τόπου προσήλθε έκανε παρατήρηση στον κο Πάτση και του τόνισε ότι του είχε απαγορεύσει να χρησιμοποιεί μηχανήματα, ενώ οι εργάτες του είχαν φέρει και χρησιμοποιούσαν μικρή μπουλντόζα.

1. iv. Κατά την κοπή των δέντρων σε διάφορα σημεία της Νέας Πεντέλης, που έχουν καταγραφεί, τα συνεργεία, μαζί με τα καμένα, έκοβαν και ζωντανά πεύκα, που είχαν γλυτώσει την καταστροφή.
2. v. Στο πρανές του ρέματος Πεντέλης-Χαλανδρίου και στο ύψος λίγο πριν το «Μήτσος-Άννα» (θέση Αγία Μαρίνα Α’ ζώνη ρεματιάς) έχουν απορριφθεί, μετά την πυρκαγιά, μεγάλοι όγκοι μπαζών, οι οποίοι στη συνέχεια έχουν στρωθεί με μηχανήματα ωσάν να γίνεται προσπάθεια δημιουργίας δρόμου μέσα στη δασική έκταση.
3. vi. Στις 30.09.2024 εκ της ίδιας εταιρείας PACI GREEN ανειδίκευτοι εργάτες έκοβαν πράσινα στην περιοχή του Προφήτη Ηλία, επίσης χωρίς επίβλεψη και οργάνωση, στο πλαίσιο πρόληψης. Εκλήθη η δήμαρχος Πεντέλης κα Κοσμοπούλου, η οποία και προσήλθε, απάντησε σε ερώτηση κατοίκων της περιοχής ότι δεν υπάρχει κάποια έγκριση από το δασαρχείο, καθώς και ότι η επιχείρηση αυτή γίνεται με δική της εντολή στο πλαίσιο διαχειριστικής μελέτης του Δήμου.

Για όλες τις παραπάνω ενέργειες που έχουν λάβει χώρα στο  όνομα και το πλαίσιο του «καθαρισμού», αλλά και άλλες αντίστοιχες, υπάρχει αποδεικτικό υλικό από φωτογραφίες και βίντεο πριν και μετά. Οι ενέργειες αυτές αποτελούν υποβάθμιση του περιβάλλοντος και ως τέτοιες κάθε μία από αυτές έχει ποινική απαξία και τιμωρείται, ως προβλέπεται στο άρθρο 71 παρ.3 Ν.998/1979 «για την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων» και στο άρθρο 28 παρ. 2 εδ.α.Ν.1650/1986  («Όποιος προκαλεί ρύπανση ή υποβαθμίζει το περιβάλλον με πράξη ή παράλειψη που αντιβαίνει στις διατάξεις του νόμου αυτού ή των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ` εξουσιοδότηση του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους ή και χρηματική ποινή 3.000 έως 60.000 ευρώ»).

Είναι αναγκαίο, εξάλλου, όλοι να έχουμε κατά νου ότι σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ.1 εδάφιο 1 του Συντάγματος «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός». Σύμφωνα με το εδάφιο 2 της ίδιας παραγράφου : «Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας». Επίσης ότι κατά το άρθρο 117 «δημόσια ή ιδιωτικά δάση και δασικές εκτάσεις που καταστράφηκαν ή καταστρέφονται από πυρκαγιά ή που με άλλο τρόπο αποψιλώθηκαν ή αποψιλώνονται δεν αποβάλλουν για το λόγο αυτό το χαρακτήρα που είχαν πριν καταστραφούν, κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες και αποκλείεται να διατεθούν για άλλο προορισμό».

Οι ερωτήσεις των κατοίκων

Για όλα τα παραπάνω, που αποτελούν μικρό μόνο δείγμα θεσμικής καχεξίας, διαμαρτυρόμαστε ο καθένας από εμάς ατομικά και ως κοινότητα πολιτών. Δεν μας αξίζει να διαπληκτιζόμαστε με αγνώστους, να οργιζόμαστε, να απογοητευόμαστε από την ανοργανωσιά, την αδιαφάνεια και να υφιστάμεθα την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας της ζωής μας.

