Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων μιλάει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για καίρια ζητήματα του χαρτοφυλακίου του, από τις αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις και την ανεργία, μέχρι το συνταξιοδοτικό και τα προγράμματα στήριξης νέων, εργαζομένων και ΑμεΑ, αλλά και για την πρόκληση των εκλογών για την κυβέρνηση της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.
Aσφαλώς ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστής Χατζηδάκης είναι ένα από τα πρόσωπα των τελευταίων μηνών. Από τη μια οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού και των συντάξεων, σε συνάρτηση με την επίσπευση έκδοσής τους, αλλά και τα προγράμματα στήριξης νέων, εργαζομένων και ΑμεΑ και από την άλλη η «εμπλοκή» του ως παρακολουθούμενος στην υπόθεση των υποκλοπών, στρέφουν πάνω στον ίδιο και το χαρτοφυλάκιό του το ενδιαφέρον, τόσο το πολιτικό όσο και το δημοσιογραφικό.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ αναφέρεται αναλυτικά σε όλα τα φλέγοντα θέματα που απασχολούν το Υπουργείο του, τόνισε ότι η οικονομική πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και μάλιστα εν μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων, επέτρεψε τις αυξήσεις και τη μείωση της ανεργίας, θεωρώντας την, ενόψει και των βουλευτικών εκλογών ως «παράγοντα σταθερότητας και ευρωπαϊκής προοπτικής».
Συνέντευξη: Γιάννης Μπεθάνης
Κύριε υπουργέ, πρόσφατα παραθέσατε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ με βάση τα οποία η ανεργία τον περασμένο Οκτώβριο μειώθηκε στο 11,6% και μάλιστα επισημάνατε ότι τον συγκεκριμένο μήνα έληγαν πολλές εποχικές συμβάσεις. «Η Οικονομία αντέχει», σχολιάσατε, όμως ο χειμώνας δοκιμάζει από πολλές πλευρές τις αντοχές σε οικονομία και κοινωνία. Από τι εξαρτάται, κατά την άποψή σας, όχι μόνο η διατήρηση του σχετικά χαμηλού ποσοστού ανεργίας, αλλά και η περαιτέρω μείωσή της; Και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που πρέπει να αποφύγουμε ώστε να μην αυξηθεί αυτό το ποσοστό;
Η απάντηση στην πρώτη ερώτησή σας, εξαρτάται από το αν η χώρα θα έχει και μετά τις εκλογές μια κυβέρνηση σοβαρή και σταθερή ή θα μπει σε μια φάση ακυβερνησίας και αστάθειας. Γιατί; Διότι όλα όσα πετύχαμε τα τελευταία χρόνια -και βασικά η μείωση της ανεργίας και η δημιουργία 263.000 θέσεων εργασίας- προέκυψαν διότι ότι είχαμε μια κυβέρνηση σε μία ευρωπαϊκή κατεύθυνση, που έκανε την Ελλάδα μία χώρα φιλική στις επενδύσεις. Και, διότι, φυσικά, υπήρχε κυβερνητική σταθερότητα. Αν εκλείψει ο παράγοντας της σταθερότητας και η Ελλάδα κινείται εν μέσω πολιτικών αναταράξεων και αβεβαιότητας, οι επενδυτές θα πατήσουν φρένο. Καινούργιες δουλειές δεν πρόκειται να ανοίξουν. Η ανεργία, αντί να συνεχίσει να πέφτει, μπορεί να αυξηθεί κ.ο.κ. Γι’ αυτό, λοιπόν, απαιτείται μία ισχυρή και αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.
