Γράφει ο Γεώργιος Γενετζάκης, φιλόλογος στο Χαλάνδρι
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η ανθρωπότητα, έντρομη από τα αποτελέσματα της ναζιστικής θηριωδίας, προσπάθησε να συνεννοηθεί, για να εξοστρακίσει τις πολεμικές συρράξεις, πεπεισμένη ότι αυτές μόνο δεινά και όλεθρο επιφέρουν. Έτσι, δημιουργήθηκαν: οι Θεσμοί του Bretton Woods (1944: Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Παγκόσμια Τράπεζα) και ο ελπιδοφόρος θεσμός του ΟΗΕ (1945: UNICEF, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης, UNESCO, Διεθνές Δικαστήριο), στην προσπάθειά των χωρών να επιλύουν αναίμακτα τις αναφυόμενες διαφορές τους, να αναπτύσσουν φιλικές και οικονομικές σχέσεις και να προωθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι Οργανισμοί αυτοί γέμισαν αισιοδοξία και ελπίδα τον κόσμο για την άρση των πολεμικών συγκρούσεων.
Η παγκόσμια κοινότητα λοιπόν, πορεύθηκε θεραπεύοντας σταδιακά τα τραύματά της, δημιουργώντας γέφυρες διαλόγου, ενισχύοντας τη δημοκρατία, αναπτύσσοντας οικονομική ευμάρεια και μειώνοντας την ένταση του «ψυχρού πολέμου» μεταξύ Δυτικών και Ανατολικών κοινωνιών (συνθήκες SALT 1 και 2, 1972 και 1979 αντίστοιχα, για περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών). Μάλιστα, μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, το 1989, και την επανένωση των δύο Γερμανιών, στην υφήλιο επικράτησε αισιοδοξία για τη διαρκή επικράτηση της ειρήνης.
Σύμφωνα δε με στατιστικά στοιχεία του ιστορικού Harrari η ανατολή του 21ου αιώνα βρήκε την ανθρωπότητα στη μεγαλύτερη ειρήνη που είχε υπάρξει παγκοσμίως, όπου το ποσοστό των νεκρών από πολέμους από το 15% έπεσε στο θεαματικό 1,2%! Οι Ευρωπαϊκές γενιές των σημερινών 80άρηδων και κάτω έζησαν χωρίς μνήμη βιωμένου πολέμου με εξαίρεση το 1991 στην πρώην Γιουγκοσλαβία, με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς.
Ωστόσο, από την αρχή της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα παρατηρείται μία ανατροπή. Το 2011 ξεσπά 14χρονος εμφύλιος πόλεμος στη Συρία με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και εκατομμύρια εκτοπισμένους. Το 2022 η Ρωσία επιτίθεται εντελώς απροκάλυπτα εναντίον της Ουκρανίας, διεκδικώντας εδάφη της – διεκδίκηση που ξεκίνησε από το 2014. Είναι πράγματι οξύμωρο: Τα εγγόνια των Ρώσων ηρώων του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου διαπράττουν μία φρικαλεότητα! Το 2023 αρχίζει διετής πόλεμος Ισραήλ και Παλαιστινίων, με χιλιάδες θύματα και πρόσφυγες. Σήμερα σε όλη την υφήλιο μαίνονται περίπου 55 πόλεμοι άλλοι φονικότατοι, όπως οι εμφύλιοι στο Σουδάν και στην Υεμένη, και άλλοι μικρότερης έντασης.
Το αξιοπρόσεκτο και συγχρόνως παράλογο είναι ότι ηγέτες υπερδυνάμεων, όπως ο Πούτιν της Ρωσίας και ο Τραμπ των ΗΠΑ διεκδικούν ρόλο ρυθμιστών της παγκόσμιας ειρήνης με μία όμως ιδιαιτερότητα: αυτή της πυγμής! Επιβάλλονται με τα όπλα, καταπατώντας κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο. Ο Πούτιν, εισβάλλοντας στην Ουκρανία, διεκδικεί το 25% της επικράτειάς της, για να τερματίσει τις εχθροπραξίες! Ο Τραμπ από την πλευρά του βομβαρδίζει πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν (22/6/2025), για να «σταματήσει» τον 12ήμερο πόλεμο Ιράν-Ισραήλ και εσχάτως αποκλείει ναυτικά τη Βενεζουέλα και αρπάζει με πραξικοπηματικό τρόπο τον Πρόεδρο της συγκεκριμένης χώρας, για να τον οδηγήσει στην Αμερικάνικη Δικαιοσύνη. Η Κίνα κάνει στρατιωτικές ασκήσεις στην Ταϊβάν, για να επιβάλει τη θέλησή της…
Ξαφνικά φαίνεται η ανθρωπότητα να χάνει τον ειρηνικό βηματισμό της με εμφανείς επιπτώσεις: Ο ΟΗΕ αποδυναμώνεται από τη νέα διεθνή βαρβαρότητα των μεγάλων δυνάμεων, φόβος αρχίζει να εγκαθίσταται στις ψυχές μας, ενώ οι ανεπτυγμένες χώρες επιδίδονται σε ένα φρενήρη πολεμικό εξοπλισμό. Οι αμυντικές δαπάνες των Ευρωπαϊκών χωρών αυξάνονται, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον επεκτατισμό της Ρωσίας, με αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα του κράτους πρόνοιας.
Το δόγμα «αν θέλεις ειρήνη, προετοιμάσου για πόλεμο», που αναγκαστικά και η Πατρίδα μας ακολουθεί, επανεμφανίζεται στο διεθνές στερέωμα πανίσχυρο, εκτοπίζοντας την άποψη ότι η ειρήνη επικρατεί στις κοινωνίες, όταν αυξηθεί το κατά κεφαλήν μορφωτικό επίπεδο. Όμως, το επιχείρημα της κατάπαυσης του πυρός που ισχυρίζονται ότι επιτυγχάνουν οι υποστηρικτές της επιβολής της «ειρήνης» -και είναι αξιοσήμαντο-, δεν πείθει, διότι δημιουργεί προϋποθέσεις – εκκρεμότητες για μελλοντικές πολεμικές ενέργειες. Η ειρήνη δεν επιβάλλεται, αλλά επωάζεται στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου. Οι ευθύνες μας για την ανάδειξη ειρηνοποιών ηγετών είναι τεράστιες.