Περαιτέρω, ζητούμε, ασκώντας το δικαίωμα αναφοράς, από κάθε  φορέα, στον οποίο απευθύνεται η επιστολή αυτή, ήτοι από τον Δήμο Πεντέλης, από την Περιφέρεια Αττικής, από το Δασαρχείο Πεντέλης και, τέλος, από το Υπουργείο Περιβάλλοντος

1.Να μας απαντήσει, ως άλλωστε οφείλει, στα θέματα που θίγονται με την επιστολή μας, παρέχοντάς μας και τα κατάλληλα έγγραφα και κυρίως ως προς τα εξής

• Σε ό,τι αφορά στο ρέμα Πεντέλης-Χαλανδρίου

α) ποιος φορέας εξ υμών είναι αρμόδιος για το κόψιμο των καμένων δένδρων και ποια/ποιες είναι η/οι εταιρεία/ες στην οποία έχει ανατεθεί το έργο αυτό και, αν υπάρχουν, και αν ναι, ποιες είναι οι απαιτήσεις/προδιαγραφές που τέθηκαν για την εκτέλεση του έργου (π.χ. επίβλεψη από δασολόγο, εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, συγκεκριμένες οδηγίες, σχετική σύμβαση κ.ο.κ.). Τα αυτά ως άνω για την αναδάσωση του ρέματος.

β) ποιος φορέας εξ υμών είναι αρμόδιος και υπεύθυνος για τη ρίψη των μπαζών που αναφέρουμε πιο πάνω, αν είναι σε γνώση του και πότε προτίθεται να τα απομακρύνει και αποκαταστήσει τη μορφολογία

γ) ποιος φορέας εξ υμών είναι αρμόδιος για τον «καθαρισμό» του πράσινου τμήματος της ρεματιάς.

• Γενικότερα για το κόψιμο των καμένων δένδρων, ποιος φορέας είναι αρμόδιος στην Πεντέλη, αν απαιτείται άδεια από το δασαρχείο Πεντέλης, και αν ναι, αν υπήρχε τέτοια άδεια για το κόψιμο των καμένων μέχρι σήμερα στα συγκεκριμένα σημεία που αναφέρουμε στην επιστολή μας, αλλά και γενικότερα στην περιοχή της Πεντέλης και αν αυτή προβλέπει την υποχρεωτική επίβλεψη
• Ποιος φορέας είναι αρμόδιος για τα κορμοδέματα γενικά στην Πεντέλη, με ειδικότερη αναφορά στο ρέμα Πεντέλης Χαλανδρίου, αν έχει γίνει η ανάθεση, ποιες είναι οι προδιαγραφές και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών προς αποφυγή των πλημμυρών
• Για την αναδάσωση της Πεντέλης, τόσο για τις εκτός όσο και για τις εντός σχεδίου περιοχές, όπως και τις αμιγώς δασικές, δημόσιες και ιδιωτικές, ποιος φορέας/ φορείς εξ υμών είναι αρμόδιοι, εάν έχουν γίνει ή πρόκειται να γίνουν μελέτες, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και ποιος είναι ο προϋπολογισμός.
• Αν το πρόγραμμα Antinero ή οιοδήποτε άλλο πρόγραμμα πρόληψης πυρκαγιών υλοποιείται σήμερα στην Πεντέλη, και αν ναι, από ποια/ποιες εταιρείες, ποιος είναι ο προϋπολογισμός, με ποιες προδιαγραφές (αναγκαία η συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο) και πώς εξασφαλίζεται από τον υπεύθυνο φορέα η συμμόρφωση των αναδόχων προς τις προδιαγραφές αυτές.

2. Να γνωστοποιήσετε ευρέως τις πρωτοβουλίες που θα λάβει ο καθένας από εσάς ώστε το ερχόμενο καλοκαίρι 2025 να αποφευχθούν τα λάθη που έγιναν εφέτος και να διασωθεί ακέραιο το εναπομείναν πράσινο.
3. Να ενεργεί με διαφάνεια και λογοδοσία και να μεριμνά για την ορθή υλοποίηση του έργου για το οποίο είναι αρμόδιος.

Γνωστοποιούμε την αποφασιστικότητά μας και την πρόθεσή μας να κάνουμε κάθε νόμιμη ενέργεια, μεταξύ άλλων και ενώνοντας τη φωνή μας και τη δράση μας με άλλες φωνές και πρωτοβουλίες κινημάτων πολιτών, ώστε το όραμα «Το δάσος να ξαναγίνει δάσος», η προσήλωση στη διατήρηση των δασικών εκτάσεων που έχουν απομείνει στην Αττική, η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια να γίνουν προτεραιότητα των αρμόδιων κρατικών φορέων, δηλαδή δική σας.