Γράφει η Ελένη Καραμπέτσου
Από όλους τους αγίους της εκκλησίας μας είχα ξεχωρίσει τον Αη-Γιώργη. Οι άλλοι έμοιαζαν πολύ μεταξύ τους, με τις λευκές γενειάδες, τα μακριά ρούχα, τα βιβλία που κρατούσαν και το αυστηρό βλέμμα τους. Έτσι ένιωθαν και τα άλλα παιδιά, που βιαστικά προσπερνούσαν τα εικονίσματά τους για να φτάσουν μπροστά στη μεγάλη εικόνα του Αη-Γιώργη, όπου και μαζευόμασταν όλα.
Ο Άγιος αυτός με την ιστορία που τον συνόδευε, μας είχε μαγέψει! Την ημέρα της γιορτής του στολιζόταν η εικόνα του με λουλουδένιο περίγυρο που έκανε τον καβαλάρη Άγιο ομορφότερο στα μάτια μας. Έλαμπε με τη στολή του ρωμαίου αξιωματούχου της φρουράς του αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Το άσπρο άτι του, ανυπόμονο και δυνατό, το κοντάρι του σιδερένιο, φονικό για να σκοτώσει τον δράκο που απαγόρευε τη ροή του νερού της πηγής, όταν ο ίδιος δεν είχε χορτάσει ανθρώπινο κρέας. Η φοβισμένη βασιλοπούλα, που σε άλλες συνθήκες, θα συντρόφευε τον καβαλάρη, τώρα τον εκλιπαρούσε να της σώσει τη ζωή. Ο Άγιος όμως αντί για στέμμα είχε ήδη διαλέξει το φωτοστέφανο του μαρτυρίου που πλησίαζε.
Καθώς η λαϊκή ψυχή είναι συντρόφισσα της παιδικής, μιας και οι δύο διαθέτουν πλούσια φαντασία και οραματίζονται θαύματα, εμείς, τα παιδιά, πιστεύαμε πως ο δράκος είναι Τούρκος και η βασιλοπούλα η Ελλάδα μας και αφού ο Άγιος είναι Έλληνας, με όνομα πασίγνωστο, θα κάνει το θαύμα του και θα σώσει την κόρη.
Δεν είχαμε πέσει και πολύ έξω, γιατί βιογραφικά ο Άγιος Γεώργιος ήταν παιδί του Έλληνα συγκλητικού (στρατηλάτη στο αξίωμα) Γεροντίου και της χριστιανής Πολυχρονίας από τη Λύδδα (Διάσπολη) της Παλαιστίνης. Γεννήθηκε κατά τα έτη 275-285 μ.Χ. στην Καππαδοκία. Υπηρέτησε ως στρατιωτικός στον ρωμαϊκό στρατό. Ύστερα από φριχτά βασανιστήρια, υπερασπιζόμενος τη χριστιανική πίστη του πέθανε στις 23 Απριλίου του 303 μ.Χ. κατά τον διωγμό του Διοκλητιανού. Σύμφωνα με την παράδοση, την επομένη του θανάτου του ακολούθησε και το μαρτύριο της μητέρας του. Τα αγιασμένα σώματα μεταφέρθηκαν στη Λύδδα όπου και ενταφιάστηκαν. Ο Άγιος τιμάται από όλες τις χριστιανικές εκκλησίες ανά τον κόσμο, ανεξαρτήτου δόγματος και είναι ιδιαίτερα αγαπητός. Αποκαλείται «Μεγαλομάρτυρας, Τροπαιοφόρος και Στρατηλάτης». Είναι δε προστάτης του ελληνικού στρατού.
============
Αυτή την πίστη τους στον Καππαδόκη Άγιο έφεραν μαζί τους Πόντιοι και Μικρασιάτες πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στα Μελίσσια κατά τα έτη 1922-1930. Έκτισαν μάλιστα μεγάλη εκκλησία προς τιμήν του. Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, που συνήθως ο Άγιος γιορτάζει, Μικρασιάτες πρόσφυγες από το Γκιουλμπαξέ των Βουρλών της Σμύρνης υποδέχονται, μετά τη θεία λειτουργία στο προαύλιο του ναού, ως οικοδεσπότες, όσους θέλουν να συμμετέχουν στο «Κεσκέκι», έθιμο πατροπαράδοτο από τη Μικρά Ασία. Έχει προηγηθεί έγκαιρο κάλεσμα προς γνωστούς και αγνώστους, όλοι καλοδεχούμενοι. Το έθιμο λαμβάνει χώρα εδώ από το 1958 και οι κάτοικοι του Δήμου το υποστηρίζουν με την παρουσία τους.
Σε τραπέζια υπό σκιά οι καλεσμένοι θα συμφάγουν (κρέας με σιτάρι), το οποίο παρασκευάζεται από εθελοντές μετά τον εσπερινό της παραμονής καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, αφού έχει πρώτα ευλογηθεί από τους ιερείς του ναού. Φέτος, στις 6/5/2024 παρασκευάστηκαν 3.500 μερίδες, οι οποίες και προσφέρθηκαν δωρεάν. «Η εργασία αυτή μας χαροποιεί και δεν μας κουράζει. Έχουμε το έθιμο γραμμένο στο DNA μας», λένε οι εθελοντές.
Στο ομοτράπεζο θα ανοίξουν οι καρδιές και θα δακρύσουν τα μάτια, για λίγο όμως, γιατί τα όργανα της παραδοσιακής ορχήστρας καλούν όλους σε μικρασιάτικους χορούς. Εντυπωσιακή η συμμετοχή των νέων (πιθανόν μαθητών του τμήματος Παραδοσιακών Χορών του Συλλόγου*). Με ανάλαφρα βήματα σχηματίζουν κυκλικούς και αντικριστούς χορούς, όλοι τους άνθη και μπουμπούκια μιας ρίζας που ενώ έχει ξεριζωθεί πριν από έναν αιώνα από γη χιλιάδων χιλιομέτρων μακριά, είναι γεμάτη ζώντες χυμούς! Άλλοι πάλι προτιμούν την κουβεντούλα μεταξύ τους, εξιστορώντας ιστορίες, όπως τις είχαν ακούσει από τους γονείς τους, πάντα όμως με την ίδια ερώτηση προς τον ομοτράπεζο ξένο καλεσμένο: «Εσύ, από πού είσαι;». Φανερή η προσπάθεια να βρουν συμπατριώτες για ένα τόπο, στον οποίο δεν έχουν ζήσει οι ίδιοι ούτε και τον γνωρίζουν, ζει όμως μέσα τους!
Όλα τα δρώμενα του εθίμου εμπεριέχουν υψηλούς συμβολισμούς, π.χ. το ομοτράπεζο -Μυστικός Δείπνος, το μαγειρεμένο σιτάρι- τιμή στους νεκρούς κ.ά. Οι συμμετέχοντες οδηγούνται σε ενσυναίσθηση με την προσφορά του εθελοντισμού, την ανιδιοτέλεια και την αφιλοχρηματία, ενώ η ιστορική μνήμη προάγεται με την εξιστόρηση γεγονότων και μαρτυριών.
Και ενώ το τραύμα των χαμένων πατρίδων παραμένει ανοιχτό, το ανθρώπινο αντάμωμα γεννά την παρηγοριά, γιατί όταν η λύπη μοιράζεται, η ίδια λιγοστεύει. Πάντα άξιοι, γείτονες!
* Μικρασιατικός – Πολιτιστικός Σύλλογος Μελισσίων «Άγιος Γεώργιος Γκιουλμπαξέ»
