Το Cine- Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 16 Ιουλίου στις 21.00 με «Το Κεντρί» του George Roy Hill με τους Paul Newman, Robert Redford.
Πρόκειται για μια από τις πιο έξυπνες αστυνομικές ταινίες από καταβολής κινηματογράφου, ένα σαγηνευτικό και πνευματώδες παραμύθι που ασχολείται περισσότερο με χιούμορ περισσότερο με τους ήρωες του, παρά με σφαίρες και αιματοχυσίες. Με εκλεπτυσμένη πλοκή που περιλαμβάνει ένα πονηρό, πολύπλοκο σχέδιο, όπου κάθε λεπτομέρεια προβλέπεται εκ των προτέρων και όπου οποιοσδήποτε βρίσκεται εντός πλαισίου, συμπεριλαμβανομένου ενός πανούργου υπολοχαγού της αστυνομίας, πρέπει να χρησιμοποιηθεί και χρησιμοποιείται για την εξέλιξη της. Σε συνδυασμό μάλιστα με τον ελαφρώς ειρωνικό, θολό, μελαγχολικό τόνο της μουσικής ragtime του Scott Joplin, αφήνει στο θεατή έντονη αίσθηση, ειδικά αν πάρουμε υπόψη ότι μέχρι τέλους, παραμένει ασαφές το ποιος πρόδωσε ποιον και αν θα νικήσουν οι σκληροτράχηλοι απατεώνες. Μια απόλυτη απόδραση από την καθημερινότητα μας με στυλ, ευφυΐα και πνεύμα.
Η υπόθεση
Σικάγο, 1936. Μια μεγάλη, μπερδεμένη πόλη στη Μεγάλη Ύφεση. Ο ηλικιωμένος απατεώνας Λούθερ Κόλμαν (Robert Earl Jones) ανακοινώνει στον ταλαντούχο μαθητή και συνεργάτη του Τζόνι Χούκερ (Robert Redford) ότι μετά από μια πρόσφατη απάτη που του απέφερε έντεκα χιλιάδες δολάρια, σκοπεύει να συνταξιοδοτηθεί. Δυστυχώς, το θύμα της απάτης αποδεικνύεται άνθρωπος του αρχηγού της τοπικής μαφίας Ντόιλ Λόνεγκαν (Robert Shaw), ο οποίος γρήγορα ανακαλύπτει τον Λούθερ και τον δολοφονεί βάναυσα. Ο Τζόνι, ο οποίος επιβιώνει ως εκ θαύματος, επικοινωνεί με τον παλιό φίλο του εκλιπόντος μέντορά του, Χένρι Γκόντορφ (Paul Newman). Παρά τον εθισμό του στο αλκοόλ και τη σκεπτικιστική, αν όχι κυνική, στάση του απέναντι στα πάντα, ο Χένρι επιδεικνύει οξύ μυαλό και εξαιρετική κατανόηση των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των πλουσίων και πολύ επικίνδυνων πιθανών θυμάτων του. Έμπειρος τυχοδιώκτης, κουρασμένος από τη συνεχή κακία και προδοσία είναι πολύ περισσότερο επικεντρωμένος στα αποτελέσματα παρά στην ομορφιά και τη δημιουργικότητα κάθε απάτης που ενορχηστρώνει. Προικισμένος, αν και παρορμητικός, με μια τάση για φευγαλέες σχέσεις και παράνομα τυχερά παιχνίδια, ο Τζόνι αναγκάζεται να αναγνωρίσει την ανωτερότητα του Χένρι, ο οποίος και προτείνει ένα περίτεχνο σχέδιο εκδίκησης. Καθώς δε ο Χένρι παραμένει, παρά τις παραξενιές του, πολύ αγαπητός στους κύκλους των απατεώνων, οι δυο τους δυσκολεύονται καθόλου να στρατολογήσουν μια μεγάλη ομάδα «συναδέλφων» τους στην υπηρεσία του μεγάλου τους κόλπου. Σαν αποτέλεσμα των κινήσεων τους ο θεατής παρακολουθεί προσηλωμένος τύπους με δύναμη και χρήμα να χάνουν πάντα με διάφορους τρόπους από τύπους με αυτοπεποίθηση και απίστευτες μεθόδους.
Ο Λόνεγκαν, τζογαδόρος ο ίδιος με συμμετοχές σε τυχερά παιχνίδια μεγάλων ποσών βρίσκεται κολλημένος κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού πόκερ μεταξύ Νέας Υόρκης και Σικάγο. Το δίδυμο Τζόνι και Χένρι τον εντοπίζουν, τον μαρκάρουν και αρχίζουν να τον χειραγωγούν, τόσο έξυπνα που εκείνος πραγματικά δεν αντιλαμβάνεται την προέλευση και την ένταση των χτυπημάτων που δέχεται. Δεν ξέρει ότι γνωρίζονται και αυτό είναι μέρος της γοητείας τους. Παίζουν πολλές σκηνές, μαζί του, ως εντελώς άγνωστοι. Ποτέ δεν αποκαλύπτουν πλήρως τους χαρακτήρες τους. Στριφογυρίζουν, κάνουν αινιγματικές δηλώσεις και πάντα παραμένουν τουλάχιστον ένα βήμα μπροστά από τους υπόλοιπους. Ο Τζόνι αφήνει, δήθεν αδιάφορα, να διαρρεύσει η πληροφορία ότι γνωρίζει έναν χώρο στο Σικάγο για μεγαλύτερα παιχνίδια. Η ιδέα, εξηγεί, θα επιτρέψει στον Λόνεγκαν να κερδίσει πολλά σε έναν στημένο ιπποδρομιακό αγώνα για να… Αλλά δεν αστειευόμουν παραπάνω γράφοντας ότι το σχέδιο είναι περίπλοκο, συνεπώς ως εδώ οι πληροφορίες και η συνέχεια επί της οθόνης.
