Κάθε καλοκαίρι οι αρμόδιες υπηρεσίες βρίσκονται σε αυξημένη επαγρύπνηση στη χώρα μας για τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο οποίος μεταδίδεται από τα κουνούπια. Η άνοδος της θερμοκρασίας κατά τους θερινούς μήνες συνδέεται με την εμφάνιση των κουνουπιών, και την καταγραφή κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου. Αν και πέρυσι τα κρούσματα ήταν λιγότερα σε σύγκριση με παλαιότερες χρονιές, η ανησυχία δεν παύει να υπάρχει αφού κανείς δεν γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση φέτος.
«Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΔΥ κάθε χρόνο από το 2018 καταγράφουμε πλέον των 100 κρουσμάτων και πλέον των 20 θανάτων, με εξαίρεση το 2021 και την περσινή χρονιά. Συνήθως τα πρώτα κρούσματα εμφανίζονται προς το τέλος του Ιούνη και συνεχίζουν να καταγράφονται μέχρι και τον Σεπτέμβρη, ενώ η περιοχή με την περισσότερη δραστηριότητα συνήθως είναι η Κεντρική Ελλάδα – Θεσσαλία», τονίζει ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γκίκας Μαγιορκίνης.
Υπενθυμίζεται ότι, το 2021 διαγνώστηκαν και δηλώθηκαν συνολικά 59 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, και 8 θάνατοι, ενώ το 2025 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 96 εγχώρια κρούσματα και 9 θάνατοι. Από τα 96 εγχώρια κρούσματα του 2025, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ΕΟΔΥ για τον ιό του Δυτικού Νείλου, τα 13 νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Φροντίδας. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τα περισσότερα κρούσματα καταγράφηκαν στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και συγκεκριμένα στον Δήμο Λαρισαίων.
Μια από τις πιο δύσκολες χρονιές για τη χώρα μας ήταν το 2018, κατά τη διάρκεια της οποίας καταγράφηκαν 316 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου και 50 θάνατοι ασθενών. Επίσης, το 2022 καταγράφηκε εξίσου μεγάλος αριθμός κρουσμάτων.
Πιο συγκεκριμένα, ο ΕΟΔΥ στην ετήσια έκθεσή του κάνει λόγο για 286 κρούσματα, και 33 θανάτους.
Στο «κόκκινο» η Λάρισα
Το 2025 η Λάρισα βρέθηκε στο επίκεντρο του ιού του Δυτικού Νείλου, με 17 κρούσματα. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό περιστατικών λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου από οποιαδήποτε άλλη περιοχή στην Ελλάδα. Με δεδομένη την ανησυχία για το πώς θα εξελιχθεί η φετινή χρονιά στην περιοχή, ο βιολόγος και διδάκτωρ Υδροβιολογίας κ. Σπύρος Μουρελάτος σε συνέντευξη Τύπου, που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Θεσσαλίας σημείωσε ότι θα έχει σαφή εικόνα μέσα στον Ιούλιο. Πάντως, τόνισε ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν καταγραφεί στη Θεσσαλία, περίπου 200 επιβεβαιωμένα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου, δηλαδή περίπου 40 έως 60 κρούσματα ετησίως.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
«Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται από κοινά κουνούπια (γνωστά ως κουνούπια του είδους Culex). Στην Ελλάδα ο ιός ενδημεί εδώ και αρκετά χρόνια, ώστε κάθε καλοκαίρι να έχουμε αρκετά κρούσματα του ιού που οδηγούνται στα νοσοκομεία. Ο ιός έχει ως φυσική δεξαμενή τα πτηνά, κυρίως κορακοειδή όπως κοράκια και καρακάξες», διευκρινίζει ο Γκ. Μαγιορκίνης.
Ο ίδιος προσθέτει ότι «τα κουνούπια μολύνονται με τον ιό όταν τσιμπήσουν ένα μολυσμένο πτηνό. Στην συνέχεια όταν τσιμπήσουν έναν άνθρωπο, τότε μπορούν να τον μολύνουν. Ωστόσο ένα κουνούπι δεν μπορεί να μολυνθεί από άνθρωπο που έχει μολυνθεί με τον ιό. Γι’ αυτό ο ιός παρουσιάζει έξαρση αποκλειστικά κοντά σε περιοχές που υπάρχουν μολυσμένα πτηνά».
Συμπτώματα
Εάν κάποιος μολυνθεί με τον ιό του Δυτικού Νείλου, δεν είναι τόσο εύκολο να το καταλάβει, αφού σύμφωνα με τον καθηγητή Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, «η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων που θα μολυνθούν με τον ιό δεν θα εμφανίσουν καθόλου συμπτώματα ή θα εμφανίσουν πολύ ήπια κλινική εικόνα. Ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό που υπολογίζεται σε λιγότερο από 1 στα 100 θα εμφανίσει τη νευροδιεισδυτική μορφή της νόσου, δηλαδή την εγκεφαλίτιδα.
Η εγκεφαλίτιδα συνήθως εκδηλώνεται με συμπτώματα ληθαργικότητας, σύγχυσης, υψηλού πυρετού, φωτοφοβίας καθώς και άλλων νευρολογικών εκδηλώσεων. Συνήθως, αυτήν την εικόνα την βλέπουμε σε άτομα που έχουν κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας ή σε άτομα άνω των 65-70 ετών. Ειδική θεραπεία για τον ιό δεν υπάρχει και οι ασθενείς υποστηρίζονται με βάση τα συμπτώματα που αναπτύσσουν».
Μέτρα προφύλαξης
Σχετικά με την προστασία από τον ιό του Δυτικού Νείλου, «τα μέτρα που βοηθάνε είναι η προφύλαξη από τα κουνούπια (εντομοαπωθητικά και μακρυμάνικα – παντελόνια όποτε είναι αυτό εφικτό, σίτες σε παράθυρα και μπαλκόνια, εξάλειψη στάσιμων νερών σε κήπους, μπαλκόνια, αυλές)», καταλήγει ο καθηγητής.
Εκτός από τα παραπάνω μέτρα προφύλαξης, ο ΕΟΔΥ συστήνει επίσης τα εξής:
- Κάλυψη με σίτες των αγωγών εξαερισμού των βόθρων.
- Σχολαστικό καθαρισμό σε υδρορροές, φρεάτια και λούκια.
- Κάλυψη όλων των αντικειμένων που μαζεύουν νερό.
- Ανανέωση του νερού σε μπολ που έχουμε στην αυλή, το μπαλκόνι ή τον κήπο μας, τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα.
