Aπό το ένθετο Βιώσιμη Ανάπτυξη
Γράφει ο Άδωνις Γεωργιάδης: Υπουργός Ανάπτυξης & Επενδύσεων
Όταν προέκυψε η πανδημική κρίση, ουδείς μπορούσε να προβλέψει ότι θα αποτελούσε την ευκαιρία για την ιστορικών διαστάσεων ψηφιακή μετάβαση του Δημοσίου και των επιχειρήσεων, ιδίως στον τομέα του εμπορίου, με πρωτόγνωρη ταχύτητα για τα ελληνικά δεδομένα.
Έτσι και σήμερα, που αντιμετωπίζουμε την εισαγόμενη ενεργειακή κρίση, τη μεγαλύτερη τις τελευταίες δεκαετίες -αν όχι στη σύγχρονη ιστορία- μπορεί να φανεί παράξενο αλλά ανοίγει παράθυρο ευκαιρίας για την ελληνική οικονομία και τις ελληνικές επιχειρήσεις: να μετασχηματίσουμε την Ελλάδα από χώρα εισαγωγής και κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων σε χώρα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και εξαγωγής της, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις επιχειρήσεις να παράγουν τη δική τους ενέργεια, είτε ως αυτοπαραγωγοί είτε μέσα από virtual net metering (εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό).
Η ενεργειακή μετάβαση τίθεται εκ των πραγμάτων στην κορυφή της πράσινης μετάβασης της ελληνικής οικονομίας και των επιχειρήσεων. Έχουμε στη διάθεσή μας χρηματοδοτικά εργαλεία, που δεν είχαμε ποτέ άλλοτε στο παρελθόν: τους πόρους του νέου ΕΣΠΑ, το 1/3 των οποίων αφορά στην πράσινη μετάβαση της οικονομίας, αθροιστικά με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, το 38% των οποίων έχει ανάλογο προσανατολισμό, τον Αναπτυξιακό Νόμο και σειρά άλλων προγραμμάτων.
Συνεπώς, η πράσινη μετάβαση δεν είναι πια θεωρητική συζήτηση. Γίνεται πράξη καθημερινά. Στο Ταμείο Ανάκαμψης έχουν ήδη ενταχθεί 230 έργα, προϋπολογισμού 10,2 δισ. ευρώ. Η Ελλάδα είναι 1η -και μοναδική 
ως τώρα- χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει λάβει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο ΕΣΠΑ 2021-27.
Στις 15 και 16 Ιουνίου, μάλιστα, έλαβε την έγκριση και για τα τρία πρώτα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ, την Ανταγωνιστικότητα, προϋπολογισμού (δημόσια δαπάνη) 3,9 δισ. ευρώ, τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση, προϋπολογισμού 1,63 δισ. ευρώ και την Πολιτική Προστασία, προϋπολογισμού 714 εκατ. ευρώ και πλέον ανοίγει ο δρόμος για τις πρώτες προκηρύξεις δράσεων με στόχο να έχει αρχίσει η απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων εντός του έτους.
Από τα δύο αυτά βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία πρόκειται να χρηματοδοτηθούν πολλές δράσεις για την πράσινη μετάβαση των επιχειρήσεων. Γνώμονας της πολιτικής μας είναι να υποστηρίξουμε τις επιχειρήσεις, ώστε να παράγουν οι ίδιες την ενέργεια που καταναλώνουν καθώς, άλλωστε, η χώρα μας έχει προφανές συγκριτικό πλεονέκτημα (έντονη ηλιοφάνεια, ισχυρό αιολικό και πολύ μεγάλο γεωθερμικό δυναμικό). Έτσι, η φθηνή «πράσινη» ενέργεια μπορεί να εξελιχθεί από μειονέκτημα σε συγκριτικό πλεονέκτημα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Επιπρόσθετα, πρόκειται να υποστηρίξουμε τις επιχειρήσεις για να υλοποιήσουν δράσεις και συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας. Προς την κατεύθυνση αυτή επίκειται το πρόγραμμα «Εξοικονομώ για επιχειρήσεις», προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ.