Τα βραβεία της ταινίας
Η ταινία έχει όμορφο, ανάλαφρο στυλ. Γοήτευσε κοινό, κριτικούς, την τότε Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών κερδίζοντας 7 Όσκαρ: Σεναρίου, Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Μοντάζ, Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης-Διακόσμησης Σκηνικών, Κοστουμιών και Μουσικής (Πρωτότυπου Τραγουδιού και Διασκευής). Σύντομα αναγνωρίστηκε ως κλασική. Και το άξιζε καθώς δημιούργησε μια μακροχρόνια, παγκόσμια μόδα για ταινίες με ήρωες βιρτουόζους απατεώνες και για το ρετρό στυλ μέσω μιας σχολαστικής και φροντισμένης ανακατασκευής της ατμόσφαιρας της δεκαετίας του 1920 και του 1930. Μέχρι σήμερα παραμένει, αξεπέραστη παρά τις προσπάθειες αμέτρητων σκηνοθετών, συμπεριλαμβανομένων ταλαντούχων και καταξιωμένων, να την υπερκεράσουν. Μεγάλο μέρος της διασκέδασης του θεατή προκαλείται από την ικανότητα του George Roy Hill και του σεναριογράφου του David S. Ward, να διατηρούν την πλοκή έντονη και απολύτως αληθοφανή. Αυτά που διηγούνται συμβαίνουν ή μπορεί να συμβούν. Το κόλπο τους είναι ειπωμένο με σαφήνεια και όμορφα ισορροπημένο ανάμεσα σε επικίνδυνα διακυβεύματα και μια αδιάκοπη αίσθηση του χιούμορ. Κατόπιν τούτου μπορούμε να καταλάβουμε την αγανάκτηση του David W. Maurer ο οποίος κατηγόρησε τους δημιουργούς ότι χρησιμοποίησαν, χωρίς να τον αναφέρουν, στοιχεία από το βιβλίο του «The Big Sting: The Story of a Con Man» (1940), αφιερωμένο στα κατορθώματα των αδελφών Φρεντ και Τσάρλι Γκόντορφ. Κατέθεσε μάλιστα αγωγή, διεκδικώντας 10 εκατομμύρια δολάρια αποζημίωση, χωρίς αποτέλεσμα.
Η Μεγάλη Ύφεση
Το «The Sting» δεν θα είχε μετατραπεί σε φαινόμενο χωρίς τα φιλοσοφικά και κοινωνικά θεμέλια του. Αυτά μπορεί να περάσουν απαρατήρητα αλλά είναι κρίσιμα για την κατανόηση της ιδέας της ταινίας. Η Μεγάλη Ύφεση, στην πραγματικότητα, χρησιμοποιείται ακριβώς τη στιγμή που βρίσκεται σε εξέλιξη μια εντυπωσιακά όμοια παγκόσμια οικονομική και ενεργειακή κρίση που συγκλόνισε τη Δύση αρκετές δεκαετίες αργότερα. Ο σκηνοθέτης, όχι χωρίς χλευασμό, δείχνει πώς να ενεργεί κάποιος για να αποφύγει να πέσει θύμα των προκλήσεων που ενορχηστρώνονται από πλούσιους και ισχυρούς ανθρώπους με αυστηρές, διαρκώς δυσαρεστημένες φυσιογνωμίες. Όλων εκείνων, δηλαδή, που θεωρούν τους εαυτούς τους υπεράνω του νόμου και του κράτους. Ως Χούκερ και Γκόντορφ οι Redford και Newman έχουν δυνατή χημεία και αποπνέουν ακόμη περισσότερη γοητεία από ό,τι στην πρώτη τους κοινή ταινία το «Butch Cassidy & the Sundance Kid» την οποία σκηνοθέτησε επίσης ο Hill. Δεν έχουν πολλούς και σε βάθος διαλόγους μεταξύ τους, αλλά συνεννοούνται εξαιρετικά με παρεΐστικες ματιές, έξυπνα πειράγματα και αμέτρητα σινιάλα με τα δάχτυλα. O θεατής συμπαθεί τους ήρωες, παρότι είναι απατεώνες. Στην πραγματική ζωή πιθανότατα θα προκαλούσαν πόνο και ταλαιπωρία στα θύματά τους. Στο «Κεντρί» θέλουν μόνο να ληστέψουν και να εξαπατήσουν τον Λόνεγκαν. Είναι μεν απατεώνες, αλλά ταυτόχρονα είναι γοητευτικοί και ρομαντικοί. Ο Robert Shaw, στον καλύτερο ρόλο της καριέρας του, είναι απολαυστικός ως ο κακός που λατρεύεις να μισείς, τέλειος στόχος για το πνεύμα και τη γοητεία των αντιπάλων του. Ο Λόνεγκαν του είναι ένας ύπουλος, άφιλος, άκαρδος νταής που περνάει τη ζωή του δίνοντας εντολές. Σχεδόν κάθε πρόταση του είναι απαίτηση για κάτι από κάποιον και τελειώνει κάθε του φράση με τις ατσάλινες, απειλητικές λέξεις.
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=vPSvVfbFxnw
Info
ΗΠΑ, Αστυνομική, 1973. Διάρκεια: 129’. Σενάριο: David S. Ward. Σκηνοθεσία: George Roy Hill. Πρωταγωνιστούν: Robert Redford, Paul Newman, Robert Shaw, Charles Durning, Harold Gould, Ray Walston, Jack Kehoe, Eileen Brennan, Robert Earl Jones, John Heffernan, Charles Dierkop, Dimitra Arliss, Dana Elcar, Sally Kirkland, James J. Sloyan.
