Οι περισσότεροι από αυτούς έχουν αραβικά χαρακτηριστικά. Κάποιοι από αυτούς δεν ξεχωρίζουν από εμάς, πράγμα απολύτως φυσιολογικό. Ένα μικρό ποσοστό είναι ασιατικής καταγωγής. Μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού ήταν οι έγχρωμοι αφρικανικής καταγωγής.
Από την μια δεν ήταν λίγοι αυτοί που έφτασαν στην Ειδομένη εξοπλισμένοι (σάκοι ταξιδίου, sleeping bang, μποτάκια για περπάτημα, μπουφάν). Από την άλλη συναντούσες ακόμα και τώρα πρόσφυγες με σαγιονάρες και κοντά σορτσάκια που ετοιμάζονται να διασχίσουν την Ευρώπη μέσα στο Χειμώνα.
Πολλές ήταν και οι οικογένειες με μικρά παιδιά: πατέρας μάνα με 2, 3 ή και 4 παιδιά είναι κάτι πολύ κοινό στον καταυλισμό. Κάποιοι από αυτούς έχουν λεφτά και αγοράζουν από διάφορους με καντίνες από σουβλάκια μέχρι φρούτα.
Δεν είχαμε τη δυνατότητα να μιλήσουμε με κάποιους από αυτούς τους ανθρώπους για αυτά που περνάει ή για αυτά που πέρασε. Το γεγονός ότι δεν βλέπεις άνθρωπο πάνω από 50 χρόνων μαρτυράει ότι σε κάθε οικογένεια ένα κομμάτι της θα μείνει για πάντα πίσω. Συναντήσαμε αρκετές οικογένειες με παιδιά λίγων μηνών. Κανείς δεν ξέρει αν με εφόδιο μία κουβέρτα μπορεί ένα βρέφος 4 μηνών να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες του ταξιδιού αυτού. Ξεχωριστό και πιο τραγικό είναι το παράδειγμα των ασυνόδευτων παιδιών. Ό,τι χειρότερο μπορείς να συναντήσεις στην Ειδομένη: 5 χρονών μόνο του ενάντια σε όλο τον κόσμο.
Στον καταυλισμό δεν υπάρχουν κλεψιές και τσακωμοί. Διαξιφισμοί υπάρχουν μόνο όταν κάποιος θέλει να ξεφύγει από τους εθελοντές που κατευθύνουν τους πρόσφυγες: σακούλα ή τρόφιμα θα πάρουν μία φορά και όχι δεύτερη.
Η εγκατάσταση της Ειδομένης δεν είναι εγκατάσταση. Αποτελεί μία προσπάθεια σε εθελοντική βάση να υπάρξει μία στοιχειώδης διαχείριση σε ανθρώπινα πλαίσια του δράματος που παίζεται στην περιοχή μας τα τελευταία χρόνια. Είναι άξιο μνείας ότι το ελληνικό κράτος απουσιάζει πλήρως από αυτό το σημείο. Αν και έχουν υπάρξει αρκετές πρόνοιες στα σημεία που εισέρχονται, καμία δράση ή παρουσία δεν υπάρχει στο σημείο που οι πρόσφυγες φεύγουν από την χώρα.
Μέσα σε λίγες ώρες συνάντησα τα βλέμματα 2 έως 3 χιλιάδων ανθρώπων. Αν όλα πάνε καλά δεν θα τους ξαναδώ. Αυτό μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα: είτε αυτοί θα συνεχίσουν το ταξίδι τους και θα εγκατασταθούν κάπου για να συνεχίσουν την ζωή τους, είτε εγώ (εμείς) δεν θα βρεθούμε στην ίδια κατάσταση να παίρνουμε τους ίδιους δρόμους κάποια στιγμή.
Η επίσκεψη μας έγινε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου το πρωί. Οι ξεναγοί μας στην Ειδομένη μας ενημέρωσαν για το τι γινότανε τις πρώτες μέρες εκεί. Όταν δεν υπήρχε καμία πρόνοια για κανέναν. Όταν τέλη Αυγούστου η κυβέρνηση της FYROM Σκοπίων έκλεινε τα σύνορά της και στοιβάζονταν εκεί πάνω από 15.000 ψυχές.
Το βράδυ έγινε το χτύπημα των τζιχαντιστών στο Παρίσι. Είναι προφανές ότι όλοι όσοι βρεθήκαμε εκεί το πρώτο πράγμα που σκεφτήκαμε είναι η δαιμονοποίηση των προσφύγων και το κλείσιμο των συνόρων της Ευρώπης απέναντι στην μιζέρια που η ίδια έχει συμβάλει να δημιουργηθεί αν όχι δημιουργήσει μαζί με τις ΗΠΑ.
Οι διακηρύξεις της Δύσης για αποσύνδεση της πολιτικής επί του προσφυγικού με τα γεγονότα του Παρισιού περισσότερο ακούγεται ως προτροπή σύνδεσης παρά ως αποτροπή.
Αν και η κατάσταση που διαμορφώνεται εμπεριέχει αρκετά στοιχεία που δείχνει ότι είναι εκτός ελέγχου δεν παύει να απορεί κανείς για το πόσο οι σχέσεις των ΗΠΑ και τμήματος του αραβικού κόσμου με το ISIS μένει μόνο στο πλαίσιο της εκπαίδευσης και του εξοπλισμού τους. Μια σειρά από κράτη παρίες που τελούν υπό τον πλήρη έλεγχο των ΗΠΑ δεν είναι σίγουρο ότι δεν επιχαίρουν με αυτές τις εξελίξεις όταν μάλιστα είναι πολύ πιθανόν να τις καθοδηγούν. Είναι σαφές ότι μία τέτοια πολιτική θα επιδιώξει το κλείσιμο των συνόρων για τους πρόσφυγες κάποια στιγμή. Μέχρι τότε καλό θα ήταν η ελληνική κυβέρνηση να προσέξει την Ειδομένη. Να σημειωθεί ότι την επισκεφθήκαμε με ιδανικές καιρικές συνθήκες. Η βροχή και το κρύο δεν θα είναι κάτι απλό, στον ανοιχτό κάμπο του Αξιού ποταμού, τον χειμώνα.
Δεν μπορώ να γνωρίζω τι μπορεί να σημαίνει 150 νεκροί Γάλλοι για μία οικογένεια της Συρίας που κινδυνεύει από τον κυβερνητικό στρατό, από τα χημικά όπλα των ανταρτών, από τον κανιβαλισμό του ISIS και από τα αεροπλάνα των Ρώσων. Πιθανότατα τίποτα, πράγμα απόλυτα δικαιολογημένο. Για την χώρα μας και τον λαό μας όμως μπορεί να σημαίνουν πολλά. Ιδιαίτερα αν κλείσουν τα σύνορα και η χώρα από χώρα διέλευσης γίνει χώρα εγκατάστασης όλων όσων σκοτώνει ο «πολιτισμένος» κόσμος εδώ και χρόνια.
Κώστας Γερολυμάτος
Αντιδήμαρχος Τεχνικής Υπηρεσίας
