Η συστηματική απόρριψη μπάζων και οικιακών αποβλήτων είναι μια από τις γνωστές και παλιές, σχεδόν αρχέγονες, πληγές του Πεντελικού. Ένα ακόμα κακό δίπλα στα τόσα άλλα, που ταλαιπωρούν το πολύπαθο βουνό.
Ρεπορτάζ: Κατερίνα Καρύγιαννη
Τους οικοπεδικούς οικοδομικούς συνεταιρισμούς, που μεθοδεύουν τη νομιμοποίηση συμβολαίων και την αλλαγή χρήσεων γης, την παράνομη δόμηση, την παράνομη βόσκηση, το παράνομο κυνήγι και βέβαια τις φωτιές που απειλούν το βουνό με ερημοποίηση.
Ήρθαμε πρώτη φορά αντιμέτωποι με την εικόνα των λατομείων της Παλιάς και της Νέας Πεντέλης, στις αρχές Μαρτίου του 2010. Ξεκινήσαμε από το λατομείο Ράικου, στη Νέα Πεντέλη, ανεβήκαμε μέχρι το λατομείο Μαλτέζου, όπου έχει γίνει και η περιβόητη ανάπλαση και καταλήξαμε στο λατομείο Μουζάκη, στα όρια ευθύνης του Δήμου Πεντέλης. Λίγες μέρες αργότερα επισκεφτήκαμε μαζί με ανθρώπους του δασαρχείου Πεντέλης και το λατομείο Χανιώτη, κοντά στη Σπηλιά του Νταβέλη.
Με εξαίρεση το τελευταίο, που διασώζεται μερικώς, μάλλον λόγω απόστασης, η εικόνα στα δύο από τα τρία -Ράικου και Μουζάκη- είναι ίδια και απαράλλαχτη: Μπάζα παντού, μια παραταγμένη σε λοφάκια ασχήμια, που διανθίζεται με παράταιρα κρεμ ή πράσινα καναπεδάκια, που άλλοτε συμπληρώνονται από ίδιας αισθητικής πολυθρόνες ή χάσκουν μόνα τους, επιδεικνύοντας προκλητικά τα «ξηλωμένα» οπίσθιά τους. Από κοντά και κάποιες οικιακές συσκευές
Ξαναπεράσαμε από το λατομείο Μουζάκη περίπου ένα μήνα αργότερα, στις αρχές Απριλίου κι αφότου πληροφορηθήκαμε από τον δήμαρχο Πεντέλης ότι λίγες μέρες νωρίτερα, σε συνεννόηση με το δασαρχείο Πεντέλης, έγινε με κοντέινερς αποκομιδή μπάζων και οικιακών αποβλήτων. Η πρώτη μας αίσθηση ήταν ότι κάτι είχε αλλάξει: Τα λοφάκια των μπάζων ήταν λίγο διαφορετικά, ο πράσινος καναπές είχε μεταφερθεί σε άλλο σημείο και σίγουρα έλειπαν από δίπλα του οι ασορτί πολυθρόνες που είχαμε απαθανατίσει την πρώτη φορά.
Τις πταίει;
Ποιος ευθύνεται γι΄αυτή τη ντροπιαστική για το βουνό και επικίνδυνη για την ασφάλεια των δασών εικόνα; Το κουβάρι των εμπλεκομένων είναι αρκετά μπερδεμένο, έτσι ώστε, ή μάλλον με στόχο, να καθίσταται δυσχερής η απόδοση ευθυνών.
Το γεγονός αυτό περιγράφει πολύ παραστατικά η μελέτη (1999) του Οργανισμού Αθήνας για την αποκατάσταση των ανενεργών λατομείων του Πεντελικού: «Οι παράνομες δραστηριότητες (σ.σ.:. στο Πεντελικό) είναι αποτέλεσμα κυρίως τριών παραγόντων: της πολυδιασποράς αρμοδιοτήτων και της έλλειψης συντονισμού των φορέων που παρεμβαίνουν στην περιοχή (ΥΠΕΧΩΔΕ, υπουργείο Γεωργίας, ΕΥΔΑΠ, περιφέρεια, νομαρχίες, ΟΤΑ), της σχεδόν ολοκληρωτικής έλλειψης αστυνομικής προστασίας στην περιοχή και της ανυπαρξίας ολοκληρωμένου σχεδιασμού παρεμβάσεων, με βάση συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μελετών και έργων με εξασφαλισμένους πόρους». Η παραδοχή του προβλήματος ήταν αναμφίβολα ένα βήμα. Δυστυχώς και το μοναδικό.
Αμφίβολες αναπλάσεις
Το μόνο που μπορεί να αναφερθεί ως έργο είναι η προσπάθεια ανάπλασης που έγινε στα λατομεία Μαλτέζου, Κοκκιναρά και λατομείου Α, κοντά στη Σπηλιά του Νταβέλη, με την εναπόθεση των στερεών αποβλήτων της Αττικής Οδού και με κάποιες αναδασώσεις που σήμερα έχουν αφεθεί στην τύχη τους, αν μιλήσουμε ειδικά για την περίπτωση του λατομείου Μαλτέζου, όπου το σύστημα ποτίσματος έχει διαλυθεί στα εξ ων συνετέθη και πολλά δεντράκια έχουν ξεραθεί.
Αμφιβόλου σκοπού αλλά και αποτελέσματος το εγχείρημα:
«Είμαι κάθετα αντίθετος στην ανάπλαση αυτή, η οποία το μόνο που εξυπηρέτησε ήταν η εναπόθεση των στερεών αποβλήτων της Αττικής Οδού με μεγάλα οφέλη πρωτίστως για τους εργολάβους που είχαν αναλάβει το έργο», λέει ο δήμαρχος Πεντέλης και πρόεδρος του ΣΠΑΠ Δημήτρης Στεργίου – Καψάλης.
Ο ίδιος μάλιστα μίλησε στην «Α» για ένα φιλόδοξο σχέδιο εκμετάλλευσης των αρχαίων λατομείων:
«Κατά την άποψή μου η ανάπλαση του Πεντελικού πρέπει να συμπεριλάβει δύο βασικές αρχές: τη χρησιμοποίηση των υλικών του βουνού, κυρίως τη λατύπη και την προοπτική το κάθε λατομείο ν’ αποτελέσει ένα μουσειακό χώρο. Αν η χρηματοδότηση δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω ΕΣΠΑ, μπορεί σίγουρα να προσποριστούμε χρήματα από το ίδιο το βουνό με την εκμετάλλευση της λατύπης». Μια τέτοια υποδειγματική ανάπλαση, μας λέει, έχει γίνει στα λατομεία Διονύσου. Γιατί όχι και στην Πεντέλη, λοιπόν;
«Το κράτος δεν ασχολήθηκε ποτέ με το Πεντελικό ουσιαστικά και με προοπτική», είναι η απάντηση του κ. Στεργίου, ο οποίος προτείνει τη δημιουργία ενός φορέα διαχείρισης του βουνού, πιθανότατα με όχημα τον ΣΠΑΠ, που θα διαχειριστεί το θέμα των λατομείων, αλλά και όλες τις άλλες πληγές που αναφέραμε.
Από τον Οργανισμό Αθήνας, δυστυχώς και παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις μας, δεν μας απάντησε ποτέ κανείς για το θέμα.