Πρόσφατα προαναγγείλατε οριζόντιες αυξήσεις 7,5% στις συντάξεις. Παράλληλα μιλήσατε για νέα αύξηση του κατώτατου μισθού εντός του 2023, με τη διαδικασία να ξεκινά στις αρχές Ιανουαρίου. Με ποιον τρόπο κατέστησαν εφικτές και από ποιες χρηματοδοτικές πηγές θα γίνουν αυτές οι αυξήσεις; Και τι απαντάτε στα περί «προεκλογικών» πυροτεχνημάτων από την πλευρά της αντιπολίτευσης;
Τα περί «προεκλογικών πυροτεχνημάτων» τα καταρρίπτει η ίδια η πραγματικότητα: Δεν περιμέναμε τις εκλογές για να αυξήσουμε τον κατώτατο μισθό. Τον έχουμε ήδη αυξήσει δύο φορές, από τα 650 ευρώ που μας τον παρέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ, στα 713 ευρώ και τώρα θα προχωρήσουμε στην τρίτη αύξηση! Για τις συντάξεις, οι αυξήσεις προβλέπονταν μεν στη νομοθεσία, αυτό, όμως, που δεν προβλεπόταν, ήταν η πορεία της οικονομίας. Η οποία ξεπέρασε τις προσδοκίες και κατέστησε τις αυξήσεις εφικτές. Γι’ αυτό και υπογραμμίζω τη σημασία της οικονομικής πολιτικής. Πιστεύετε ότι θα είχε αυξηθεί ο κατώτατος μισθός αμέσως μετά την πανδημία και, ακόμα περισσότερο, θα επίκειτο νέα σημαντική αύξησή του εν μέσω ενεργειακής κρίσης, χωρίς μία συνετή οικονομική πολιτική; Η απάντηση είναι όχι! Επίσης, θα μπορούσαν, άραγε, οι επιχειρήσεις, μέσα στις ίδιες συνθήκες, να προχωρήσουν σε μέσες αυξήσεις των μηνιαίων αποδοχών των εργαζομένων κατά 12,4% μεταξύ 2019 και 2022, σε μία παραπαίουσα οικονομία; Προφανώς όχι! Ή πιστεύετε ότι θα μπορούσαμε να δώσουμε τις αυξήσεις στις συντάξεις -τις πρώτες μετά από 12 χρόνια- αν η οικονομία μας παράδερνε μεταξύ στασιμότητας και ύφεσης; Η απάντηση και σε αυτό είναι πολύ απλά όχι! Είναι, λοιπόν, η οικονομική πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ και του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία κάνει τις αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις δυνατές.
Το συνταξιοδοτικό ζήτημα και η άμεση τακτοποίηση των εκκρεμών συντάξεων αποτέλεσε εξ αρχής έναν από τους μεγάλους στόχους σας από τη στιγμή που αναλάβατε το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Πώς πήγε το εγχείρημα; Σε τι ποσοστό καταφέρατε να εκδώσετε τις συντάξεις που βρίσκονταν «στο περίμενε;». Και πώς σκοπεύετε να προχωρήσετε στην εκκαθάριση των εκκρεμών επικουρικών συντάξεων και των εφάπαξ;
Πετύχαμε αυτό που λίγοι πίστεψαν στην αρχή της θητείας μας: Να λύσουμε οριστικά το πρόβλημα των εκκρεμών κύριων συντάξεων! Με μια πολυεπίπεδη προσπάθεια. Με 3.000 σύγχρονους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αυτοματοποιήσεις στην έκδοση των συντάξεων του Δημοσίου, μεταρρυθμίσεις όπως η προκαταβολή σύνταξης, πιστοποιημένους δικηγόρους και λογιστές, συντάξεις fast track και ηλεκτρονικό Πύργο Ελέγχου, το αποτέλεσμα ήταν να εκκαθαρίσουμε το σύνολο των εκκρεμών κύριων συντάξεων για την εξαετία 2016-2021. Εκκρεμούν μόνο 7.500 εξαιρετικά προβληματικές περιπτώσεις, κυρίως λόγω ανοικτών δικαστικών υποθέσεων, οφειλών άνω των ορίων που δεν έχουν διευθετηθεί, μη θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος προς το παρόν κ.λπ. Πλέον, ο μέσος χρόνος έκδοσης μιας σύνταξης, από τους 18 μήνες που ήταν το 2019, έχει πέσει στους 2 μήνες. Είναι, δηλαδή στις 60 ημέρες στην Ελλάδα, όταν στη Γερμανία είναι στις 74!
Σε σχέση με τις επικουρικές, έχει ήδη σημειωθεί και εκεί αποκλιμάκωση. Η αντιμετώπιση, όμως, των εκκρεμών κύριων συντάξεων σηματοδοτεί την έναρξη αντιμετώπισης των εκκρεμών επικουρικών και εφάπαξ για δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, η έκδοση των κύριων καθιστά πολύ ευκολότερη την έκδοση των επικουρικών. Και, δεύτερον, απελευθερώνονται δυνάμεις του ΕΦΚΑ που τώρα μπορούμε να ρίξουμε στην προσπάθεια για τις επικουρικές και τα εφάπαξ. Ο μηχανισμός που σχεδιάσαμε έχει ήδη μπει σε εφαρμογή. Και, προς την κατεύθυνση αυτή, ήδη ετοιμάζουμε ρυθμίσεις που επιταχύνουν ακόμη περισσότερο την έκδοση των επικουρικών συντάξεων, αλλά και την ικανοποίηση όσων συνταξιούχων περιμένουν για καιρό την έκδοσή τους. Και η αντιμετώπιση των εκκρεμών επικουρικών και εφάπαξ είναι, πλέον, θέμα μηνών.
