Όταν ξεκίνησαν εργασίες αντιστήριξης στο κατεστραμμένο Γιαβάσειο -κληροδότημα του Δήμου Αγίας Παρασκευής στο κέντρο της Αθήνας- κανείς δεν φανταζόταν τι θα ερχόταν στην επιφάνεια…
Κίονες, επιτύμβιες στήλες, υπολείμματα υστερορωμαικής εποχής, δεξαμενές, τοίχοι σπιτιών… «Η αλήθεια είναι ότι δεν είδαμε και πολλά», λέει ο Γιώργος Μιχαλόπουλος, αρχαιολόγος στην Γ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. «Οι έρευνες δεν έχουν ολοκληρωθεί. Αν σκάβαμε κι άλλο, θα βρίσκαμε κι άλλες περιόδους»!
Ρεπορτάζ: ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΟΥ
Τα… ξανάθαψαν ελλείψει χρημάτων!
Το κράτος δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να αποθηκεύσει και να συντηρήσει αυτά τα αρχαία. Η αρχαιολογική εταιρεία δεν έχει προσωπικό, λεφτά… δεν υπάρχουν κι έτσι οι ειδικοί, αφού πέρασαν μια διπλή στρώση με γεωύφασμα και λεπτή άμμο τα αρχαία –όπως προβλέπεται σε αυτές τις περιπτώσεις- έριξαν από πάνω τους τσιμέντο. «Δεν πειράζει, είναι ο καλύτερος τρόπος να συντηρηθούν», μας εξήγησε ο αρχαιολόγος κ. Μιχαλόπουλος. «Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να μείνουν ανέπαφα και να ξαναβρεθούν ακμαία, σε άριστη κατάσταση σε επόμενη εκσκαφή.
Πώς έγινε η ανακάλυψη
Ο Δήμος Αγίας Παρασκευής έχει στην κατοχή του το Γιαβάσειο, ένα ακίνητο επί της οδού Ερμού 76 και Αγίας Ειρήνης 29, στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο περιήλθε στην κυριότητα του Δήμου από δωρεά του Γεωργίου Ανδρέα Γιαβάση. Η διαθήκη του ανοίχτηκε το 1964, το τελευταίο κομμάτι του κτιρίου όμως αγοράστηκε από τον Δήμο της Αγίας Παρασκευής το 2007.
Το κτίριο που έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο με το ΦΕΚ 349Δ στις 19-7-1985, είναι κατασκευασμένο από τοιχοποιία -πέτρα, στέγη από κεραμίδια και μεσοπάτωμα από ξύλο και βρίσκεται σε οικόπεδο 373 τ.μ.
Το Γιαβάσειο φαίνεται ότι κτίστηκε περίπου στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Μέχρι και μετά τους πολέμους, χρησιμοποιήθηκε ως ξενοδοχείο και αργότερα, ως το 2000, στο ισόγειό του λειτούργησαν ένα φωτογραφείο και ένα υποδηματοποιείο. Στη συνέχεια, το κτίριο έδειξε πια έντονα τα σημάδια του γήρατός του. Το ξύπνημα του εγκέλαδου στα έγκατα της Αττικής γης τον Σεπτέμβριο του 1999, επιβάρυνε ακόμη περισσότερο το γερασμένο «σώμα» του Γιαβάσειου. Το κτίριο της οδού Ερμού, κατάντησε ένα ερείπιο γεμάτο σκουπίδια, στο οποίο έβρισκαν προσωρινή στέγη ναρκομανείς, άποροι και αρουραίοι. Αφημένο στην τύχη του, αφού ο Δήμος Αγίας Παρασκευής δεν είχε κάποιο σαφές σχέδιο για εκείνο -άλλωστε η κατασκευή του θα κόστιζε εξαιρετικά μεγάλα ποσά- καταστράφηκε ολοσχερώς στις αρχές της περσινής χρονιάς, μετά από 3 πυρκαγιές που -από άγνωστη, επίσημα, αιτία- καταστράφηκε ολοκληρωτικά.
Δύο τοίχοι στον αέρα
Από το κτίριο δεν έμεινε σχεδόν τίποτα. Μόνο δύο τοίχοι αντικριστοί και κυριολεκτικά κομμένοι στη μέση! Η αντιστήριξή τους ήταν θέμα ζωτικής σημασίας, όχι για την επιβίωση του κτιρίου, αλλά των ανθρώπων. Οι ειδικοί έλεγαν ότι ακόμη κι ένας δυνατός αέρας ήταν δυνατόν να έριχνε ένα κομμάτι από αυτά που κρέμονταν στον αέρα και να σκότωνε άνθρωπο -είτε κάποιον περαστικό, είτε κάποιον που βρισκόταν μέσα. Το κουφάρι του Γιαβάσειου «φιλοξενούσε» πολλούς άστεγους.