Θέλω, με την ευκαιρία, να τονίσω ότι τα προγράμματα «Εξοικονομώ» που έχουν ήδη υλοποιηθεί, υλοποιούνται και θα υλοποιηθούν στο μέλλον, έχουν σημαντικό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Πέραν της μεγάλης συμβολής στο περιβάλλον, δίνουν δουλειά σε χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και τη βιομηχανία καθώς μεγάλο μέρος των υλικών, όπως το αλουμίνιο, είναι ελληνικό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται και πολλές νέες θέσεις εργασίας.
Γενικότερα, προσανατολισμός μας είναι να συνδέσουμε την πράσινη μετάβαση της οικονομίας με την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης. Χαρακτηριστικό είναι το πρόγραμμα «Produce e green», προϋπολογισμού (δημόσια δαπάνη) 200 εκατ. ευρώ που θα περιλαμβάνει επιδοτήσεις για δημιουργία μονάδων παραγωγής προϊόντων και αγαθών της αλυσίδας της ηλεκτροκίνησης, στην οποία επίσης δίνουμε μεγάλη βαρύτητα.
Παράλληλα, για πρώτη φορά στην ιστορική διαδρομή των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τις επιχειρήσεις, το γνωστό ΕΠΑνΕΚ, θεσπίσαμε στο νέο πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» και πρόκειται να ενεργοποιήσουμε Πράσινο Ταμείο για την Αειφόρο Ανάπτυξη, ακριβώς για να υποστηρίξουμε την πράσινη μετάβαση των επιχειρήσεων.
Προς αυτήν την κατεύθυνση συντείνει και ο καινούργιος Αναπτυξιακός Νόμος, στα καθεστώτα του οποίου περιλαμβάνεται η πράσινη μετάβαση – περιβαλλοντική αναβάθμιση των επιχειρήσεων, από τις πολύ μικρές έως τις μεγάλες, με ποσοστό επιδότησης έως 70% (για τις πρώτες). Για την επιδότηση δαπανών ενεργειακής απόδοσης, συμπαραγωγής ενέργειας και προστασίας περιβάλλοντος προβλέπονται επιχορηγήσεις (για πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις), φορολογικές απαλλαγές, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης και επιδότηση κόστους δημιουργικής απασχόλησης.
Για όλα αυτά τα προγράμματα, οι διαδικασίες ένταξης έχουν απλοποιηθεί σημαντικά και ψηφιοποιηθεί πλήρως, ενώ το χρονικό διάστημα από την υποβολή της ένταξης μέχρι τη λήψη της επιδότησης δεν θα έχει καμία απολύτως σχέση με όσα είναι γνωστά από το παρελθόν. Όλα κινούνται, ήδη, με πρωτόγνωρες ταχύτητες για το ελληνικό Δημόσιο, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τις αδειοδοτήσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι συντμήσαμε το χρονικό διάστημα για την ένταξη μιας επένδυσης στον Αναπτυξιακό Νόμο από τις 670 στις 100 ημέρες.
Συνεπώς, για τις ελληνικές επιχειρήσεις όλων των βαθμίδων ανοίγει παράθυρο ευκαιρίας να αξιοποιήσουν όλα αυτά τα σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία και να μετασχηματίσουν το παραγωγικό τους μοντέλο σε πιο φιλικό προς το περιβάλλον, προς όφελος τόσο και κυρίως των ιδίων αλλά και της ελληνικής οικονομίας και -αυτονόητα- του περιβάλλοντος.
Με σχέδιο, εργατικότητα και αποτελεσματικότητα, δίνουμε τη δυνατότητα σε όλες τις επιχειρήσεις να προσβλέπουν με ρεαλιστική αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση σε ένα καλύτερο μέλλον.