Στις αρχές Δεκεμβρίου αναφερθήκατε στην πολιτική για επίτευξη «ίσων ευκαιριών στην εργασία για τα άτομα με αναπηρία» σε εκδήλωση του Υπουργείου, της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ). Ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνετε και με ποιον στόχο;
Στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, προσπαθούμε να στηρίζουμε τους συνανθρώπους μας με αναπηρία στην πράξη. Έχουμε ήδη πάρει σειρά σχετικών πρωτοβουλιών: τα ηλεκτρονικά ραντεβού, την κατάργηση της υποχρεωτικής επανεξέτασης για μη αναστρέψιμες ασθένειες, τα καινούργια ΚΕΠΑ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τα ψηφιακά ΚΕΠΑ, που από κέντρα ταλαιπωρίας γίνονται κέντρα εξυπηρέτησης, την Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας, μια κάρτα αξιοπρέπειας για τους ανάπηρους συμπολίτες μας. Τον Δεκέμβριο παρουσιάσαμε μια σειρά από πρωτοβουλίες για ίσες εργασιακές ευκαιρίες για τους ανάπηρους: Τα 6 νέα προγράμματα απασχόλησης της ΔΥΠΑ για συνολικά 3.000 άτομα με αναπηρία. Η ειδική σχολή της ΔΥΠΑ για την αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων ατόμων στο φάσμα του αυτισμού, σε συνεργασία με την Amazon, τη Cisco και τη Microsoft. Η δημιουργία από τη ΔΥΠΑ Πρότυπου Χώρου Εξυπηρέτησης Πολιτών με κάθε μορφή αναπηρίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι για τους συμπολίτες μας με αναπηρία μένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Θα προχωρήσουμε, όμως, με το ίδιο πνεύμα και τους επόμενους μήνες, αλλά και μετά τις εκλογές, καθώς έχουμε πολλές ακόμα πρωτοβουλίες στην ατζέντα μας…
Ποιες είναι αυτές; Ανάμεσα στον «δεκάλογο» των μεταρρυθμίσεων για το 2023, όπως τον χαρακτηρίσατε πρόσφατα, αναφερθήκατε και στην Εφαρμογή του Μητρώου Παροχών Αναπηρίας και του προγράμματος του Προσωπικού Βοηθού, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των αναπήρων…
Συγκεκριμένα τους επόμενους μήνες έρχονται: Η ενίσχυση των πολιτικών αποϊδρυματοποίησης, με βάση τις καλές ευρωπαϊκές πρακτικές. Η διεύρυνση των πολιτικών της ΔΥΠΑ με την ένταξη όσων αναπήρων το επιθυμούν στην αγορά εργασίας. Η γενίκευση της εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας. Το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, στο οποίο κάθε πολίτης θα μπορεί να βρει συγκεντρωμένες όλες τις παροχές αναπηρίας όλων των Υπουργείων και των φορέων τους, αλλά και όλες τις Δομές Αναπηρίας της χώρας, ώστε να έχει πρόσβαση σε αυτές, επιδεικνύοντας απλά την Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας του. Και, φυσικά, ο Προσωπικός Βοηθός. Ένα πρόγραμμα που στόχο έχει την ένταξη των αναπήρων στην οικονομική και κοινωνική ζωή και για τον οποίο ξεκίνησαν πριν λίγες μέρες οι πρώτες κατ’ οίκον αξιολογήσεις των δυνάμει ωφελούμενων. Το πρόγραμμα τρέχει αρχικά στην Αττική, στη συνέχεια σε επιπλέον Περιφέρειες, με στόχο την πανελλαδική εφαρμογή του το 2024. Όλα αυτά είναι νέες ιδέες και δράσεις για την Ελλάδα. Αυτές τις δράσεις δεσμευόμαστε να προωθήσουμε. Με σύστημα, με ταχύτητα και σε συνεργασία με το αναπηρικό κίνημα. Το οφείλουμε στους ανάπηρους, αλλά και στη συνείδησή μας.
Το πρόγραμμα «Σπίτι μου», το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπει χαμηλότοκα δάνεια για νέους, προκειμένου να βρουν στέγη, αλλά και την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας για κοινωνική κατοικία, είναι πλέον γεγονός. Τι προσδοκίες έχετε για την υλοποίησή του;
Το στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι Μου» αποτελείται από ένα πλέγμα άμεσων και μεσοπρόθεσμων δράσεων, οι οποίες χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους: Νέα για τη χώρα μας εργαλεία όπως η κοινωνική αντιπαροχή, η οποία εφαρμόζεται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το πρόγραμμα «Κάλυψη» για τη στέγαση νέων με πολύ χαμηλά εισοδήματα. Τα προγράμματα χρηματοδότησης της ανακαίνισης υφιστάμενων κενών κατοικιών, όπως το «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω». Και, φυσικά, αυτό που αναφέρατε, τα άτοκα ή χαμηλότοκα δάνεια για την παροχή προσιτής και ποιοτικής στέγης σε νέους και ευάλωτους συμπολίτες μας, αρχής γενομένης από τον Μάρτιο, όταν και στόχος μας είναι να εγκριθούν τα πρώτα δάνεια. Συνολικά, μιλάμε για ένα πρόγραμμα 1,75 δισ. ευρώ με 137.000 ωφελούμενους. Πεποίθησή μου είναι ότι οι νέοι μας θα αγκαλιάσουν αυτό το πρόγραμμα, διότι είναι ένα πρόγραμμα που απαντάει στις στεγαστικές τους ανάγκες με ένα τρόπο σύγχρονο και ευρωπαϊκό.
Πρόσφατα υποστηρίξατε ότι έχετε στα χέρια σας περισσότερα κονδύλια από ποτέ για την κατάρτιση των εργαζομένων και των ανέργων. Σε τι στάδιο βρίσκονται τα προγράμματα αυτά;
Τα προγράμματα αυτά έχουν ήδη ξεκινήσει! Ξεκίνησε, για παράδειγμα, το καλοκαίρι το πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για την κατάρτιση αρχικά 80.000 ανέργων, οι οποίοι, λόγω της υψηλής ζήτησης έγιναν τελικά 120.000, σε δεξιότητες όπου οι επιχειρήσεις έχουν έλλειψη προσωπικού: Το ψηφιακό εμπόριο. Τα logistics. Το ψηφιακό marketing. Η πράσινη επιχειρηματικότητα. Επιπλέον, σχετικά πρόσφατα άνοιξαν οι αιτήσεις για το νέο πρόγραμμα «Πάω Μπροστά» για την επανακατάρτιση και αναβάθμιση δεξιοτήτων 150.000 εργαζομένων σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, με έμφαση στις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες. Αυτά, ωστόσο, είναι μόνο η αρχή. Διότι θα ακολουθήσουν και άλλα προγράμματα με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης μέχρι το 2025 και του νέου ΕΣΠΑ μέχρι το 2027. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη προσπάθεια κατάρτισης του εργατικού δυναμικού σε νέες δεξιότητες στην ιστορία της χώρας. Καθώς, μέχρι το 2027 φιλοδοξούμε να έχουν λάβει πιστοποιητικό ολοκλήρωσης προγράμματος κατάρτισης 700.000 εργαζόμενοι και άνεργοι συμπολίτες μας.
«Ενάντια στις συνεχείς κρίσεις, δώσαμε στους πολίτες ασφάλεια και προοπτική»
Κύριε Χατζηδάκη, βρισκόμαστε σε προεκλογική χρονιά και τα σενάρια θέλουν τις κάλπες να ανοίγουν την άνοιξη. Η κυβέρνηση, ομολογουμένως, διέσχισε 3,5 χρόνια που ελέω πανδημίας, πολέμου στην Ουκρανία, ενεργειακής κρίσης και ακρίβειας, φάνηκαν… ατελείωτα. Σε αυτό το διάστημα δοκιμάστηκαν σε πολλά επίπεδα οι αντοχές της κοινωνίας εν μέσω αυστηρών υγειονομικών περιορισμών, καταστροφικών πυρκαγιών, χιονιάδων και αυξήσεων των τιμών στην αγορά. Παράλληλα, η κυβέρνηση βρέθηκε σε μια δίνη αποκαλύψεων, όπως στις περιπτώσεις Πάτση, Χειμάρα και άλλες, με αιχμή του δόρατος τις υποκλοπές, στις οποίες ενεπλάκη και το όνομά σας ως ένας εκ των παρακολουθούμενων. Θεωρείτε ότι η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ μπορεί να αναστρέψει την φθορά που αναπόφευκτα υπέστη; Και ποια επιχειρήματα θα ρίξετε στη «μάχη», προκειμένου να ανανεώσετε τη λαϊκή εντολή;
Ένα από τα βασικά πράγματα που, πιστεύω, οι Έλληνες θα έχουν στο μυαλό τους προσερχόμενοι στην κάλπη είναι ότι, παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις -όξυνση με την Τουρκία, πανδημία, ενεργειακή κρίση- καταφέραμε, όχι μόνο να κρατήσουμε το τιμόνι σταθερό, αλλά και να δώσουμε προοπτική στη χώρα σε μία σειρά από τομείς: στην οικονομία, στην αγορά εργασίας, στην ψηφιοποίηση του κράτους, στην άμυνα και την εξωτερική πολιτική. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στην πορεία μία τετραετίας θα γίνουν και λάθη. Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες, όμως, κρίνουν και συγκρίνουν. Συγκρίνουν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρα με την κυβέρνηση ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ και Μητσοτάκη. Και δεν θέλουν να επιστρέψουν στις εποχές της ανασφάλειας, της μιζέριας, των χαμηλών προσδοκιών. Διότι βλέπουν ότι, 3,5 χρόνια τώρα η σημερινή κυβέρνηση είναι μία αποτελεσματική κυβέρνηση που, ενάντια στις συνεχείς κρίσεις, τους έχει δώσει ασφάλεια και προοπτική. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας, στην οποία συνυπάρχουν διαχρονικά ένα περίσσευμα ρητόρων και ένα έλλειμμα αποτελεσματικότητας. Αυτό το έλλειμμα κάλυψε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Και αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τον οποίο η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ διατηρεί μία μεγάλη διαφορά στις δημοσκοπήσεις. Η αποτελεσματικότητα της σημερινής κυβέρνησης, ιδιαίτερα μέσα σε ένα περιβάλλον κρίσεων, κάνει, πράγματι, τη διαφορά. Και γι’ αυτό είμαι σίγουρος, ότι μετά τις εκλογές, θα έχουμε μία αυτοδύναμη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ και, μαζί της, μία αυτοδύναμη Ελλάδα!
Θα θέλαμε να κλείσουμε με την άποψή σας για τον Βόρειο Τομέα Αθηνών, στον οποίο πολιτεύεστε και ζείτε. Μια περιοχή, η οποία συνεχώς επιβαρύνεται πολεοδομικά από μεγάλες επιχειρήσεις και κατ’ επέκταση στο κυκλοφοριακό και περιβαλλοντικό κομμάτι. Ποιες είναι κατά την άποψή σας οι προοπτικές της ευρύτερης περιοχής και ποια προβλήματα θα ιεραρχούσατε ψηλά στις προτεραιότητες προς επίλυση;
Ένα τμήμα του Βόρειου Τομέα έχει σίγουρα ιδιαίτερα σημαντικά κοινωνικά αλλά και πολεοδομικά προβλήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι άλλες πιο ανεπτυγμένες περιοχές, δεν έχουν και αυτές τα δικά τους προβλήματα. Η αντιμετώπιση αρκετών από αυτά ανήκει, φυσικά, είτε στην Περιφέρεια είτε στους Δήμους. Ωστόσο, και η κυβέρνηση έχει την αρμοδιότητα, αλλά και την υποχρέωση πολλών προβλημάτων που έχουν να κάνουν είτε με την οικονομία και την κοινωνία είτε με την ποιότητα ζωής. Από τη δική μου πλευρά, προσπάθησα χρησιμοποιώντας βασικά τις δυνατότητες του Πράσινου Ταμείου, όταν ήμουν υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, να γίνουν αρκετά έργα σε διάφορους Δήμους της περιοχής. Το ίδιο ισχύει και για θετικές παρεμβάσεις που έγιναν μέσω της ΔΕΗ ή του ΔΕΔΔΗΕ για τοπικά προβλήματα. Με την ιδιότητά μου, ως υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, έχω και πάλι επιδιώξει είτε την αντιμετώπιση διαφόρων προβλημάτων εξυπηρέτησης των πολιτών είτε την παραχώρηση ακινήτων προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.
